Đề xuất tăng lương cơ sở lên 2,7 triệu đồng/tháng từ 1/7/2026

Đại biểu Thạch Phước Bình (tỉnh Vĩnh Long) - Ảnh: QH

Sáng 21/4, phát biểu tại Hội trường Quốc hội, đại biểu Thạch Phước Bình (tỉnh Vĩnh Long) quan tâm tới vấn đề điều chỉnh tiền lương cơ sở, để đảm bảo đời sống của cán bộ, công chức.

Ông đánh giá, trong những năm gần đây, Nhà nước đã có những bước điều chỉnh tích cực khi nâng mức lương cơ sở từ 1,49 triệu đồng tới 2,34 triệu đồng/tháng. Dự kiến, mức lương cơ sở tiếp tục tăng lên 2,53 triệu đồng/tháng từ ngày 1/7/2026 (theo đề xuất của Bộ Nội vụ - PV).

Ông đánh giá mức 2,53 triệu đồng/tháng là một bước tăng hợp lý về mặt kỹ thuật, nhưng chưa đủ mạnh để bảo đảm cuộc sống cho đa số người làm khu vực công.

Mức này chỉ tăng khoảng 8,12% so với 2,34 triệu đồng/tháng hiện hành, tức là cao hơn lạm phát bình quân năm 2025 (3,63%) và cũng cao hơn mức CPI bình quân quý I năm 26 là 3,51%. Về danh nghĩa và khả năng thực tế, người hưởng lương ngân sách có thêm một phần thu nhập được dương. Đồng thời, mức tăng này khá gần với nhịp tăng lương tối thiểu vùng năm 2026 của khu vực doanh nghiệp (khoảng 7,2%).

Tuy nhiên, ông cho rằng, với mức này, người ở khu vực công vẫn chưa sống được bằng lương, nhất là đối với người mới vào nghề, người không có nguồn thu bổ sung và người làm việc ở đô thị lớn.

Ông dẫn chứng: “Một công chức mới vào nghề với hệ số 1,86 chỉ đạt khoảng 4,7 triệu đồng/tháng khi trừ bảo hiểm, trong khi chi phí sinh hoạt tối thiểu tại đô thị phổ biến từ 6-7 triệu đồng/tháng”.

Hệ quả, người lao động khó sống độc lập bằng lương, phải phụ thuộc vào nguồn thu nhập bổ sung, giảm động lực và chất lượng cuộc sống.

“Do đó có thể khẳng định mức 2,53 triệu đồng/tháng chỉ đạt mục tiêu ổn định, chưa đạt mục tiêu bảo đảm đời sống”- ông nhấn mạnh.

Mặt khác, từ ngày 1/1/2026, lương tối thiểu vùng của khu vực doanh nghiệp đã lên 5,31 triệu đồng/tháng ở vùng I; 4,73 triệu đồng/tháng ở vùng II; 4,14 triệu đồng/tháng ở vùng III và 3,7 triệu đồng/tháng ở vùng IV. Bình quân 4 vùng là khoảng 4,47 triệu đồng/ tháng.

Nếu lấy mức lương cơ sở mới 2,53 triệu đồng/tháng nhân với hệ số khởi điểm thấp thường gặp, tiền lương theo công thức cũ chỉ khoảng 4,7 triệu đồng/tháng. Với hệ số 2,1 thì khoảng 5,3 triệu đồng/tháng. “Với mặt bằng chi phí đô thị, đó chỉ là mức cầm cự, chưa phải mức bảo đảm cuộc sống ổn định”- ông trăn trở.

Trong khi mức lương chưa đảm bảo, ông cảnh báo áp lực chi tiêu lại không hề nhỏ. Trong năm 2025, nhiều nhóm chi phí thiết yếu tăng nhanh hơn CPI chung như nhà ở, điện, nước, vật liệu xây dựng, thuốc và dịch vụ y tế... Dù lương cơ sở tăng 8,12%, nhiều người chỉ cảm thấy “đỡ hơn trước” chứ chưa đạt mức an tâm, nhất là khi còn phải nuôi con, thuê nhà, đi lại, học hành và chăm sóc y tế.

Từ các phân tích trên, ông đề xuất tăng mức lương cơ sở ở mức 2,65 - 2,7 triệu đồng/tháng. Tức tăng khoảng 13 đến 15% so với mức lương cơ sở hiện hành.

Theo ông, đây là mức tăng có ý nghĩa rõ rệt đối với nhóm có thu nhập thấp. Quan trọng hơn, mức này giúp thu hẹp khoảng cách với lương tối thiểu vùng của khu vực doanh nghiệp, giảm áp lực thiếu hụt chi tiêu thiết yếu.

Về mặt đời sống và tâm lý, ông cũng cho rằng, mức tăng lên 2,65 - 2,7 triệu đồng/tháng có ý nghĩa quan trọng giúp người lao động giảm phụ thuộc vào nguồn thu nhập ngoài lương, góp phần ổn định tâm lý và nâng cao động lực làm việc.

Đặt trong cân đối ngân sách, tăng lương như phương án đề xuất, ông Thạch Phước Bình nhấn mạnh không tạo áp lực quá lớn lên ngân sách nhà nước, có thể thực hiện nếu đi kèm tinh giản biên chế, cơ cấu lại chi tiêu công, giảm các khoản chi kém hiệu quả.

“Việc nâng lương cơ sở lên 2,53 triệu đồng/tháng là cần thiết nhưng chưa đủ để giải quyết căn bản bài toán đời sống người làm việc trong khu vực công. Trong điều kiện hiện nay, mức 2,65 đến 2,7 triệu đồng/ tháng là phương án tối ưu về tổng thể, vừa đảm bảo tính khả thi, vừa tạo được bước cải thiện thực chất, đồng thời mở đường cho các bước cải cách sâu hơn trong thời gian tới”- ông khẳng định lại.

Trước đó, Bộ Nội vụ đang lấy ý kiến góp ý dự thảo Thông tư hướng dẫn thực hiện mức lương cơ sở đối với các đối tượng hưởng lương, phụ cấp trong các cơ quan, tổ chức, đơn vị sự nghiệp công lập của Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, tổ chức chính trị - xã hội và hội. Mức lương cơ sở dự kiến tăng lên 2,53 triệu đồng/tháng, từ ngày 1/7/2026.

Minh Quang