Từ ngày 1/7/2026: Sinh con thứ hai được nghỉ thai sản 7 tháng

Đây được xem là một bước tiến lập pháp mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc, không chỉ bảo vệ quyền lợi của người lao động mà còn là chiến lược quốc gia nhằm giải quyết bài toán già hóa dân số và sụt giảm mức sinh hiện nay.

Điểm mới cốt lõi trong chính sách thai sản

Theo quy định cũ tại Luật Bảo hiểm xã hội, thời gian nghỉ thai sản thông thường cho lao động nữ là 6 tháng, không phân biệt thứ tự số con (ngoại trừ trường hợp sinh đôi trở lên). Tuy nhiên, kể từ giữa năm 2026, Luật Dân số mới đã có sự phân hóa rõ ràng nhằm khuyến khích sinh con:

- Đối với con thứ nhất: Lao động nữ tiếp tục được áp dụng chế độ nghỉ thai sản 6 tháng như hiện hành.

- Đối với con thứ hai: Thời gian nghỉ được tăng thêm 1 tháng, nâng tổng thời gian nghỉ lên 7 tháng.

- Trường hợp sinh đôi trở lên: Tính từ người con thứ hai, người mẹ vẫn được nghỉ thêm 1 tháng cho mỗi con theo đúng nguyên tắc lũy tiến.

Sinh con thứ hai sẽ được nghỉ thai sản 7 tháng - Ảnh: Cát Quân

Không chỉ dừng lại ở việc ưu ái người mẹ, Luật Dân số 2025 còn đặc biệt quan tâm đến vai trò của người cha. Khi người vợ sinh con thứ hai, người chồng sẽ được nghỉ việc hưởng chế độ thai sản 10 ngày làm việc (tăng so với mức 5-7 ngày trước đây tùy hình thức sinh). Đối với các ca sinh ba trở lên, người cha sẽ được nghỉ thêm 3 ngày làm việc cho mỗi con, tính từ con thứ ba trở đi.

Lợi ích toàn diện về sức khỏe và bình đẳng giới

Theo các chuyên gia xã hội học, Việt Nam đang bước vào giai đoạn già hóa dân số với tốc độ thuộc hàng nhanh nhất thế giới. Nhiều cặp vợ chồng trẻ hiện có xu hướng kết hôn muộn, sinh ít con hoặc thậm chí lựa chọn lối sống không sinh con. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ áp lực kinh tế, chi phí nuôi dạy trẻ ngày càng đắt đỏ, cùng với đó là nỗi lo lắng về việc khó cân bằng giữa phát triển sự nghiệp và trách nhiệm gia đình.

Trong bối cảnh đó, việc kéo dài thời gian nghỉ thai sản cho người mẹ và mở rộng thời gian hỗ trợ của người cha là một động thái kịp thời từ phía Nhà nước. Chính sách này gửi đi một thông điệp mạnh mẽ về sự đồng hành của xã hội đối với các gia đình trẻ, giúp họ giảm bớt áp lực tâm lý và an tâm hơn khi quyết định sinh thêm con.

Dưới góc độ y học và ban ngành chuyên môn, việc thêm 1 tháng nghỉ ngơi quý giá mang lại những giá trị vô cùng lớn:

- Đối với người mẹ: 7 tháng là khoảng thời gian lý tưởng để cơ thể người phụ nữ phục hồi toàn diện sau quá trình vượt cạn, giảm thiểu chứng trầm cảm sau sinh - một hội chứng ngày càng phổ biến trong xã hội hiện đại.

- Đối với trẻ nhỏ: Giúp kéo dài thời gian trẻ được nuôi hoàn toàn bằng sữa mẹ trong những tháng đầu đời, tạo nền tảng thể chất và hệ miễn dịch vững chắc cho thế hệ tương lai.

- Về mặt gia đình: Việc tăng số ngày nghỉ của người cha không chỉ đơn thuần là hỗ trợ việc nhà, mà còn là bước tiến lớn trong việc thúc đẩy bình đẳng giới. Sự đồng hành của người đàn ông ngay từ những ngày đầu giúp gắn kết tình cảm cha con, san sẻ áp lực tâm lý cho người vợ, từ đó xây dựng một môi trường gia đình tiến bộ, văn minh và hạnh phúc.

Đại diện Bảo hiểm xã hội TPHCM nhận định, việc triển khai chính sách nghỉ thai sản 7 tháng đối với lao động nữ sinh con thứ hai là một trong những điểm sáng nhất của Luật Dân số năm 2025.

Chính sách mới này không chỉ dừng lại ở mức độ an sinh xã hội tức thời, mà còn là giải pháp căn cơ, mang tính chiến lược nhằm duy trì mức sinh thay thế bền vững. Việc đảm bảo quy mô và chất lượng dân số chính là chìa khóa cốt lõi để bảo đảm nguồn nhân lực vàng, phục vụ cho sự phát triển kinh tế - xã hội vững mạnh của đất nước trong những thập niên tới.

Thanh Hoa

Nguồn: BHXH TPHCM