Bài tập trí não có thể giúp giảm 25% nguy cơ sa sút trí tuệ

Theo Tổ chức Y tế thế giới, chứng mất trí nhớ ảnh hưởng đến 57 triệu người và là nguyên nhân gây tử vong thứ bảy trên toàn cầu - Ảnh: Canva

Hiệu quả bất ngờ từ những "cú click chuột"

Theo nghiên cứu được công bố trên tạp chí y khoa bình duyệt Alzheimer's and Dementia, các nhà khoa học đã thực hiện một thử nghiệm ngẫu nhiên có đối chứng trên hơn 2.800 người từ 65 tuổi trở lên.

Những người tham gia được chia ngẫu nhiên thành các nhóm luyện tập riêng biệt về trí nhớ, khả năng lý luận hoặc tốc độ xử lý thông tin. Kết quả sau 20 năm theo dõi cho thấy sự vượt trội của nhóm luyện tập tốc độ xử lý khi giảm tới 25% nguy cơ mắc chứng sa sút trí tuệ.

Trong khi đó, các phương pháp luyện tập về trí nhớ và lý luận thuần túy lại không mang lại kết quả có ý nghĩa thống kê tương tự.

Bài tập mang lại hiệu quả bất ngờ này thực chất là một trò chơi trên máy tính, yêu cầu người tham gia nhận diện nhanh các hình ảnh như xe hơi hay biển báo giao thông xuất hiện chớp nhoáng trên màn hình.

Đáng chú ý là tổng thời gian luyện tập của họ chỉ chưa đầy 24 giờ, được chia nhỏ thành các buổi 1 tiếng trong 5 tuần đầu, kèm theo các buổi nhắc lại sau 1 và 3 năm.

Lý giải về sự khác biệt này, bà Marilyn Albert từ Đại học Johns Hopkins (Mỹ), đồng tác giả nghiên cứu, cho biết các bài tập trí nhớ thông thường chỉ tập trung vào việc ghi nhớ dữ kiện (trí nhớ khai báo), trong khi bài tập tốc độ lại tác động sâu vào "trí nhớ quy trình" và tăng cường khả năng kết nối giữa các vùng não bộ.

Bà nhấn mạnh đây là lần đầu tiên một nghiên cứu quy mô lớn gợi mở những hướng đi cụ thể để giảm rủi ro mắc căn bệnh này, đồng thời cho rằng, nếu áp dụng rộng rãi, có thể giúp tiết kiệm hàng trăm tỉ USD chi phí chăm sóc y tế.

Việc luyện tập tốc độ phản ứng dường như ảnh hưởng đến khả năng kết nối của não bộ và làm giảm nguy cơ sa sút trí tuệ - Ảnh: Canva

Chưa thể kỳ vọng quá nhiều

Dù kết quả rất khả quan, giới chuyên gia y tế vẫn đưa ra những cảnh báo cần thiết để người dân không quá kỳ vọng vào ma trận các ứng dụng luyện não hiện nay.

Tiến sĩ Susan Kohlhaas từ Tổ chức Nghiên cứu Alzheimer Anh lưu ý rằng, chẩn đoán trong nghiên cứu dựa trên hồ sơ y tế thay vì kiểm tra lâm sàng trực tiếp, do đó chưa rõ bài tập này thay đổi căn nguyên gây bệnh hay chỉ làm chậm triệu chứng.

Hơn nữa, nghiên cứu đã loại trừ những người có thị lực hoặc thính lực kém nên kết quả chưa đại diện cho tất cả người cao tuổi.

Giáo sư Baptiste Leurent (Đại học College London) cũng bổ sung rằng, dù 25% là tỉ lệ ấn tượng, nhưng sai số thống kê vẫn còn rộng và cần thêm các nghiên cứu độc lập khác để khẳng định tính hiệu quả thực sự.

Lời khuyên thiết thực cho gia đình

Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), sa sút trí tuệ đang là mối lo ngại lớn khi có khoảng 57 triệu người mắc phải trên toàn cầu. Trong khi chờ đợi các bài tập trí não được chuẩn hóa, giới chuyên gia khuyến nghị các gia đình nên chủ động xây dựng thế bảo vệ "kiềng ba chân" vững chắc.

Đó là sự kết hợp hài hòa giữa việc duy trì vận động thể chất thường xuyên (như đi bộ, tập dưỡng sinh), kiểm soát chặt chẽ sức khỏe tim mạch (huyết áp, mỡ máu) và tăng cường kết nối xã hội.

Nên khuyến khích người lớn tuổi thường xuyên giao tiếp với con cháu hay tham gia các câu lạc bộ cộng đồng, vì đây chính là liều thuốc tinh thần quý giá nhất để duy trì sự minh mẫn.

Linh La (theo Independent, Science Alert)