Thầy trò vùng lũ gượng dậy từ đống hoang tàn

26/11/2025 - 06:26

PNO - Những ngày sau mưa lũ, nhiều ngôi trường ở miền Trung ngập ngụa trong lớp bùn đặc quánh. Giữa những mảng tường còn hằn vệt nước lũ, các thầy cô cùng nhau miệt mài dọn vệ sinh để học trò trở lại nhịp học hành sớm nhất có thể.

Trường học tan hoang sau lũ dữ

Sáng 24/11, chúng tôi đến các điểm trường thuộc phường Tây Nha Trang, Bắc Nha Trang và các xã Diên Khánh, Diên Điền, Diên Thọ của tỉnh Khánh Hòa khi những dải bùn dày còn chưa kịp khô.

Sân trường tiểu học Vĩnh Phương 1 (phường Bắc Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa) ngập trong bùn - ẢNH: TRẦN HẰNG
Sân trường tiểu học Vĩnh Phương 1 (phường Bắc Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa) ngập trong bùn - Ảnh: Trần Hằng

Ngay khi bước qua cổng các trường ở tâm lũ như Trường tiểu học Vĩnh Phương 1 (phường Bắc Nha Trang), Trường THCS Cao Thắng (phường Tây Nha Trang), chúng tôi đụng ngay khoảng sân loang lổ màu nâu sẫm. Lớp bùn dày tới mắt cá chân, mỗi bước chân đều lún sệt xuống và phát ra tiếng ộp oạp. Những viên gạch bông vốn sáng màu bị lớp bùn phủ kín, trông không khác gì lớp đất mới cày xới. Sách vở của học sinh được tập hợp thành đống lớn ở góc sân, nhiều cuốn dính bết vào nhau, chỉ cần chạm nhẹ là rách bởi chúng chỉ còn là những khối giấy nhũn nhão, nặng trịch. Ở gầm cầu thang, rác cuộn thành từng mảng gồm cành khô, lá mục, chai nhựa, giẻ rách...

Bộ đội hỗ trợ giáo viên dọn dẹp vệ sinh ở Trường tiểu học Hòa Thịnh (xã Hòa Thịnh, tỉnh Đắk Lắk) để sớm đón học sinh trở lại - ẢNH: NGUYÊN BẢO
Bộ đội hỗ trợ giáo viên dọn dẹp vệ sinh ở Trường tiểu học Hòa Thịnh (xã Hòa Thịnh, tỉnh Đắk Lắk) để sớm đón học sinh trở lại - Ảnh: Nguyên Bảo

Đứng trước phòng học mà mọi thiết bị, sách vở đã hư hại, cô Nguyễn Thị Thu Hồng - Phó hiệu trưởng Trường tiểu học Vĩnh Phương 1 - nghẹn giọng: “Nước lên quá nhanh, chỉ trong vài giờ đã tràn vào lớp học. Nhiều lớp ngập sâu hết tầng trệt. Thiết bị dạy và học bị hư hại gần như toàn bộ. Lũ rút rồi nhưng mỗi lần bước vào lớp, tôi lại xót xa vì biết học trò sẽ thiếu thốn đủ thứ khi quay lại”.

“Thiệt hại vô cùng lớn. Bàn ghế, thiết bị hư hỏng hoàn toàn. Điều khiến chúng tôi lo lắng nhất là học sinh không còn quần áo, sách vở để đi học trở lại”.

Thầy Phạm Đình Trọng - Hiệu trưởng Trường tiểu học Diên An 1 (xã Diên Khánh)

Một số học sinh các phường Tây Nha Trang, Bắc Nha Trang sáng nay đến lớp với quần áo lấm lem, đôi dép mượn tạm, ba lô không còn sách vở. Theo thông tin từ nhiều trường, sáng 24/11, tỉ lệ học sinh đến trường chỉ đạt 30 - 50%. Không phải các em không muốn đi học mà do đường còn lầy lội, phụ huynh bị hư xe máy và đang còn lo dọn dẹp nhà cửa.

Giáo viên Trường tiểu học và THCS Diên Đồng, xã Diên Khánh, tỉnh Khánh Hòa tất bật dọn dẹp trường để đón học sinh trở lại ẢNH: TRẦN HẰNG
Giáo viên Trường tiểu học và THCS Diên Đồng, xã Diên Khánh, tỉnh Khánh Hòa tất bật dọn dẹp trường để đón học sinh trở lại - Ảnh: Trần Hằng

Tất bật khôi phục trường lớp

Khi người dân tất bật lau dọn nhà cửa thì đội ngũ giáo viên cũng đang chạy đua với thời gian để kịp đón học sinh trở lại lớp.

Tại Trường mầm non Hòa Mỹ Đông (xã Hòa Mỹ, tỉnh Đắk Lắk), mưa vẫn nặng hạt nhưng hàng chục cô giáo vẫn đội mưa đến trường để cùng bộ đội, công an dọn dẹp vệ sinh trên sân, trong phòng học. Cô Nguyễn Thị Ngọc Trang - Hiệu trưởng nhà trường - cho biết: “Nước lũ làm hư hỏng đồ chơi ngoài trời, cuốn sập 60m tường rào, làm sạt lở 40m² nền trong khuôn viên trường. Giáo viên vừa phải dọn bùn cho nhà mình, vừa phải lo dọn dẹp trường lớp để kịp đón trẻ vào ngày 25/11. Nhà trường đã cho ngâm khử khuẩn toàn bộ đồ chơi, nhờ y tế dự phòng phun thuốc khử trùng tất cả lớp học”.

Chị Trương Thị Họa Mi xót xa khi chứng kiến đống sách vở của các con bị hư hỏng, lấm lem bùn đất ẢNH: NGUYÊN BẢO
Chị Trương Thị Họa Mi xót xa khi chứng kiến đống sách vở của các con bị hư hỏng, lấm lem bùn đất - Ảnh: Nguyên Bảo

Cô Nguyễn Thị Mỹ Hạnh - Phó hiệu trưởng trường này - tâm sự: “Nhà tôi nằm ở chỗ cao, chưa từng ngập lụt, vậy mà lần này bị nước dâng ngập 2m, cuốn sạch đồ đạc. Thế nhưng, tôi ưu tiên dọn dẹp trường lớp trước. Phụ huynh còn khó khăn nên mình phải đón trẻ sớm để họ yên tâm dọn dẹp nhà”. Cô cho hay, trường chưa thể vận hành lại bếp ăn bán trú do thực phẩm khan hiếm nên trước mắt, chỉ tổ chức dạy 2 buổi mỗi ngày và tạm cho trẻ về ăn trưa ở nhà.

Sách vở của học sinh ở Trường tiểu học Hòa Thịnh, xã Hòa Thịnh, tỉnh Đắk Lắk dính đầy bùn đất sau lũ - ẢNH: NGUYÊN BẢO
Sách vở của học sinh ở Trường tiểu học Hòa Thịnh, xã Hòa Thịnh, tỉnh Đắk Lắk dính đầy bùn đất sau lũ - Ảnh: Nguyên Bảo

Lực lượng quân đội, công an dọn dẹp vệ sinh cho một trường học ở xã Tuy An Đông, tỉnh Đắk Lắk - ẢNH: NGUYÊN BẢO
Lực lượng quân đội, công an dọn dẹp vệ sinh cho một trường học ở xã Tuy An Đông, tỉnh Đắk Lắk - Ảnh: Nguyên Bảo

Tương tự, thầy cô Trường tiểu học Hòa Thịnh (xã Hòa Thịnh, tỉnh Đắk Lắk) cũng tạm gác việc nhà, sớm vào trường để vét bùn, xịt rửa phòng học để sớm đón học trò. Ở trường này, mọi sách vở, thiết bị dạy học, máy tính, ti vi, bàn ghế của giáo viên, học sinh đều bị ngâm nước nhiều ngày, hư hỏng. Theo thống kê sơ bộ, tỉnh Đắk Lắk có 62 cơ sở giáo dục bị thiệt hại với tổng trị giá hơn 12,79 tỉ đồng, gồm 33 tường rào và cổng trường bị sập, 1.654 bộ bàn ghế, 176 bộ máy tính hư hỏng.
Ở tỉnh Khánh Hòa, không đợi chỉ đạo, giáo viên nhiều điểm trường đã tự đến trường sớm để kiểm tra, dọn dẹp vệ sinh dù nhà mình vẫn còn ngập ngụa bùn. Cô Nguyễn Thị Tý - giáo viên chủ nhiệm lớp 2/5, Trường tiểu học Vĩnh Hiệp (phường Tây Nha Trang) - vừa kỳ cọ bàn ghế, vừa nói: “Chúng tôi tự nhủ phải làm thật sạch sẽ để khi các em trở lại lớp thì không thấy sợ hãi hay chán nản”.

Trở về nhà, thấy không còn gì nguyên vẹn

Ở các xã phía đông tỉnh Đắk Lắk (thuộc Phú Yên trước đây), ngày 24/11, chúng tôi xót xa trước cảnh hoang tàn: nhà tốc mái, đổ sập, đường sạt lở, những cánh đồng xác xơ, sân trường và lớp học ngập bùn, rác thải ngập ngụa khắp nơi.

Dưới mái hiên nhà còn bết những vệt bùn đặc quánh, chị Trương Thị Họa Mi - 35 tuổi, ở thôn Phú Nhiêu, xã Hòa Mỹ, tỉnh Đắk Lắk - đang cùng chồng múc nước mưa để rửa lại đồ đạc bị lấm bùn. Chị đặt đống sách vở của 2 con ở riêng bên góc sân, cố cứu nhưng không được bởi chúng ngấm nước, rã mục. Chị thất thần kể: “Lúc lũ dâng nhanh, vợ chồng tôi đang làm thuê ở tỉnh Lâm Đồng, nhà ở đây chỉ còn 2 đứa con nhỏ ở với cha chồng tôi. Quá lo lắng, tôi gọi điện gửi 2 đứa con sang nhà bạn có gác lửng, còn cha chồng tôi được người thân đưa đến nơi cao tránh lũ. Tôi nóng ruột như ngồi trên đống lửa nhưng điện thoại mất sóng, không liên lạc được. Sau đó, giao thông bị nước lũ chia cắt nên phải 3 ngày sau, vợ chồng tôi mới về được đến nhà. Nhìn cảnh tượng tan hoang, vợ chồng tôi chỉ còn biết khóc”.

Lúc đó, chị thấy lớp bùn loãng bết vào mọi đồ đạc, phủ kín lối đi, một đoạn tường rào cũng bị xô đổ. Sách vở, áo quần của 2 con nằm bệt giữa lớp bùn. Chị vớt chúng lên, định giặt rửa nhưng hỡi ơi, chúng đều bị bục.

Cứu được sách vở, lại mất người thân

Trước khi bị nước lũ cô lập, chị Ngô Thị Thảo (ở thôn Vạn Lộc, xã Hòa Mỹ, tỉnh Đắk Lắk) đã kịp đưa sách vở của 2 con là Hà Minh Khanh (lớp Bảy) và Hà Ngô Quỳnh Trang (lớp Bốn) lên cao, nhưng cơn lũ đã cuốn đi toàn bộ quần áo, cặp và còn cướp cả mạng sống của ông ngoại 2 bé.

Chị Thảo kể, chiều 18/11, mưa xối xả, nước ngoài đồng bắt đầu dâng, ông Ngô Tấn Tài - 75 tuổi, cha chị Thảo - gọi chị sang phụ kê lúa lên cao. Thấy nước lên quá nhanh, ông giục chị qua nhà bác tránh lũ. Không ngờ, nước dâng quá nhanh nên chị không thể đưa 2 con ra khỏi căn nhà giữa cánh đồng. Đêm đó, nước ngập nửa căn nhà, chị Thảo vội lấy được một số sách vở đưa lên cao rồi cùng 2 con trèo lên mái nhà tránh lũ. Sóng điện thoại mất hoàn toàn nên chị không thể kêu cứu. 3 mẹ con chị ngồi trên mái nhà, hứng nước mưa chống đói.

Cách nhà chị Thảo vài bước chân, chị Đỗ Thị Hồng Đào - chị dâu của chị Thảo - cũng đưa 2 con leo lên mái nhà cùng vài gói mì tôm, thau nhựa và vài bộ quần áo để tránh lũ. Suốt 24 giờ sau đó, mẹ con chị co ro trong mưa gió, áo quần lạnh buốt. Khoảng 10g sáng 19/11, chị Đào nhìn thấy một người đàn ông mặc áo mưa đi trong dòng nước về phía nhà mình nhưng chỉ vài phút sau, nước ngập tới đầu rồi người này biến mất.

Đến trưa 20/11, nước rút, mọi người mới hay tin ông Tài bị nước lũ cuốn trôi khi đang quay về cứu con cháu, thi thể nằm cách nhà 2 đám ruộng. Theo số liệu ghi nhận của cơ quan chức năng, đến 18g30 ngày 24/11, đợt mưa lũ vừa qua ở miền Trung đã khiến 102 người chết và mất tích.

Văn Nguyên

Nguyên Bảo - Trần Hằng

 

news_is_not_ads=
TIN MỚI