Nguy cơ khủng hoảng y tế đe dọa nhiều quốc gia

29/03/2026 - 11:19

PNO - Xung đột leo thang tại Trung Đông đang làm rung chuyển chuỗi cung ứng dược phẩm toàn cầu, đẩy nhiều quốc gia vào nguy cơ thiếu thuốc và khủng hoảng y tế.

Việc vận chuyển hàng hóa của các công ty dược phẩm đã bị ảnh hưởng do sự gián đoạn vận tải đường hàng không và đường biển từ cuộc chiến tranh Iran - Ảnh minh họa: istock
Việc vận chuyển hàng hóa của các công ty dược phẩm bị ảnh hưởng do sự gián đoạn vận tải đường hàng không và đường biển - Ảnh minh họa: istock

Các chuyên gia cảnh báo, nếu chiến sự tiếp diễn, tình trạng thiếu thuốc có thể xuất hiện chỉ trong vài tuần tại một số quốc gia.

Tại Anh, nguồn dự trữ thuốc hiện chỉ đủ duy trì trong khoảng 6-8 tuần. Những loại thuốc bị đe dọa không chỉ là thuốc giảm đau thông thường mà còn bao gồm thuốc điều trị ung thư và các bệnh mãn tính.

Trong khi đó, tại Pakistan, giới chức ngành dược cho biết lượng dự trữ có thể cạn trong vòng 2 tháng do phụ thuộc lớn vào nguyên liệu nhập khẩu.

Đáng lo ngại hơn, các khu vực đang chịu xung đột trực tiếp như Gaza hay Li Băng có thể đối mặt với tình trạng cạn kiệt thuốc trong vòng 4-6 tuần nếu nguồn viện trợ tiếp tục bị gián đoạn.

Một trong những nguyên nhân chính là sự gián đoạn tại eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển chiến lược của dầu mỏ và hàng hóa toàn cầu. Việc tuyến đường này bị hạn chế khiến vận chuyển nguyên liệu dược và thuốc thành phẩm bị đình trệ. Đồng thời, không phận Trung Đông bị ảnh hưởng khiến các chuyến bay chở dược phẩm - đặc biệt là thuốc cần bảo quản lạnh bị gián đoạn nghiêm trọng.

Bên cạnh đó, giá dầu và khí đốt tăng mạnh kéo theo chi phí sản xuất dược phẩm leo thang, ảnh hưởng đến toàn bộ chuỗi cung ứng. Nguồn cung thuốc toàn cầu hiện phụ thuộc lớn vào Ấn Độ - quốc gia sản xuất khoảng 60% thuốc generic và phần lớn hoạt chất dược (API).

Căng thẳng địa chính trị và chi phí nguyên liệu tăng đang khiến ngành dược Ấn Độ chịu áp lực lớn, làm dấy lên lo ngại về khả năng cung ứng cho thị trường quốc tế.

Các nền kinh tế lớn như Mỹ và châu Âu cũng không nằm ngoài vòng xoáy, khi phụ thuộc đáng kể vào nguồn thuốc nhập khẩu. Trong khi các quốc gia phát triển có thể cầm cự nhờ dự trữ, những nước phụ thuộc viện trợ như Yemen, Afghanistan hay Sudan đang đứng trước nguy cơ khủng hoảng y tế nghiêm trọng.

Hàng loạt lô hàng viện trợ, bao gồm thuốc men và vắc-xin, bị mắc kẹt do chiến sự khiến hệ thống y tế vốn mong manh càng thêm quá tải.

Không chỉ thiếu hụt nguồn cung, giá thuốc cũng được dự báo sẽ tăng. Chi phí vận chuyển leo thang, cùng với giá nguyên liệu hóa dầu tăng, khiến nhiều loại thuốc trở nên đắt đỏ hơn.

Nếu xung đột kéo dài, thế giới có thể đối mặt với một cuộc khủng hoảng y tế mang tính dây chuyền. Giới chuyên gia cảnh báo, nếu không được kiểm soát, cuộc khủng hoảng này có thể vượt ra ngoài phạm vi khu vực, trở thành một trong những thách thức y tế toàn cầu nghiêm trọng nhất trong những năm tới.

Nhật Minh (theo Guardian, Euronews)

 

news_is_not_ads=
TIN MỚI