Virus Nipah bùng phát, nhiều nước châu Á cảnh giác cao độ trước dịp tết

Với tỷ lệ tử vong có thể lên tới 75% và hiện chưa có vaccine hay thuốc điều trị đặc hiệu, Nipah tiếp tục được xếp vào nhóm mầm bệnh nguy hiểm, tiềm ẩn rủi ro đối với an ninh y tế khu vực - Ảnh: SCMP

Trung Quốc cảnh báo nguy cơ bệnh truyền nhiễm "xâm nhập từ bên ngoài"

Tại Trung Quốc, thông tin về các ca nhiễm Nipah ở Ấn Độ đã nhanh chóng thu hút sự chú ý của dư luận, đặc biệt trong bối cảnh hàng trăm triệu người chuẩn bị bước vào đợt cao điểm đi lại dịp Tết Nguyên đán. Trên mạng xã hội nước này, nhiều người bày tỏ lo ngại nguy cơ dịch bệnh lặp lại kịch bản phong tỏa từng xảy ra trong đại dịch COVID-19.

Trong báo cáo vừa công bố, Trung tâm Kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh Trung Quốc (CDC Trung Quốc) kêu gọi nâng cao cảnh giác trước nguy cơ các bệnh truyền nhiễm xâm nhập từ bên ngoài trong dịp lễ hội, đặc biệt khi lượng khách quốc tế và người dân hồi hương tăng mạnh. Báo cáo nhấn mạnh nguy cơ từ các bệnh lây truyền từ động vật, như sốt rét, sốt xuất huyết, chikungunya hay Lassa, trong đó Nipah được giới chuyên gia đánh giá là mầm bệnh cần theo dõi chặt chẽ dù nguy cơ bùng phát diện rộng được xem là thấp.

Theo các nhà virus học Trung Quốc, Nipah có khả năng lây lan hạn chế hơn so với các bệnh đường hô hấp như cúm hay COVID-19. Tuy nhiên, virus này vẫn được coi là mối đe dọa nghiêm trọng do tỷ lệ tử vong cao và khả năng gây biến chứng viêm não nguy hiểm. Luật Y tế Biên giới mới của Trung Quốc, có hiệu lực từ năm ngoái, cũng đã đưa virus Nipah vào danh sách các tác nhân gây bệnh cần giám sát trọng điểm.

Nhiều nước châu Á siết chặt kiểm soát y tế

Các quan chức y tế Thái Lan tiến hành sàng lọc virus Nipah tại sân bay Suvarnabhumi ở Bangkok - Ảnh: SCMP

Không chỉ Trung Quốc, nhiều quốc gia châu Á khác cũng nhanh chóng triển khai các biện pháp phòng ngừa. Thái Lan đã tăng cường sàng lọc y tế tại các sân bay quốc tế, đặc biệt với hành khách đến từ Ấn Độ, áp dụng lại một số quy trình từng được sử dụng trong giai đoạn dịch COVID-19 như đo thân nhiệt, khai báo y tế và theo dõi triệu chứng.

Nepal và Đài Loan cũng nâng cấp hệ thống giám sát tại cửa khẩu, trong đó tập trung kiểm tra những người có lịch trình đi qua các khu vực được xác định có nguy cơ. Giới chức y tế các nước khẳng định chưa ghi nhận ca nhiễm Nipah trong cộng đồng, song nhấn mạnh việc phòng ngừa sớm là cần thiết để tránh rủi ro trong bối cảnh giao thương và du lịch quốc tế phục hồi mạnh.

Nguy cơ từ Ấn Độ và đặc điểm lây nhiễm của virus Nipah

Tại Ấn Độ, các ca nhiễm Nipah được xác nhận trong môi trường y tế đã làm dấy lên lo ngại về khả năng lây truyền từ người sang người khi tiếp xúc gần. Virus Nipah là bệnh lây từ động vật sang người, chủ yếu liên quan đến dơi ăn quả hoặc heo, và có thể truyền qua thực phẩm hoặc dịch cơ thể bị nhiễm mầm bệnh.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), các đợt bùng phát Nipah ở người cho đến nay chủ yếu giới hạn tại Nam Á và Đông Nam Á, bao gồm Ấn Độ, Bangladesh, Malaysia, Philippines và Singapore. Một trong những con đường lây nhiễm phổ biến ở một số quốc gia Nam Á là việc tiêu thụ nhựa cây chà là tươi bị nhiễm nước bọt hoặc nước tiểu của dơi.

Cảnh giác cao trong mùa lễ hội

Ảnh: NCHstats

Giới chuyên gia nhận định, dù khả năng bùng phát dịch Nipah trên diện rộng tại châu Á hiện được đánh giá là thấp, nhưng thời điểm Tết Nguyên đán với mật độ di chuyển dày đặc vẫn là yếu tố rủi ro cần được kiểm soát chặt chẽ. Các biện pháp tăng cường giám sát y tế, chia sẻ thông tin dịch tễ và nâng cao nhận thức cộng đồng được xem là ''chìa khóa'' để ngăn chặn nguy cơ dịch bệnh xuyên biên giới.

Người dân được khuyến cáo theo dõi sát thông tin từ cơ quan y tế, tuân thủ khai báo y tế khi xuất nhập cảnh và chủ động thực hiện các biện pháp phòng bệnh cơ bản, trong bối cảnh khu vực châu Á bước vào mùa lễ hội lớn nhất trong năm.

Nhật Minh (theo SCMP, Thai Times, The Traveler)