Câu chuyện đằng sau hình ảnh khỉ con ôm thú bông gây sốt mạng xã hội

Hình ảnh chú khỉ Punch được chụp tại vườn thú Ichikawa ở Nhật Bản, bên cạnh một con thú nhồi bông - Ảnh: Jiji

Nhân vật chính là Punch - chú khỉ Nhật Bản mới 7 tháng tuổi tại vườn thú Ichikawa, Nhật Bản. Đằng sau khoảnh khắc khiến hàng triệu người xúc động ấy là một câu chuyện phức tạp về bản năng sinh tồn, môi trường sống và cách con người nhìn nhận động vật hoang dã trong kỷ nguyên số.

Punch được sinh ra vào tháng 7 năm ngoái nhưng sớm rơi vào tình trạng bị mẹ bỏ rơi. Không có sự che chở và hướng dẫn cần thiết, chú khỉ con liên tục bị các cá thể lớn hơn trong đàn xua đuổi, kéo lê và cô lập. Trong những đoạn video lan truyền, Punch lang thang một mình, ôm chặt con thú bông hình đười ươi như điểm tựa duy nhất, trong khi xung quanh là những ánh nhìn thờ ơ hoặc hành vi hung hăng từ đồng loại.

Theo các nhân viên chăm sóc, việc đưa thú nhồi bông vào chuồng nuôi không phải để ''làm mềm lòng'' công chúng, mà là giải pháp cuối cùng sau nhiều nỗ lực khác. Khỉ con, giống nhiều loài linh trưởng, có nhu cầu bám chặt vào cơ thể mẹ ngay sau khi chào đời để phát triển cơ bắp và cảm giác an toàn. Khi Punch bị bỏ rơi, chú không còn bất kỳ thứ gì để bám víu, khiến căng thẳng và hoảng loạn gia tăng.

Lý giải nguyên nhân khỉ mẹ bỏ rơi con non, Alison Behie, chuyên gia nghiên cứu linh trưởng tại Đại học Quốc gia Úc, cho biết đây là hiện tượng hiếm nhưng có thể xảy ra trong những điều kiện nhất định. ''Tuổi tác, sức khỏe và sự thiếu kinh nghiệm của khỉ mẹ là những yếu tố quan trọng'' - bà phân tích. Trong trường hợp của Punch, mẹ chú là cá thể sinh con lần đầu, lại sinh con đúng thời điểm nắng nóng kéo dài, môi trường gây căng thẳng cao, có thể khiến khỉ mẹ ưu tiên sự sống còn của bản thân và khả năng sinh sản trong tương lai.

Chú khỉ Punch bị mẹ bỏ rơi ngay sau khi sinh - Ảnh: Jiji

Nhiều người xem video cho rằng Punch đang bị ''bắt nạt''. Tuy nhiên, theo Behie, các hành vi hung hăng từ những con khỉ khác phần lớn là tương tác xã hội bình thường trong bầy khỉ Nhật Bản - loài có hệ thống phân cấp mẫu hệ nghiêm ngặt. Ngay cả khi còn mẹ, Punch vẫn có thể phải đối mặt với sự áp đặt thứ bậc. Điểm khác biệt là khi không có mẹ bên cạnh, chú khỉ con có nguy cơ không học được những phản ứng cần thiết, khiến việc hòa nhập về lâu dài trở nên khó khăn hơn.

Sự nổi tiếng bất ngờ của Punch cũng mang lại áp lực không nhỏ cho vườn thú Ichikawa. Lượng khách tăng vọt trong thời gian ngắn buộc ban quản lý phải siết chặt rào chắn, yêu cầu du khách giữ yên lặng, hạn chế đứng quan sát quá lâu để tránh gây thêm căng thẳng cho chú khỉ con.

Ở góc nhìn rộng hơn, Carla Litchfield, nhà tâm lý học bảo tồn tại Đại học Adelaide (Úc), cho rằng câu chuyện của Punch phản ánh nhiều vấn đề đan xen gồm biến đổi khí hậu, phúc lợi động vật trong vườn thú và sức mạnh của mạng xã hội trong việc kết nối cảm xúc con người với thế giới tự nhiên. Tuy nhiên, bà cũng cảnh báo sự chú ý quá mức có thể vô tình làm gia tăng nhu cầu buôn bán động vật hoang dã, khi hình ảnh ''khỉ con đáng yêu'' bị lãng mạn hóa.

Punch sẽ lớn lên nhanh chóng, chỉ vài năm nữa, chú không còn là khỉ con ôm thú bông khiến thế giới xót xa. Nhưng câu chuyện của Punch vẫn còn đó, như một lời nhắc nhở rằng đằng sau mỗi hiện tượng mạng xã hội là những vấn đề sâu xa hơn, đòi hỏi sự thấu hiểu, tỉnh táo và trách nhiệm từ phía con người.

Gia Vũ (theo Guardian)