Nắng nóng 'kích hoạt' viêm phổi ở người lớn

Vừa vào bệnh viện đã viêm phổi nặng

Làm nghề chạy xe công nghệ, anh N.V.P. - 28 tuổi, ở TPHCM - thường xuyên ở ngoài trời nắng. Tuần trước anh có nhiều đơn hàng nên chạy xe xuyên trưa. Về nhà, anh nhức đầu, chóng mặt, sốt nhẹ. Nghĩ bị say nắng, anh ra tiệm mua thuốc uống. Hôm sau sốt cao không hạ, ho nhiều đờm nhưng anh vẫn tiếp tục làm việc. Ráng chạy xe thêm 2 ngày, anh vẫn sốt cao, khó thở nên đến Bệnh viện Quân y 175 khám. Kết quả, anh P. bị viêm phổi nặng, phải nhập viện điều trị.

Ông T. điều trị tại Bệnh viện Nhân dân Gia Định

“Từ trước đến nay, chỉ khi trời lạnh tôi mới bị sổ mũi vài ngày rồi hết. Đợt này, tôi thấy hơi mệt, ho nhiều, không ngờ lại bị viêm phổi nặng. Có thể khi chạy xe, nắng nóng tôi ngán cơm, chỉ uống nước lọc, đôi khi mệt quá nhưng vẫn ráng chạy mới xuống sức” - anh P. nói.

Còn chị N.T.K.L. - 36 tuổi - cũng nhập viện do viêm phổi, kèm tràn dịch màng phổi nhẹ nhưng do ngồi máy lạnh làm việc cả ngày ở nhiệt độ 24 độ C. Chị kể: “Tôi không có triệu chứng gì ngoài sốt hầm hập kéo dài nửa tháng. Gần đây, tôi làm việc nhiều thì bị khó thở, thở dốc. Mỗi lần thở khó sẽ lả người, đổ nhiều mồ hôi và không còn sức lực”.

Bác sĩ phân tích, có thể nhiệt độ phòng khách và phòng làm việc quá chênh lệch, chị vào ra phòng nguy cơ sốc nhiệt cao, chưa kể vừa tắm xong vẫn để người ướt vào máy lạnh cũng khiến viêm phổi “kích hoạt”. Mặc dù làm việc tự do nhưng chị thường xuyên bị áp lực, thức khuya để đảm bảo đúng tiến độ cũng là một trong những nguyên nhân khiến bệnh tiến triển nặng.

Hơn 1 tuần điều trị tại Bệnh viện Nhân dân Gia Định, bệnh viêm phổi của ông T.T.T. - 76 tuổi - mới ổn định. Hiện, ông đang cai thở máy nhưng vẫn phải theo dõi sát phòng tái phát. Con gái của ông kể, ông bị hen suyễn đã lâu. Thông thường, khi trời lạnh sẽ tái phát và mắc viêm phổi nên không nghĩ nắng nóng cũng khiến ông bị bệnh.

“Do cha tôi sử dụng bình xịt định lượng nên mùa nóng cũng dễ kiểm soát hen và các bệnh hô hấp khác. Có thể quá nóng nên cha tôi hay đi tắm mà không lau người và vào phòng máy lạnh cho mát nên viêm phổi” - chị nói.

Viêm phổi không chỉ xuất hiện khi trời lạnh

Theo tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Hải Công - Trưởng khoa Nội hô hấp, Bệnh viện Quân y 175 - gần đây, bệnh viện liên tục tiếp nhận bệnh nhân mắc viêm phổi, khi đến khám thì bệnh đã ở giai đoạn nặng, phải nhập viện. Phần lớn người bệnh cho rằng thời tiết nóng thì không mắc viêm phổi nên tự mua thuốc uống.

Mỗi tuần, khoa tiếp nhận khoảng 10 trường hợp lao phổi và tràn dịch màng phổi. Trong số bệnh nhân nội trú, viêm phổi chiếm khoảng 20%. “Thời tiết khắc nghiệt kèm theo môi trường nhiều khói xe, bụi mịn khiến niêm mạc đường hô hấp rất dễ bị tổn thương, tạo điều kiện cho vi khuẩn, vi rút xâm nhập. Người làm việc dưới trời nắng thường xuyên phải đối mặt với tình trạng mất nước, rối loạn điện giải làm suy giảm sức đề kháng, góp phần “kích hoạt” bệnh viêm phổi âm thầm” - bác sĩ Nguyễn Hải Công nói.

Đa số người bệnh có chung thói quen là liên tục thay đổi nhiệt độ đột ngột giữa môi trường ngoài trời và phòng máy lạnh, uống nhiều nước đá, tắm ngay khi cơ thể còn nóng hoặc làm việc quá sức đều có thể khiến hệ miễn dịch suy yếu tạm thời. Trong điều kiện này, một số tác nhân như adenovirus hay vi khuẩn gram âm có thể phát triển mạnh, làm tăng nguy cơ viêm phổi.

Viêm phổi trong mùa nắng nóng còn đặc biệt nguy hiểm với người cao tuổi. Bác sĩ chuyên khoa 2 Nguyễn Duy Cường - Phó trưởng khoa Nội hô hấp, Bệnh viện Thống Nhất - cho biết, mỗi ngày bệnh viện tiếp nhận gần 100 ca bệnh hô hấp, trong đó 70 - 80% là người cao tuổi. Nhiều trường hợp viêm phổi phải thở máy.

Điều đáng lo ngại là viêm phổi ở người cao tuổi thường diễn tiến âm thầm, triệu chứng không điển hình. Người bệnh có thể chỉ ho nhẹ, mệt mỏi, ăn uống kém hoặc sốt nhẹ, thậm chí không sốt, nên dễ bị nhầm lẫn với cảm cúm thông thường. Nhiều trường hợp tự mua thuốc điều trị tại nhà, uống lại toa thuốc cũ, đến khi bệnh không cải thiện mới đến bệnh viện thì đã ở giai đoạn nặng.

Các bác sĩ cho hay, trong những ngày thời tiết cực đoan, người dân lưu ý các triệu chứng như ho kéo dài, sốt, khó thở, mệt mỏi bất thường. Đặc biệt, không nên tự ý mua thuốc uống, hoặc điều trị theo phương pháp dân gian. Việc tự ý dùng thuốc dễ dẫn đến lạm dụng kháng sinh nên khiến việc điều trị viêm phổi trở nên khó khăn hơn do vi khuẩn kháng thuốc, hay sử dụng lại toa cũ không chỉ làm bệnh kéo dài mà còn làm tăng nguy cơ biến chứng.

“Thời gian tới, nắng nóng vẫn còn kéo dài, viêm phổi ở người lớn không còn là bệnh theo mùa nên người dân không được chủ quan. Nếu thấy các dấu hiệu như sốt (có thể chỉ sốt nhẹ khoảng 38 độ C), thậm chí không sốt, ho khan hoặc ho có đờm, đờm đổi màu, cảm giác mệt mỏi, khó thở nhẹ nên đến cơ sở y tế thăm khám, điều trị” - bác sĩ Nguyễn Duy Cường nhấn mạnh.

Phạm An