Videos Podcasts TikTok YouTube eMagazine Longform ePaper
ĐƯỜNG DÂY KHẨN: 0913.15.93.15

THẾ GIỚI > SỨC KHOẺ

    Thuốc giảm cân và trị tiểu đường có thể giúp giảm nguy cơ nghiện rượu và ma túy

    05/03/2026 - 09:45
    Chia sẻ

    PNO - Một nghiên cứu mới từ Mỹ cho thấy các loại thuốc giảm cân thuộc nhóm GLP-1 – vốn được sử dụng để điều trị tiểu đường type 2 và béo phì – có thể giúp giảm nguy cơ nghiện rượu, thuốc lá và nhiều loại ma túy như cần sa hay cocaine.

    điều trị tiểu đường type 2 và béo phì – có thể giúp giảm nguy cơ nghiện rượu, thuốc lá và nhiều loại ma túy như cần sa hay cocaine.
    Thuốc điều trị tiểu đường type 2 và béo phì – có thể giúp giảm nguy cơ nghiện rượu, thuốc lá và nhiều loại ma túy khác

    Theo nghiên cứu được công bố trên British Medical Journal (BMJ), những loại thuốc này không chỉ hỗ trợ kiểm soát cân nặng mà còn có thể làm giảm nguy cơ quá liều, nhập viện cấp cứu hoặc tử vong ở những người từng sử dụng các chất gây nghiện.

    Các thuốc chủ vận thụ thể peptide-1 giống glucagon (GLP-1), như Mounjaro và Ozempic, hoạt động bằng cách bắt chước một hormone tự nhiên được cơ thể giải phóng sau khi ăn. Nhờ vậy, người dùng cảm thấy no lâu hơn và giảm cảm giác thèm ăn.

    Các nhà khoa học cho rằng cơ chế này cũng có thể tác động đến những con đường “phần thưởng” trong não – hệ thống thần kinh liên quan đến cảm giác khoái cảm và sự thèm muốn – từ đó làm giảm nhu cầu sử dụng rượu, thuốc lá hoặc các chất gây nghiện khác.

    Trong nghiên cứu, các nhà khoa học đã phân tích dữ liệu của 606.434 người mắc tiểu đường type 2, được theo dõi trong thời gian tối đa 3 năm. Kết quả cho thấy so với những người sử dụng nhóm thuốc điều trị tiểu đường khác, người dùng thuốc GLP-1 có nguy cơ thấp hơn đáng kể đối với nhiều rối loạn liên quan đến chất gây nghiện. Cụ thể: Nguy cơ rối loạn liên quan đến rượu giảm 18%; Sử dụng cần sa giảm 14%; sử dụng cocaine giảm 20%; sử dụng nicotine giảm 20%; sử dụng opioid giảm 25%

    Ở những người đã sử dụng chất gây nghiện, thuốc GLP-1 cũng được ghi nhận liên quan đến việc: Giảm 39% nguy cơ quá liều; giảm 31% khả năng phải nhập viện cấp cứu; giảm 50% nguy cơ tử vong

    Theo bà Claire Anderson, Chủ tịch Royal Pharmaceutical Society, nghiên cứu này bổ sung thêm bằng chứng cho thấy thuốc GLP-1 có thể ảnh hưởng đến các cơ chế thần kinh liên quan đến phần thưởng và hành vi nghiện.

    Tuy nhiên, bà nhấn mạnh đây chỉ là nghiên cứu quan sát, vì vậy chưa thể kết luận các loại thuốc này có thể phòng ngừa hoặc điều trị chứng nghiện. Những thử nghiệm lâm sàng quy mô lớn hơn vẫn cần được tiến hành để xác định tác động trực tiếp của thuốc.

    Ông Gareth Jones, Giám đốc các vấn đề doanh nghiệp của National Pharmacy Association, cho rằng kết quả nghiên cứu cho thấy các liệu pháp giảm cân có thể mang lại những lợi ích sức khỏe bổ sung quan trọng đối với những bệnh nhân phù hợp.

    Trong khi đó, một nghiên cứu khác do các nhà khoa học tại University of Cambridge thực hiện cho thấy phần lớn người dùng tăng cân trở lại sau khi ngừng thuốc GLP-1.

    Phân tích tổng hợp từ 48 nghiên cứu trước đây chỉ ra rằng trong vòng một năm sau khi ngừng thuốc, người dùng có thể tăng lại khoảng 60% số cân đã giảm. Về lâu dài, con số này có thể lên tới 75%, tức chỉ duy trì được khoảng 25% mức giảm cân ban đầu.

    Theo các tác giả, điều này đồng nghĩa với việc một người giảm 20% trọng lượng cơ thể khi sử dụng thuốc có thể duy trì mức giảm bền vững khoảng 5%.

    Nhiều người ngừng thuốc trong hai năm đầu

    Các dữ liệu cũng cho thấy khoảng một nửa số người dùng ngừng thuốc GLP-1 trong năm đầu tiên, và 75% ngừng trong vòng hai năm. Nguyên nhân thường liên quan đến tác dụng phụ như buồn nôn hoặc chi phí điều trị cao.

    Một khảo sát hơn 3.000 người sử dụng GLP-1 do Simple Online Pharmacy thực hiện cũng cho thấy yếu tố tâm lý xã hội đáng chú ý. Khoảng hai phần ba người dùng cho biết họ giấu việc sử dụng thuốc với bạn bè và gia đình, do lo ngại bị đánh giá.

    Trong số những người tham gia khảo sát, 38% cho biết họ từng bị chỉ trích vì sử dụng thuốc giảm cân. Trong đó, 79% bị cho rằng họ đang chọn “con đường dễ dàng”, và 68% được khuyên chỉ cần ăn ít hơn và vận động nhiều hơn.

    Các chuyên gia cho rằng việc hiểu rõ hơn về hiệu quả cũng như hạn chế của thuốc GLP-1 sẽ giúp định hướng cách sử dụng nhóm thuốc này trong tương lai – không chỉ trong điều trị béo phì mà còn có thể trong các rối loạn liên quan đến nghiện.

    Trọng Trí (theo Guardian)

    Tag Thuốc giảm cângiảm nguy cơ nghiện rượu và ma túythuốc trị tiểu đường
     
    TIN CÙNG CHUYÊN MỤC
    Xem nhiều

    news_is_not_ads=
    Cuộc sống quanh ta
    Chuyện lạ kỳ
    Ngược dòng thời gian
    TIN MỚI