Chỉ cần một đêm ngủ, AI có thể dự báo nguy cơ mắc hơn 100 loại bệnh

18/01/2026 - 07:21

PNO - Một mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) mới từ Đại học Stanford (Mỹ) đang mở ra hy vọng lớn trong việc tầm soát sức khỏe, khi có thể dự đoán nguy cơ mắc bệnh Alzheimer, suy tim, thậm chí là ung thư vú chỉ thông qua dữ liệu của một giấc ngủ.

Những tín hiệu trong giấc ngủ có thể là chỉ dấu giúp xác định nhiều căn bệnh nguy hiểm - Ảnh: Canva
Những tín hiệu trong giấc ngủ có thể là chỉ dấu giúp xác định nhiều căn bệnh nguy hiểm - Ảnh: Canva

Chúng ta thường nghe nói "giấc ngủ là vàng", nhưng một nghiên cứu vừa được công bố trên tạp chí bình duyệt Nature Medicine đã chứng minh giấc ngủ còn là một "nhà tiên tri" về sức khỏe.

Các nhà nghiên cứu tại Đại học Stanford (Mỹ) phát triển thành công SleepFM - một mô hình AI nền tảng có khả năng "đọc vị" ngôn ngữ của giấc ngủ để cảnh báo sớm hơn 100 bệnh lý khác nhau.

"ChatGPT" của giấc ngủ

Nếu như ChatGPT học từ hàng tỉ từ ngữ để hiểu ngôn ngữ con người, thì SleepFM học từ các tín hiệu sinh học. Mô hình này được huấn luyện dựa trên bộ dữ liệu khổng lồ gồm 600.000 giờ ghi nhận giấc ngủ từ 65.000 người tham gia.

Dữ liệu này được thu thập qua phương pháp đo đa ký giấc ngủ (PSG) - tiêu chuẩn vàng trong y học giấc ngủ, bao gồm các chỉ số về sóng não, nhịp tim, hô hấp, chuyển động mắt và chân trong khi ngủ.

Giáo sư Emmanuel Mignot, chuyên gia về giấc ngủ tại Stanford và đồng tác giả nghiên cứu, cho biết: "Chúng tôi ghi lại một lượng tín hiệu đáng kinh ngạc khi nghiên cứu giấc ngủ. SleepFM về cơ bản đang học ngôn ngữ của giấc ngủ theo cách mà các mô hình ngôn ngữ lớn học văn bản".

Khi não "ngủ" nhưng tim vẫn "thức"

Điểm đột phá của SleepFM là khả năng phát hiện những bất thường tinh vi mà con người khó nhận ra. Bằng cách so sánh dữ liệu PSG với hồ sơ sức khỏe theo dõi suốt 25 năm của bệnh nhân, AI này đã tìm ra mối liên hệ giữa giấc ngủ và bệnh tật với độ chính xác ấn tượng.

Mô hình đặc biệt xuất sắc trong việc dự đoán các bệnh lý nghiêm trọng như: Parkinson, nhồi máu cơ tim, đột quỵ, bệnh thận mãn tính, ung thư tuyến tiền liệt và đặc biệt là ung thư vú – mối quan tâm hàng đầu của phụ nữ.

Giáo sư Mignot giải thích một phát hiện thú vị: Những dự báo chính xác nhất thường đến từ sự "lệch pha" giữa các cơ quan. Ông nói: "Ví dụ, một bộ não có vẻ đang ngủ say nhưng trái tim lại hoạt động như đang thức - đó là dấu hiệu báo trước những rắc rối về sức khỏe".

Tương lai của việc khám bệnh tại nhà

Dù nghiên cứu vẫn còn một số hạn chế do dữ liệu chủ yếu lấy từ những người đã có vấn đề về giấc ngủ, nhưng tiềm năng ứng dụng là vô cùng lớn.

Các nhà khoa học kỳ vọng trong tương lai, công nghệ này có thể tích hợp vào các thiết bị đeo tay thông minh. Khi đó, việc theo dõi sức khỏe và tầm soát nguy cơ bệnh tật có thể diễn ra ngay trong phòng ngủ của mỗi gia đình, giúp chúng ta chủ động phòng ngừa trước khi bệnh phát tác.

Ngọc Hạ (theo Nature Medicine, Science Alert)

 

news_is_not_ads=
TIN MỚI