Zing Music Awards: Nhỏ lại để lớn lên

Bất chấp những âu lo về chất lượng chuyên môn, thị hiếu thẩm mỹ, khả năng thể hiện của các giọng ca trẻ..., bảng xếp hạng âm nhạc trực tuyến của Zing tiếp tục ghi nhận thành công của những Trịnh Thăng Bình, Khởi My, Bích Phương, Lương Bích Hữu, Ông Cao Thắng, Hồ Quang Hiếu, Justa Tee... Nếu không kể hạng mục Nghệ sĩ của năm do giới chuyên môn bình chọn hay Nghệ sĩ mới được yêu thích thì ở tất cả các hạng mục còn lại, cái tên duy nhất được người trong nghề đánh giá cao về giọng hát là Uyên Linh với ca khúc Chờ người nơi ấy.

 
Gây ấn tượng tại The voice kids, Phương Mỹ Chi và Quang Anh có tên trong danh sách
Nghệ sĩ mới được yêu thích nhất của ZMA

Nhưng, đó chính là thị trường - một thị trường mà người ta không thể chi phối chỉ bằng việc chê bai chúng ít văn minh hay nghèo sáng tạo, càng không thể chiếm lĩnh chỉ bằng cách cho rằng tác phẩm của mình mới là đỉnh cao, tư duy âm nhạc của mình mới hiện đại. Ở thị trường ấy, những ca khúc gần gũi với đại chúng, đáp ứng nhu cầu thưởng thức của giới trẻ thời @, mang cùng nhịp thở với họ đã được đón nhận và vinh danh.

Ở thị trường ấy có thể không có những cánh diều chở giấc mơ trưa, không có khói bếp bên mái tranh nhưng có người từng đêm nằm nghe nhạc, than thầm sao mình mãi cô đơn (Forever Alone) theo đúng trào lưu FA của giới trẻ. Hơn 50 triệu lượt nghe cho ca khúc ấy cũng chính là giải thưởng và hoàn toàn có thể trị giá thành tiền (tác quyền, nhạc chuông, nhạc chờ) - giải thưởng không cần phải có ban bệ nào tôn vinh - giải thưởng của công chúng yêu nhạc.

Tiếng là cộng đồng âm nhạc trực tuyến, nhưng những tác phẩm thuộc hàng top của Zing phản ánh rất sát thị trường khi chúng đồng thời vang lên ở khắp hang cùng ngõ hẻm. Nếu trên Zing Mp3, bản Chờ người nơi ấy đạt hơn 37 triệu lượt nghe thì ở các quán cà phê người ta cũng mở đúng ca khúc này. Với một năm hoạt động bền bỉ, phủ sóng khắp các sân khấu đại chúng, không khó hiểu vì sao Đông Nhi, Noo Phước Thịnh có tên trong danh sách những ca sĩ được yêu thích nhất.

Đã nhiều năm chúng ta quen với các giải thưởng mang tính định tính - đánh giá hay dở trên cảm nhận của một số thành viên hội đồng nghệ thuật. Tất nhiên, không ai phủ nhận khả năng của các nhạc sĩ, các nhà sản xuất và các tiêu chí chuyên môn không hề sai. Nhưng cũng từ đấy phát sinh tình trạng lệch pha giữa đánh giá chuyên môn và nhu cầu khán giả, để rồi ta cứ quẩn quanh với câu hỏi vì sao khán giả lại "tầm thường" đến vậy khi những sản phẩm từ Bài hát Việt, Giải thưởng Hội nhạc sĩ thậm chí không có cơ hội được vang lên, không thể đến tai khán giả và công chúng cũng chẳng nhọc lòng tìm nghe.

Với những số liệu mang tính định lượng, ZMA đã trao cho các tác giả, ca sĩ, nhà sản xuất bức tranh tổng quan về thị trường âm nhạc trong năm, để làm căn cứ đánh giá và tìm cách tiếp cận khán giả hiệu quả hơn thay vì mãi "tôi hay mà em đâu có thương".

Mùa thứ 4, ZMA đang từng bước chứng tỏ vị trí của mình trên bản đồ nhạc Việt khi tiếp tục thống lĩnh thị phần nhạc số, bất chấp trước mắt là một liên minh âm nhạc vừa hình thành với cái bắt tay của các trang nhạc đối thủ một kênh truyền hình âm nhạc và cả một tờ báo điện tử hàng top. Người ta vẫn tiếp tục dõi theo cảng xếp hạng của Zing để biết khán giả đang nghe gì, ở mức độ nào.

Nhưng, ZMA cũng đang thu nhỏ lại khi loại bỏ hình thức nhắn tin qua tổng đài điện thoại, loại bỏ luôn cả phương thức bình chọn qua website để chỉ còn là những phiếu bầu thông qua phần mềm cài đặt trên điện thoại. Giải thích về sự thu mình này, đại diện BTC ZMA cho biết đó chính là cách để số liệu của họ chính xác hơn.

Thay vì cho phép bình chọn tràn lan trên web và đối mặt với bình chọn ảo từ các fanclub hay cho phép nhắn tin qua tổng đài để bất lực trước cuộc đua tài chính của các nghệ sĩ lắm tiền nhiều fan, ZMA buộc khán giả phải download, cài đặt một phần mềm, đăng nhập trước khi bình chọn. Họ sẽ có ít mẫu hơn, nhưng sẽ là những mẫu đáng tin cậy và tránh được các tranh chấp, kiện tụng như đã từng xảy ra ở các giải thưởng âm nhạc khác và cả ở chính ZMA.

Nhỏ lại, khu biệt hơn trong cộng đồng của mình, nhưng vẫn phản ánh đúng chuyển động của thị trường, làm thước đo đời sống âm nhạc. Vậy được rồi!

THÀNH NHÂN