Cuộc chơi lớn của người viết trẻ

Tín hiệu mới từ các bộ truyện dài tập

Cuối năm 2025, cái tên Cao Việt Quỳnh một lần nữa gây ấn tượng khi bộ tiểu thuyết Lục địa Rồng (5 tập) nhận giải thưởng Văn học thiếu nhi của Hội Nhà văn TPHCM và giải Tác giả trẻ của Hội Nhà văn Việt Nam. Cây bút 17 tuổi này đã sớm thành danh và được xem là gương mặt trẻ đầy triển vọng của văn đàn. Cao Việt Quỳnh gây chú ý từ bộ truyện đầu tay: Người Sao Chổi (3 tập) - giải C giải thưởng Sách quốc gia năm 2022. Với những bộ truyện thể loại phiêu lưu kỳ ảo, Cao Việt Quỳnh đã sớm khẳng định được tên tuổi nhờ niềm đam mê, sự bền bỉ và khả năng sáng tạo với văn chương.

Những bộ truyện phiêu lưu kỳ ảo ghi dấu ấn trong đời sống văn học trẻ thời gian qua

Cả hai bộ truyện Người Sao Chổi và Lục địa Rồng đều đưa người đọc vào thế giới siêu nhiên với những cuộc chiến bảo vệ chính nghĩa giữa con người và thế lực hắc ám. Văn học kỳ ảo Việt đến nay vẫn còn là một khoảng trống lớn. Cao Việt Quỳnh đã chọn bước vào địa hạt nhiều thử thách này và trở thành một ngòi bút sáng giá. Tiểu thuyết Cao Việt Quỳnh vừa thu hút bạn đọc trẻ, vừa nhận được sự đánh giá cao của giới chuyên môn.

Hiện nay đã manh nha những tác phẩm được khai thác theo hình thức loạt truyện với nội dung tiếp nối cùng một đề tài, chẳng hạn các câu chuyện phép thuật lấy bối cảnh miền Tây sông nước của Phát Dương: 100 cửa sổ, 100 chiếc ghe, Phù thủy Sẻ Nâu và chiếc nhẫn mất tích. Đây là ý tưởng được Phát Dương ấp ủ trong thời gian dài, xuất phát từ suy nghĩ:

“Thế giới có nhiều truyện phép thuật nổi tiếng, Việt Nam tại sao không?”. Tận dụng vùng đất mình đang sinh sống làm bối cảnh sáng tác, tác giả mang đến cho bạn đọc nhỏ tuổi những trải nghiệm thú vị vừa quen vừa lạ khi kể các câu chuyện mang màu sắc phép thuật phương Tây trong không gian miền Tây sông nước.

Với Nguyễn Hạnh Phương (sinh năm 2009, bút danh Rosy Black), việc sáng tác không chỉ dừng lại ở truyện dài tập mà còn được thực hiện song song bằng tiếng Việt và tiếng Anh cho bộ truyện Biệt đội ngôi sao - Cuộc tìm kiếm sức mạnh vĩ đại (4 tập, Nhà xuất bản Kim Đồng). Nội dung tác phẩm cho thấy tác giả hướng đến bạn đọc toàn cầu khi ranh giới bối cảnh được xóa nhòa, cách khai thác nhân vật cũng như hành trình phiêu lưu tiệm cận văn học thiếu nhi thế giới.

Từ thử nghiệm đến hy vọng

Đề tài phép thuật, thể loại phiêu lưu kỳ ảo được các cây bút trẻ lựa chọn để khai thác trong những bộ truyện dài hơi là hướng đi thông minh. Tuy nhiên, văn đàn trẻ nhiều thập niên qua vẫn còn vắng bóng các bộ truyện dài hơi. Người viết trẻ thường ghi dấu ấn ở những thể loại khác như thơ, truyện ngắn, tiểu thuyết, tản văn. Các bộ sách dành cho thiếu nhi hiện nay chủ yếu thuộc thể loại sách tranh.

Một trong những nhà văn tiên phong và mang đến những bộ truyện được yêu thích vượt thời gian là Nguyễn Nhật Ánh. Bộ truyện Kính vạn hoa ra đời năm 1995, đánh dấu sự xuất hiện của truyện dài tập đầu tiên trong văn học thiếu nhi Việt Nam sau thành công vang dội của các bộ truyện dịch và phóng tác từ nước ngoài thời điểm ấy.

Bộ truyện Kính vạn hoa của nhà văn Nguyễn Nhật Ánh gồm 54 tập với hàng trăm nhân vật và những câu chuyện hài hước, hấp dẫn dành cho tuổi học trò vừa được Nhà xuất bản Kim Đồng ra mắt phiên bản mới sau 30 năm.

Năm 2004, nhà văn Nguyễn Nhật Ánh ra mắt bộ Chuyện xứ Lang Biang gồm 28 tập và tạo thêm dấu ấn mới khi lần đầu khai thác đề tài phép thuật cho bạn đọc thanh thiếu niên.

Mới đây, trong dịp ra mắt Kính vạn hoa nhân kỷ niệm 30 năm ngày tác phẩm ra đời, nhà văn Nguyễn Nhật Ánh nhắn nhủ rằng thế hệ trẻ hãy viết tiếp truyện dài kỳ. Theo ông, tuổi học trò mỗi thời đại đều khác nhau, môi trường học đường cũng như không gian sống, suy nghĩ, tinh thần và cả những mối bận tâm của mỗi thế hệ mỗi khác. Nhà văn không thể viết tiếp “Kính vạn hoa nối dài” dù bạn đọc có mong mỏi đến đâu. Có lẽ đã đến lúc những người viết trẻ nghĩ đến việc thử sức với những dự án dài hơi. Truyện dài tập luôn thử thách nhưng cũng là cơ hội để người trẻ lưu dấu tên tuổi.

Lục Diệp