Tinh thần 'Chi bằng học' của Phan Châu Trinh trong thời đại số

Sự kiện do Trường Đại học Văn hóa TPHCM phối hợp cùng Trung tâm nghiên cứu Việt Nam (Đại học Fulbright Việt Nam) tổ chức. Với mục tiêu lan tỏa di sản tư tưởng của Cụ Phan Châu Trinh đến gần hơn với giới trẻ, chương trình đã thu hút đông đảo các nhà khoa học, chuyên gia cùng nhiều sinh viên tham dự.

Bộ comple của Cụ Phan Châu Trinh thường mặc và tác phẩm "Giấc mơ Cụ Phan" của hoạ sĩ Nguyễn Đình Đăng

Tinh thần "Chi bằng học" trong thời đại số

Tâm điểm của chuỗi hoạt động là hội thảo khoa học với chủ đề: “Phan Châu Trinh và tinh thần ‘Chi bằng học’: Tư tưởng khai minh, giáo dục và phát triển quốc gia trong bối cảnh toàn cầu hóa và thời đại AI”.

Với 2 phiên thảo luận, hội thảo không chỉ nhìn lại lịch sử mà còn đặt ra những câu hỏi cấp thiết về giáo dục khai phóng và năng lực tư duy độc lập của con người trước sự bùng nổ của công nghệ.

Các chuyên gia tham gia tham luận tại hội thảo

Tại đây, hội thảo khẳng định, “Chi bằng học” không chỉ là khẩu hiệu, mà là một triết lý phát triển bền vững, đặt trọng tâm vào nâng cao dân trí và xây dựng nội lực quốc gia.

Phát biểu tại hội thảo, ông Nguyễn Đông Hòa - đại diện gia tộc Cụ Phan Châu Trinh đã bày tỏ sự xúc động khi tư tưởng của Cụ tiếp tục được quan tâm và lan tỏa. Ông cho biết, dù hơn một thế kỷ đã trôi qua, những giá trị mà Cụ để lại vẫn được các thế hệ trong gia đình gìn giữ như “gia huấn thiêng liêng”.

Ông Hòa nhấn mạnh: "Điều quan trọng nhất là làm sao để di sản của Cụ lan rộng được vào giới trẻ, giúp các em giữ được bản sắc và nội lực Việt Nam giữa bối cảnh chuyển đổi số".

Đạo diễn- NSƯT Hoàng Duẩn trình bày tham luận về khả năng sân khấu hoá tư tưởng Phan Châu Trinh

Đáng chú ý, tham luận của NSƯT. Đạo diễn Hoàng Duẩn đã gợi mở hướng tiếp cận mới khi đề xuất mô hình “sân khấu hóa” tư tưởng Phan Châu Trinh. Theo đó, việc học lịch sử không nên dừng ở việc ghi nhớ hay “thần thánh hóa” nhân vật, mà cần chuyển sang hình thức trải nghiệm và đối thoại.

Trong đó, người học không chỉ là khán giả mà trở thành “spect-actor” (người xem - diễn viên), trực tiếp tham gia phản biện và kiến tạo ý nghĩa nhằm nâng cao năng lực số, tư duy phản biện và trách nhiệm công dân trên không gian mạng.

Tái hiện tư tưởng khai minh qua ngôn ngữ nghệ thuật

Bên cạnh hội thảo, chuỗi hoạt động còn mang đến những trải nghiệm giàu cảm xúc thông qua nghệ thuật đặc sắc. Triển lãm số với chủ đề "Khai minh và đối thoại" đã mở ra một không gian trải nghiệm đa chiều.

Với 5 trục đối thoại xuyên suốt từ truyền thống khoa bảng đến công chúng đương đại, triển lãm giúp người xem thấu hiểu sâu sắc hơn những trăn trở của Cụ Phan về vận mệnh dân tộc

Điểm nhấn điện ảnh là bộ phim tài liệu "Phan Châu Trinh - Ngọn đuốc khai minh và bản giao hưởng thế kỷ" tái hiện hành trình cuộc đời và tư tưởng cải cách của Cụ đầu thế kỷ XX. Từ tư liệu lịch sử, ký ức gia đình đến hành trình về Quảng Nam, phim mở ra cuộc đối thoại sống động về một trí thức luôn tìm cách dung hòa giữa truyền thống và văn minh phương Tây.

Tiếp nối là chương trình nghệ thuật tổng hợp với chủ đề “Phan Châu Trinh - Di sản khai minh bất diệt”, được dàn dựng theo hình thức sân khấu hóa kết hợp tư liệu hình ảnh, âm nhạc và giao lưu. Chương trình có sự tham gia của nhiều tên tuổi: NSƯT Võ Minh Lâm, Nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung, ca sĩ Duyên Quỳnh, ca sĩ Lamoon,... và hơn 200 sinh viên ĐH Văn hoá TPHCM.

Tiết mục "Di sản khai minh bất diệt" mở màn chương trình nghệ thuật

Tổ khúc "Dậy mà đi - Tổ quốc ơi ta đã nghe - Xuống đường" do Nhóm Nhật Nguyệt, Nhóm 135, Đội ca - múa sinh viên Trường ĐH Văn hoá TPHCM thể hiện

Tiết mục ca múa "Việt Nam quê hương tôi"

Đặc biệt, nhiều người xúc động với sự xuất hiện của ông Nguyễn Hải Âu - cháu cố Cụ Phan.

Ông Nguyễn Hải Âu tri ân những công lao, tư tưởng cởi mở của Cụ Phan Châu Trinh

Bên cạnh đó, các tiết mục không chỉ tái hiện những dấu mốc quan trọng trong cuộc đời Cụ, mà còn lồng ghép thông điệp “khai dân trí - chấn dân khí - hậu dân sinh”, tạo nên sự kết nối giữa quá khứ và hiện tại.

NSƯT Võ Minh Lâm, Nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung, ca sĩ Minh Sang, Lamoon nhận được nhiều sự yêu thích từ khán giả

Thông qua chuỗi hoạt động học thuật, nghệ thuật và công nghệ, Ban tổ chức kỳ vọng sẽ tạo ra một cú hích trong việc bảo tồn, phát huy và lan tỏa giá trị di sản tư tưởng Việt Nam, giúp những giá trị lịch sử không chỉ được ghi nhớ mà còn tiếp tục sống trong đời sống đương đại.

Hồng Nga