Ông Nguyễn Ngọc Thắng - Phó tổng giám đốc Saigon Co.op - cho rằng, thị trường bán lẻ hiện nay đang chứng kiến sự thay đổi rất rõ trong hành vi tiêu dùng. Nếu trước đây các chương trình giảm giá lớn có thể kéo khách mua sắm mạnh tay, thì nay người tiêu dùng tính toán kỹ hơn nhiều trước mỗi quyết định chi tiền. “Người tiêu dùng bây giờ khác xưa nhiều, phải tin mới chi tiền”- ông Thắng nói.
 |
| Ông Nguyễn Ngọc Thắng - Phó tổng giám đốc Saigon Co.op |
Theo ông, sau giai đoạn kinh tế biến động kéo dài, người dân không cắt hoàn toàn nhu cầu mua sắm nhưng có xu hướng ưu tiên các sản phẩm thiết yếu, chất lượng ổn định và có nguồn gốc rõ ràng. Những yếu tố như uy tín thương hiệu, độ an toàn hay trải nghiệm mua sắm đang trở thành lý do giữ chân khách hàng tốt hơn cả khuyến mãi.
Điều này cũng lý giải vì sao nhiều doanh nghiệp liên tục giảm giá nhưng sức mua chưa phục hồi như kỳ vọng. Người tiêu dùng hiện không còn mua chỉ vì rẻ, mà cân nhắc nhiều hơn đến việc “có đáng tiền hay không”.
Bối cảnh thị trường xuất hiện ngày càng nhiều hàng giả, hàng nhái, thực phẩm kém chất lượng càng khiến tâm lý thận trọng tăng lên. Chỉ riêng trong lĩnh vực thực phẩm, thời gian qua đã liên tiếp xuất hiện những vụ việc gây lo ngại về hàng trôi nổi, hàng không rõ xuất xứ hay sản phẩm bán phá giá bất thường.
Tại hội thảo, đại diện nhiều doanh nghiệp cho rằng điều khó nhất hiện nay không phải tạo ra khuyến mãi lớn, mà là tạo được cảm giác an tâm cho người mua. Khi niềm tin suy giảm, người tiêu dùng sẵn sàng cắt giảm chi tiêu hoặc chuyển sang các lựa chọn an toàn hơn.
Để kích thích tiêu dùng bền vững, ông Nguyễn Ngọc Thắng cho rằng, cần củng cố niềm tin tiêu dùng, phát triển hàng Việt chất lượng, tổ chức các chương trình kích cầu thiết thực, ứng dụng chuyển đổi số để cá nhân hóa và đẩy mạnh tiêu dùng xanh. Đồng thời, hệ thống bán lẻ hiện đại cần làm cầu nối hiệu quả giữa sản xuất và tiêu dùng, giữa địa phương và thị trường, nhằm kích hoạt toàn diện chuỗi cung ứng và đóng góp vào tăng trưởng kinh tế bền vững.
Trong mối liên kết này, đại diện Saigon Co.op đề xuất phía nhà nước duy trì chính sách kích cầu thiết thực, tiếp tục áp dụng các công cụ đã cho hiệu quả như giảm thuế VAT có mục tiêu, các tháng khuyến mãi tập trung, chương trình kết nối cung - cầu và xúc tiến thương mại nội địa, điều chỉnh linh hoạt theo diễn biến thị trường. Đồng thời, hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, hợp tác xã cải tiến chất lượng, đạt tiêu chuẩn xanh, thực hiện truy xuất nguồn gốc và nâng cấp bao bì để đáp ứng xu hướng tiêu dùng hiện đại.
Đặc biệt, phía doanh nghiệp bán lẻ mong muốn xây dựng hệ sinh thái tiêu dùng Việt theo mô hình "mỗi đồng chi tiêu - nhiều giá trị cộng hưởng": Kết nối bán lẻ với du lịch, ẩm thực, giải trí, tài chính số và dịch vụ cộng đồng để mỗi hành vi mua sắm không chỉ phục vụ nhu cầu cá nhân mà tạo thêm lợi ích cho doanh nghiệp Việt, nông dân Việt và nền kinh tế trong nước.
 |
| Saigon Co.op liên tục tổ chức các đợt kích cầu tiêu dùng, góp phần thúc đẩy tăng trưởng bán lẻ tại TPHCM |
Theo ông Nguyễn Nguyên Phương - Phó giám đốc Sở Công Thương TPHCM - trong bối cảnh sức mua đang phục hồi nhưng còn nhiều thách thức, TPHCM đang định hướng xây dựng hệ sinh thái tiêu dùng hiện đại gắn với du lịch, văn hóa, giải trí và kinh tế đêm nhằm nâng cao sức hấp dẫn của đô thị đối với du khách trong và ngoài nước.
“Sở Công Thương hiện xây dựng kế hoạch triển khai Chương trình khuyến mại tập trung và kích cầu tiêu dùng giai đoạn 2026 - 2030 với nhiều định hướng lớn như tổ chức các đợt khuyến mại quy mô lớn hằng năm. Cùng với đó, xây dựng nền tảng số hệ sinh thái tiêu dùng Thành phố; thúc đẩy thanh toán không tiền mặt và thương mại điện tử; phát triển các tour mua sắm chuyên đề; hỗ trợ tiêu dùng xanh và quảng bá sản phẩm OCOP”- ông Phương cho biết.
Theo ông, kinh nghiệm từ các thành phố lớn như Bangkok, Seoul hay Singapore cho thấy việc kết hợp mua sắm với văn hóa, du lịch và công nghệ số sẽ tạo ra động lực mới cho tăng trưởng tiêu dùng.
Người tiêu dùng sẽ còn “mua chậm, chọn kỹ”Chia sẻ tại hội thảo Xu hướng tiêu dùng 2026 & ESG: Doanh nghiệp cần thích ứng thế nào? do Hiệp hội Doanh nghiệp Hàng Việt Nam chất lượng cao phối hợp cùng Trung tâm BSA tổ chức chiều 22/5, bà Nguyễn Cao Ngọc Dung - phụ trách phát triển thị trường Việt Nam và Philippines của NielsenIQ - cho biết, tâm lý thận trọng nhiều khả năng sẽ tiếp tục chi phối thị trường bán lẻ trong thời gian tới, khi người tiêu dùng ngày càng ưu tiên cảm giác “đáng tiền” hơn là mua sắm theo cảm xúc. Dữ liệu khảo sát cho thấy 86% người tiêu dùng Việt quan tâm chất lượng hơn số lượng, trong khi 92% sẵn sàng thử thương hiệu mới nếu sản phẩm phù hợp nhu cầu và tạo được niềm tin. Đáng chú ý, xu hướng “mua ít nhưng tốt hơn” đang xuất hiện rõ ở nhiều ngành hàng tiêu dùng nhanh (FMCG). NielsenIQ cũng ghi nhận người dân đang chủ động quản lý ngân sách chặt hơn: tăng nấu ăn tại nhà, hạn chế lãng phí, giảm chi cho các nhu cầu hưởng thụ và cân nhắc kỹ trước khi xuống tiền. Trong khi đó, bà Nguyễn Cẩm Chi - Giám đốc Khối Tư vấn Phát triển bền vững của MCG Management Consulting Group - cho rằng, xu hướng tiêu dùng sắp tới sẽ không chỉ dừng ở giá rẻ, mà còn đặt nặng tính minh bạch, trách nhiệm và độ tin cậy của doanh nghiệp. “Việc nhỏ tạo đòn bẩy lớn”, bà nói khi nhấn mạnh nhiều tập đoàn hiện ưu tiên những doanh nghiệp có chính sách rõ ràng, quản trị minh bạch và theo dõi tốt các tiêu chí môi trường hơn là chạy theo các chứng chỉ tốn kém. |
Ngọc Thùy