Cộng đồng và trách nhiệm

Một cuộc họp báo được tổ chức giữa đêm, ngay sau khi ngọn lửa được khống chế, do Phó chủ tịch Ủy ban Nhân dân TP.HCM Tất Thành Cang chủ trì. Nét lo lắng còn hằn trên gương mặt những người tham gia họp báo. Trong những thông tin nóng bỏng chia sẻ tại cuộc họp báo đặc biệt bắt đầu vào lúc 1g50 sáng ngày 31/12, có mong muốn được làm yên lòng người dân thành phố, cùng người thành phố bình tĩnh vượt qua một tai họa bất ngờ.

Với tính “phẳng” của cuộc sống hiện tại, với sức nóng của ngọn lửa bùng lên ngay giữa một khu dân cư trung tâm, với sự nhạy bén và những phương tiện thông tin sẵn có trong tay bất kỳ người nào có mặt ở hiện trường vụ cháy, những thông tin về đám cháy đã được cập nhật từng giây từng phút trước đó, trên mạng, qua điện thoại... rồi. Điều đáng nói là chính sự có mặt của chính quyền, phản ứng tích cực và nhạy bén của chính quyền đã góp phần trấn an người theo dõi, không để tâm lý hoảng loạn lan tràn sau vụ cháy, nhất là trong thời điểm trước ngày nghỉ Tết dương lịch 2015.

Từ động thái này, người dân có quyền hy vọng chính quyền sẽ có những biện pháp, những chính sách mới hơn, tích cực hơn, để những hộ dân lâm cảnh màn trời chiếu đất sau trận hỏa hoạn này sẽ được hỗ trợ. Đồng thời, người ta hy vọng đây sẽ là một trong những “giọt nước” đủ khối lượng và trọng lượng trong “ly nước” an toàn môi trường sống, đẩy tới những quyết định quan trọng của chính quyền, đẩy tới nhận thức và thái độ quyết liệt của cộng đồng dân cư.

Ở thành phố đông dân nhất đất nước này, chỉ riêng trong năm 2014, đã có đến mấy vụ cháy, nổ... trong khu vực dân cư, mà nguyên nhân là do chập điện, do tàng trữ chất nổ, do sang chiết bình gas trái phép... Vụ nào cũng khủng khiếp, thiệt hại không thể tính nổi cả về người lẫn của. Đáng nói là tai họa lan quá nhanh, những gia đình đang vui vẻ sống, sinh hoạt bình thường thì đột ngột nổ từ đâu đó, cháy từ đâu đó ập xuống nhà mình.

Như ngọn lửa đêm 30/12 vừa rồi, bốc lên từ biển hiệu một tiệm karaoke, rồi chỉ hơn phút sau đó đã lan rất nhanh sang cửa hàng bán xe máy bên cạnh, tiếp tục lan sang một tiệm karaoke gần đó và ba cửa hàng bán quần áo khác. Hỏa hoạn còn thiêu luôn hai căn nhà trong hẻm phía sau của dãy nhà mặt tiền này. Người dân chỉ kịp dắt con cái ào chạy ra đường thoát hiểm, nhìn căn nhà của mình, tài sản của mình bị thiêu trong ngọn lửa hừng hực. Cũng còn may mà người còn thoát được. Phố nào cũng có thể, ngay bên cạnh nhà mình cũng có thể, cách mấy căn nhà mình cũng có thể - nỗi bất an này có hãng bảo hiểm nào chịu bán bảo hiểm hay không?

Thành phố san sát những căn nhà liên cư liên địa, có chuyện gì xảy ra, tai họa đâu phải của riêng một gia đình, một căn hộ nào. Đã đến lúc phải thực hiện những quy định chặt chẽ hơn vì an sinh của cả cộng đồng. Đã đến lúc mỗi một hộ gia đình, mỗi ngôi nhà khi hoạt động kinh doanh, cho thuê mướn... đều phải nhận thức rõ trách nhiệm của mình đối với sự bình an, sống chết của những hộ gia đình bên cạnh. Người ta giật mình lo sợ về những hiểm họa tiềm ẩn trong mỗi ngôi nhà, mỗi tấm biển quảng cáo, nhưng người Việt mình hay vì nể nhau theo kiểu “bán anh em xa mua láng giềng gần”, mà chấp nhận xuê xoa cho qua.

Nhưng hãy nhìn dãy nhà cháy trên đường Trần Quốc Thảo - lúc xảy ra chuyện rồi, biết kêu ai đây? Luật pháp quy định rõ ràng: trách nhiệm bồi thường thuộc về “chủ nguồn nguy hiểm cao độ”, thuộc trường hợp “bồi thường thiệt hại do nguồn nguy hiểm cao độ gây ra”, nhưng đâu là “nguồn nguy hiểm cao độ” đó? Chưa nói, khi nhà đã cháy, người đã chết, có khởi tố thì cũng không còn gì, không còn ai.

Vụ cháy cuối năm làm buồn lòng người thành phố. Trong nhịp mưu sinh tất bật hằng ngày, có lẽ đây cũng là dịp để lắng lòng nhìn lại, để mỗi gia đình đều thấy trách nhiệm của mình với cộng đồng. Trong sự an nguy của toàn xã hội, có sự bình an của gia đình mình. Biết vậy, để cùng gìn giữ cho nhau...

 HẰNG PHƯƠNG