Cải lương khởi sắc hay chỉ là điểm sáng nhất thời?

3 vở diễn - 3 hướng đi

Nhị kiếp kỳ duyên gây tò mò nhất khi đến từ đội ngũ sáng tạo còn khá mới. Cầm trịch dự án, đảm nhận cùng lúc 4 vai trò quan trọng là nhà sản xuất, tác giả, đạo diễn và diễn viên chính là một cái tên còn khá xa lạ với khán giả trong nước: TK Trina. Câu chuyện tình người duyên ma vốn không xa lạ trên sân khấu cải lương nhưng thay vì kể lại các tích truyện nổi tiếng từ danh tác Liêu trai chí dị hay truyền thuyết dân gian quen thuộc, tác giả TK Trina sáng tạo câu chuyện mới theo trí tưởng tượng của mình. Đây là nỗ lực đáng ghi nhận.

Khá lâu rồi, sân khấu cải lương mới có một vở diễn mang màu sắc liêu trai như Nhị kiếp kỳ duyên - ẢNH: NGỌC TUYẾT

Vở cải lương Lôi vũ của sân khấu Vũ Luân là phiên bản chuyển thể mới từ kịch bản văn học gốc của kịch tác gia Trung Quốc Tào Ngu (dịch giả: Đặng Thai Mai). Câu chuyện về sự mục ruỗng của gia đình họ Chu tiêu biểu cho sự tha hóa các giá trị của xã hội phong kiến phương Đông đã đưa Lôi vũ vào hàng kiệt tác sân khấu thế giới. Với chất lượng kịch bản đã được bảo chứng, điều mọi người mong chờ là bản chuyển thể của soạn giả Quốc Khánh qua phần dàn dựng của Nghệ sĩ nhân dân (NSND) Trần Ngọc Giàu sẽ có gì mới mẻ.

Đức Tả quân Lê Văn Duyệt - Người mang 9 án tử (tác giả: Phạm Văn Quý, chỉnh lý và chuyển thể cải lương: Võ Tử Uyên, đạo diễn: Nghệ sĩ ưu tú (NSƯT) Hoa Hạ) thuộc số ít vở cải lương đề tài lịch sử được đánh giá cao về nội dung và có hình thức biểu diễn hấp dẫn trong vài năm gần đây. Lần trở lại này trên sân khấu cải lương mới Đại Việt còn được mong đợi bởi sự góp mặt của 2 cô đào xuất sắc nhà Minh Tơ: NSND Quế Trân và NSƯT Tú Sương.

3 vở cải lương với 3 đề tài khác biệt, từ liêu trai, văn học nước ngoài đến lịch sử, thể hiện sức hút đặc biệt của sân khấu cải lương mà hiếm loại hình sân khấu khác có được.

Đã đến lúc bứt khỏi vùng an toàn

Mùa diễn tết vừa qua có 5 vở diễn thì chỉ Giấc mộng đêm xuân thuộc đề tài xã hội cận đại, còn lại là cải lương tuồng cổ (Phúc Lộc Thọ, Kim Ngọc lương duyên, Hoàng đế du xuân, Gánh cải trạng nguyên). Trước đó, có những giai đoạn, cải lương tuồng cổ tích Trung Hoa chiếm đến 80% số lượng vở diễn ra mắt. Ê kíp nghệ sĩ cũng thường xuyên trùng lặp.

Đức Tả quân Lê Văn Duyệt - Người mang 9 án tử là vở cải lương đề tài lịch sử hấp dẫn trong những năm qua - ẢNH: NGỌC TUYẾT

Trở lại 3 vở cải lương trong tháng Tư, ngoài đề tài khác biệt còn quy tụ được 3 ê kíp với dấu ấn riêng. Nếu ở Nhị kiếp kỳ duyên chủ yếu là các gương mặt trẻ thì Lôi vũ và Đức Tả quân Lê Văn Duyệt - Người mang 9 án tử được sự dẫn dắt của những tên tuổi đầu ngành. NSND Trần Ngọc Giàu hướng đến khai thác chiều sâu tâm lý và phát huy giọng ca của dàn diễn viên trẻ có chất giọng thiên phú, như Võ Ngọc Quyền, Bích Trâm, Biện Thuy, Quan Trí… trong Lôi vũ. NSƯT Hoa Hạ quy tụ được dàn diễn viên hàng đầu như NSND Quế Trân, NSƯT Tú Sương, NSƯT Võ Minh Lâm, NSƯT Bảo Trí, NSƯT Vân Hà… trong Đức Tả quân Lê Văn Duyệt - Người mang 9 án tử; từ đó đưa vở diễn thành “cuộc chơi nghề”, buộc nghệ sĩ thể hiện cao nhất năng lực của mình.

Một thế mạnh của sân khấu cải lương là khả năng kể chuyện không hạn định đề tài, không gian. Thế nhưng, đã khá lâu, cải lương thiếu những “tuồng Tây” (như Hòn đảo thần Vệ nữ, Ngôi đền cổ) hay mang màu sắc Ấn Độ (Mùa tôm, Tu-ríp và cây đèn thần), Ba Tư (Bóng hồng sa mạc, Truyền thuyết tình yêu), Nhật Bản (Khi hoa anh đào nở, Thuyền ra cửa biển)… Người làm cải lương gần như chỉ giới hạn ở tuồng Việt hay tuồng Trung Hoa. Đã đến lúc sân khấu cải lương cần một làn gió mới, bắt đầu từ việc phát huy thế mạnh nội dung bằng những kịch bản đa dạng và mới mẻ hơn.

Ninh Lộc