Mời phụ huynh góp ý về bữa ăn
Bà Võ Thị Viễn Nguyên - Hiệu trưởng Trường tiểu học Trưng Trắc, phường Phú Thọ - cho biết, trường có 1.220 học sinh thì 96% (1.171 em) học bán trú và ăn trưa tại trường mỗi ngày. Do đó, ban giám hiệu trường buộc phải tính toán kỹ trong việc tổ chức bếp ăn, kiểm soát chất lượng bữa ăn và cân đối chi phí.
Nhà trường đã điều chỉnh mức thu từ 34.000 lên 36.000 đồng/bữa sau khi nhận được sự đồng thuận của phụ huynh. Trong khung chi phí này, trường phải tính kỹ mọi khâu để đảm bảo bữa ăn vừa no, vừa ngon, vừa đủ chất dinh dưỡng, như cân đối khẩu phần theo từng thời điểm, linh hoạt thay thế thực phẩm trong cùng nhóm chất bằng những loại có giá rẻ hơn. Nhà trường phụ huynh ăn thử và góp ý định kỳ để tạo thêm một lớp giám sát trong toàn bộ quy trình, từ tiếp nhận nguyên liệu đến sơ chế, chế biến.
Ông Nguyễn Văn Yên - Hiệu trưởng Trường THPT Tây Thạnh, phường Tây Thạnh - nhấn mạnh tầm quan trọng của việc chọn đối tác. Đơn vị phụ trách bếp ăn tập thể phải có uy tín, cung cấp đầy đủ giấy chứng nhận an toàn thực phẩm. Nhà trường thường xuyên tổ chức các buổi đối thoại trực tiếp để ghi nhận phản ánh của học sinh về chất lượng bữa ăn, từ đó yêu cầu nhà bếp cải thiện thực đơn.
 |
| Học sinh Trường tiểu học Trưng Trắc, phường Phú Thọ nhận bữa ăn bán trú - ẢNH: TRANG THƯ |
Trường tiểu học Hiệp Tân, phường Phú Thạnh - thường xuyên tổ chức cho phụ huynh tham quan bếp ăn một chiều, kiểm tra thực phẩm, dụng cụ nhà bếp và vào tận lớp để quan sát quá trình ăn uống của học sinh. Nhà trường cũng công khai thông tin các đơn vị cung cấp thực phẩm cho phụ huynh.
Doanh nghiệp cung cấp suất ăn cũng nhiều nỗi lo
Có gần 30 năm làm ở lĩnh vực cung cấp suất ăn công nghiệp, bà Nguyễn Thị Nụ - Giám đốc Công ty TNHH một thành viên Suất ăn công nghiệp Tú Anh - nhìn nhận, đây là lĩnh vực đòi hỏi cao về đạo đức nghề nghiệp.
Bà cho hay, Tú Anh đang cung ứng gần 20.000 suất ăn mỗi ngày cho các khu công nghiệp, khu chế xuất và hơn 10 trường học ở TPHCM, các tỉnh Tây Ninh, Vĩnh Long, Kiên Giang. Trong gần 30 năm qua, công ty chưa từng để xảy ra ngộ độc thực phẩm. Ngoài việc tuân thủ quy định về an toàn thực phẩm ở khâu chế biến, như tổ chức bếp ăn theo quy trình một chiều, đảm bảo vệ sinh dụng cụ, nhân viên… công ty còn chú trọng và chủ động kiểm soát nguồn nguyên liệu đầu vào.
Không chỉ kiểm tra hồ sơ trên giấy tờ, giám đốc công ty còn trực tiếp cùng bộ phận chuyên môn đến tận trang trại, nhà máy để đánh giá thực tế năng lực của nhà cung cấp nguyên liệu. Công ty chỉ tiếp nhận nguồn nguyên liệu thực phẩm tươi sống từ các cơ sở có chứng nhận VietGAP, thực phẩm bao gói từ những cơ sở có chứng nhận HACCP, ISO 22000. Công ty thường xuyên kiểm tra nguyên liệu đầu vào bằng cách kết hợp giữa cảm quan và thiết bị test nhanh, sẵn sàng trả lại cả lô hàng nếu phát hiện nguyên liệu không đạt chất lượng.
Bà Nguyễn Thị Nụ còn cho biết, công ty luôn bảo đảm thời gian từ lúc chế biến xong cho đến lúc phục vụ không quá 2 giờ. Theo bà, điều bà lo ngại nhất đó là nhiều doanh nghiệp, cơ sở cung cấp suất ăn sẵn không ngại đưa ra mức giá thật thấp để cạnh tranh không lành mạnh. Suất ăn giá rẻ thường là nhờ nguồn thực phẩm nguyên liệu giá rẻ, mà nguồn này thường không rõ nguồn gốc, có nguy cơ kém an toàn.
“Giá trị của bữa ăn không chỉ nằm ở những con số mà còn ở trách nhiệm và sự tận tâm của người làm nghề đối với thực khách. Nhưng điều này không phải lúc nào cũng được số đông quan tâm”. Bà Nguyễn Thị Nụ |
Ông Nguyễn Xuân Hùng - quản lý Công ty Cung cấp suất ăn công nghiệp Minh Hiếu - cho rằng, cái khó của doanh nghiệp cung cấp suất ăn học đường là giữ được chất lượng trong điều kiện bị khống chế giá ở mức 30.000 đồng/suất. Mỗi ngày, Minh Hiếu cung cấp khoảng 4.000 suất ăn cho các trường học. Để đảm bảo chất lượng suất ăn, công ty gần như không thể cắt giảm chi phí ở khâu nguyên liệu bởi thực phẩm buộc phải được lấy từ những đơn vị có quy trình rõ ràng, truy xuất được nguồn gốc.
Ông nói: “Khi nhập thịt heo, công ty làm suất ăn công nghiệp phải nắm thông tin heo được nuôi ở đâu, thời gian bao lâu, trang trại ra sao. Nếu lấy không đúng nguồn, sản phẩm không đạt chuẩn thì không thể bảo đảm chất lượng, độ an toàn của suất ăn và có thể ảnh hưởng xấu đến sức khỏe học sinh”.
Theo ông, ngoài quy trình (nhập nguyên liệu rõ nguồn gốc, đúng quy định; chế biến suất ăn theo quy trình một chiều, đảm bảo dụng cụ bếp hợp vệ sinh, tuân thủ nghiêm thời gian giao suất ăn không quá 2 giờ sau khi nấu xong), con người là yếu tố vô cùng quan trọng: “Những người làm suất ăn cho hàng ngàn học sinh phải có lương tâm. Họ phải xem việc nấu suất ăn công nghiệp như nấu cho chính mình và người thân của mình”.
Đặt bếp nấu ngay tại trường Theo quy định, tất cả trường mầm non phải tự tổ chức nấu ăn tại trường. Hiệu phó một trường mầm non ở phường Hiệp Bình cho hay, trường tự tổ chức nấu ăn và đội ngũ phụ trách cấp dưỡng của trường kiểm soát tỉ mỉ thực phẩm nguyên liệu, nguồn nước. Nguồn nước dùng nấu ăn được xét nghiệm 12 chỉ số vi sinh định kỳ 2 lần/năm. Nguồn thực phẩm dùng để chế biến có hóa đơn đỏ để đảm bảo tính pháp lý. Thực đơn cho học sinh được lên theo tuần và công khai qua ứng dụng, cho phép phụ huynh theo dõi sát sao định lượng của từng bữa ăn gồm sáng, trưa và xế. Theo bà Nguyễn Thị Nụ, mô hình tối ưu nhất để đảm bảo bữa ăn học đường an toàn là đặt bếp nấu ngay tại trường. Cách làm này giúp ban giám hiệu, bộ phận y tế của trường và phụ huynh trực tiếp giám sát quy trình chế biến bất cứ lúc nào. Trong trường hợp không đủ điều kiện để bố trí bếp và phải vận chuyển suất ăn từ bên ngoài, nhà trường nên đặt suất ăn từ cơ sở cách trường dưới 10km để đảm bảo độ tươi ngon và giảm nguy cơ nhiễm khuẩn. |
Có lợi ích nhóm trong việc chỉ định đơn vị cung ứng? Ông Nguyễn Kim Đoán - Phó chủ tịch Hiệp hội Chăn nuôi tỉnh Đồng Nai - cho hay, việc trúng thầu cung ứng thực phẩm, suất ăn cho trường không hề dễ dàng. Trên thực tế, ban giám hiệu các trường gần như không có quyền tự quyết trong việc lựa chọn nguồn hàng giá tốt, chất lượng cao, ở gần trường. Họ bị cấp trên chỉ định và đơn vị được chỉ định gần như được độc quyền cung ứng. Nghĩa là, bữa ăn học đường bị biến thành thị trường béo bở của các khâu trung gian, và nhà trường rất khó can thiệp để bảo đảm chất lượng bữa ăn cho học sinh. Ông dẫn chứng, có trường nằm sát cơ sở sản xuất nước tinh khiết, giá nước chỉ 7.000 đồng/bình nhưng trường buộc phải chọn đơn vị cung ứng được chỉ định, giá tới 20.000 đồng/bình. Với mức giá cao gấp gần 3 lần này, bên chịu thiệt cuối cùng là học sinh và phụ huynh. Sự chênh lệch giá này chủ yếu để phục vụ lợi ích nhóm chứ không khiến chất lượng nước tăng lên. Theo ông, do đơn vị cung ứng đã được chỉ định, ban giám hiệu không còn quyền tự quyết mà chỉ còn quyền báo số lượng. Nhà trường rất khó can thiệp, giám sát khi nghi ngờ nhà cung cấp nhập hàng trôi nổi, không rõ nguồn gốc để đưa vào bếp ăn tập thể. Do đó, khi có sự cố liên quan bữa ăn học đường, hãy khoan vội quy trách nhiệm cho hiệu trưởng mà cần truy ra đơn vị cung ứng thực phẩm nguyên liệu hay suất ăn, ai chỉ định để các đơn vị này trúng thầu cung cấp và xử lý rốt ráo. |
Mai - Hoa - Thư