TPHCM đề xuất khởi công tuyến đường sắt Thủ Thiêm - Long Thành trước ngày 2/7

Theo đề xuất, tuyến đường sắt đô thị Thủ Thiêm - Long Thành có chiều dài khoảng 47,7km, kết nối từ ga Thủ Thiêm đến khu vực sân bay Long Thành và Depot Cẩm Đường. Đây được xem là tuyến giao thông công cộng chiến lược, góp phần tăng cường kết nối giữa TPHCM với sân bay quốc tế Long Thành và khu vực phía Đông Nam Bộ.

Tuyến xuất phát từ ga Thủ Thiêm, đi trên cao qua các phường Bình Trưng và Long Trường của TPHCM, sau đó chạy song song với cao tốc TPHCM - Long Thành - Dầu Giây. Khi đến khu vực nút giao Vành đai 3, tuyến chuyển hướng về phía Nam, vượt sông Đồng Nai để đi vào địa phận Đồng Nai.

Tuyến đường sắt Thủ Thiêm - Long Thành đi dọc theo đường dẫn cao tốc TPHCM - Long Thành - Ảnh: Nguyễn Văn

Tại Đồng Nai, tuyến tiếp tục đi dọc theo đường Vành đai 3, đường 25B, vượt Quốc lộ 51 và cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu trước khi tiếp cận khu vực sân bay Long Thành. Đoạn cuối tuyến được thiết kế đi ngầm trong phạm vi quy hoạch đường sắt của sân bay và kết thúc tại Depot Cẩm Đường.

Theo hồ sơ nghiên cứu, toàn tuyến dự kiến có 18 nhà ga, gồm 2 ga ngầm và 16 ga trên cao. Tuy nhiên, để phù hợp với nhu cầu thực tế và tối ưu hiệu quả đầu tư, giai đoạn đầu dự kiến triển khai 14 nhà ga, gồm: Bình Trưng, Đỗ Xuân Hợp, Bà Hiện, Phú Hữu, Long Trường, Vườn Dừa, Long Tân, Phú Thạnh, Tuy Hạ, Nhơn Trạch, Phước Thiện, Xóm Gốc, Long Thành 1 và Long Thành 2.

Hiện nay, đơn vị thi công đang tiến hành khoan khảo sát địa chất dọc tuyến đường song hành đường dẫn cao tốc TPHCM - Long Thành - Ảnh: Nguyễn Văn

Dự án được xác định là công trình đường sắt đô thị cấp đặc biệt với nhu cầu sử dụng đất khoảng 144,14 ha.

UBND TPHCM cho biết hiện đã giao Công ty Đại Quang Minh lập Báo cáo nghiên cứu khả thi dự án. Thành phố cũng có thuận lợi khi có thể kế thừa, cập nhật các kết quả nghiên cứu trước đây do Ban Quản lý dự án Đường sắt thuộc Bộ Xây dựng thực hiện, từ đó rút ngắn thời gian chuẩn bị đầu tư và tiết kiệm chi phí.

Về phương án thực hiện, TPHCM đề xuất thống nhất triển khai một dự án chung cho toàn tuyến và thực hiện theo phương thức đối tác công tư (PPP), loại hợp đồng xây dựng - chuyển giao (BT). Nguồn vốn đầu tư sẽ do nhà đầu tư huy động theo quy định của pháp luật về đầu tư theo phương thức PPP.

Điểm khoan khảo sát địa chất tuyến đường sắt Thủ Thiêm - Long Thành dọc đường song hành, phường Bình Trưng - Ảnh:

Về phương án thanh toán, TPHCM đề xuất kết hợp giữa quỹ đất và ngân sách nhà nước theo các quy định mới của Nghị định 257/2025/NĐ-CP.

Về công tác giải phóng mặt bằng, mỗi địa phương sẽ chủ động thực hiện các dự án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư trên địa bàn mình bằng nguồn vốn đầu tư công. TPHCM đề nghị Đồng Nai bố trí kế hoạch vốn trung hạn giai đoạn 2026 - 2030 cũng như nguồn lực hằng năm để bảo đảm tiến độ đồng bộ với dự án đường sắt.

Điểm khoan khảo sát địa chất thuộc ga S3 của tuyến đường sắt Thủ Thiêm - Long Thành - Ảnh: Nguyễn Văn

Bên cạnh đó, TPHCM cũng đề nghị Đồng Nai nghiên cứu bổ sung các quỹ đất khả thi dọc tuyến nhằm phục vụ phương án thanh toán hợp đồng BT, đồng thời xem xét bố trí thêm nguồn ngân sách để nâng cao tính khả thi của dự án.

Theo thống nhất giữa hai địa phương, UBND TPHCM sẽ là cơ quan có thẩm quyền tổ chức thực hiện dự án.

Để bảo đảm cơ sở pháp lý và đáp ứng tiến độ đặc biệt cấp bách, UBND TPHCM đề nghị UBND TP Đồng Nai có ý kiến phản hồi trước ngày 10/6/2026. Thành phố đặt mục tiêu khởi công tuyến đường sắt Thủ Thiêm - Long Thành trước ngày 2/7/2026, tạo dấu mốc chào mừng TPHCM mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh và thúc đẩy phát triển hệ thống giao thông công cộng hiện đại, kết nối trực tiếp với sân bay quốc tế Long Thành trong tương lai.

Hiện nay, đơn vị thi công đang tiến hành khoan khảo sát địa chất dọc hướng tuyến để đảm bảo tiến độ.

Tứ Quý