Nhà xuất bản Kim Đồng: 50 năm xây dựng thương hiệu sách thiếu nhi tại TPHCM

Nhà xuất bản (NXB) Kim Đồng là đơn vị xuất bản có mặt sớm nhất ở phương Nam vào nửa thế kỷ trước, nay đã trở thành một trong những đơn vị xuất bản uy tín bậc nhất TPHCM. Phóng viên Báo Phụ nữ TPHCM có cuộc phỏng vấn nhà văn Văn Thành Lê - Giám đốc Chi nhánh NXB Kim Đồng tại TPHCM - trong những ngày đơn vị đang hướng đến kỷ niệm 50 năm ngày thành lập chi nhánh (10/5/1976 - 10/5/2026).

Từ những ngày “phá băng” bằng Doraemon…

Bà Phạm Thị Vân Anh - Phó tổng biên tập Báo Phụ nữ TPHCM - và nhà văn Văn Thành Lê chụp ảnh lưu niệm cùng các thí sinh tham gia cuộc thi “Kể chuyện sách thiếu nhi lần thứ nhất năm 2025” - ẢNH: PHÙNG HUY

*Phóng viên: Nếu điểm lại giai đoạn có ý nghĩa đặc biệt của Chi nhánh NXB Kim Đồng tại TPHCM trong suốt 50 năm qua, đâu là những cột mốc tiêu biểu nhất, thưa ông?

-Nhà văn Văn Thành Lê: Ở Chi nhánh NXB Kim Đồng tại TPHCM, chúng tôi vẫn nhắc nhớ và luôn ý thức về những dấu mốc, bước ngoặt quan trọng trong quá trình định hình và phát triển, tạo nên thương hiệu của đơn vị. Giai đoạn trước hội nhập (1976-1991), chi nhánh chỉ có 3-5 cán bộ, mỗi năm in khoảng 40 đầu sách. Giai đoạn hội nhập, tăng trưởng (1992-2001), đơn vị có sự đột phá lớn trong in ấn và phát hành, hạt nhân “phá băng” là bộ sách Doraemon với số lượng hàng trăm ngàn bản mỗi tuần, gắn với mạng lưới phát hành sách tư nhân.

Từ thành công của Doraemon, NXB tự tin triển khai nhiều tủ sách chất lượng khác: Tủ sách Vàng, Tủ sách màu mẫu giáo, Tủ sách Tác giả - Tác phẩm, Tủ sách Kiến thức thế hệ mới, Tủ sách Khoa học, Tủ sách Nhất nghệ tinh, Thơ với tuổi thơ; các bộ truyện Tứ quái TKKG, Kính vạn hoa…

Năm 2001, ban biên tập chi nhánh được thành lập, tổ chức bộ máy dần hoàn thiện, ổn định với trên dưới 60 nhân sự, hoạt động như một NXB thu nhỏ. Tủ sách Tuổi mới lớn do ban biên tập chi nhánh tổ chức đóng góp thiết thực vào đời sống văn học, mở rộng biên độ lứa tuổi độc giả, là bệ đỡ quan trọng cho nhiều tác giả bước vào con đường văn chương. Nhiều đề tài, thể loại sách được triển khai, đa dạng về nội dung, ngày càng đẹp hơn về hình thức.

* Hành trình đến với độc giả trong giai đoạn mới của chi nhánh có gì đặc biệt?

- Ban biên tập chi nhánh với nhiệm vụ tổ chức, khai thác bản thảo sách trong nước đã phát triển các dòng sách mới, như sách tranh kiến thức, kỹ năng, tranh truyện lịch sử, hướng nghiệp, sách nghệ thuật... Nhiều ấn phẩm nổi bật, tiêu biểu được tái bản, vinh danh ở Giải thưởng Sách Việt Nam, Giải thưởng Sách Quốc gia, Giải thưởng Hội Nhà văn Việt Nam, Giải thưởng Sách Kim Đồng...

Bên cạnh việc phát hành thông qua các nhà phân phối, đơn vị chủ động phát triển hệ thống nhà sách Kim Đồng tại phía Nam, với 6 nhà sách đang được vận hành. Chương trình “Cùng trang sách bước đến tương lai” (đã đến với gần 150 trường và điểm trường tiểu học, THCS) là cách đơn vị chủ động đưa sách đến gần hơn với học sinh. Song song đó, chương trình “Sách Kim Đồng từ 0 đến có” tại nhà sách Kim Đồng (248 Cống Quỳnh, phường Bến Thành) thường xuyên đón học sinh đến trải nghiệm cùng sách.

Đến khát vọng giữ di sản, mở tương lai

* Những tủ sách, bộ sách và thể loại sách đặc sắc, quan trọng NXB đang hướng đến hiện nay là gì?

-Chúng tôi may mắn được kế thừa di sản là bề dày lịch sử và những tựa, bộ sách giá trị. Chúng tôi ý thức rằng cần phát huy, không ngừng bồi đắp để giá trị này ngày một lớn hơn. Nhiều bộ sách được làm mới, cập nhật các ấn phẩm và tiếp tục khẳng định giá trị trong lòng độc giả như: Tranh truyện lịch sử Việt Nam, Tủ sách Bác Hồ, Tủ sách Các nhà cách mạng tiền bối, Tủ sách Vàng, Tủ sách Sách biển đảo Việt Nam… Đồng thời, NXB tiếp tục xây dựng và định vị hệ thống thương hiệu sách dành cho thanh niên gắn với Tủ sách Thanh niên, văn học của người trẻ và hướng đến người trẻ, sách khoa học, công nghệ - trí tuệ nhân tạo…

* Xuất bản trong thời đại số khác biệt với thời kỳ trước, NXB Kim Đồng đã, đang và sẽ có những thay đổi gì để bắt kịp xu hướng của thời đại?

- Công nghệ khiến mọi thứ dịch chuyển, thay đổi nhanh hơn, ngành xuất bản cũng không nằm ngoài dòng chảy ấy. NXB Kim Đồng chủ động thúc đẩy chuyển đổi số trong toàn bộ quy trình xuất bản - phát hành - quản trị nội bộ. Chúng tôi đã ký kết hợp tác, đồng hành với các đơn vị sách nói. Gần 200 tựa sách, hầu hết là sách lịch sử, văn học và kỹ năng sống, đã được chuyển thể thành audiobook. Sách Kim Đồng được quảng bá, phát hành ở hầu hết các sàn thương mại điện tử, nền tảng mạng xã hội... thông qua các sản phẩm số, nội dung số. Điều đó góp phần tạo bước đột phá trong phát hành nhiều ấn phẩm giáo dục lịch sử, truyền thống như Lược sử nước Việt bằng tranh, Búp sen xanh, Đất rừng phương Nam, Tuổi thơ dữ dội...

* Xin cảm ơn ông.

Lục Diệp (thực hiện)