Nắng nóng khắc nghiệt, làm gì để tránh sốc nhiệt và đột quỵ?

Nhiều ca sốc nhiệt, đột quỵ nhập viện

Mới đây, Khoa Nội thần kinh, Bệnh viện Thống Nhất đã tiếp nhận 2 trường hợp đột quỵ và sốc nhiệt liên quan đến yếu tố thời tiết. Đó là cụ ông P.V.Q. - 76 tuổi, ngụ tại phường Vườn Lài, TPHCM. Cụ Q. có thói quen đi bộ mỗi buổi chiều.

Tuy nhiên, từ 15 đến 16 giờ trời vẫn còn nắng gắt và oi bức. Sau khi đi bộ khoảng 40 phút về nhà, cụ xuất hiện các biểu hiện sớm của đột quỵ như ói, chóng mặt và nói đớ. May mắn, con cái đã kịp thời đưa cụ đi bệnh viện, nhờ vậy chưa để lại di chứng nặng nề.

Bác sĩ Nguyễn Thị Phương Nga đang khám cho một bệnh nhân bị sốc nhiệt tại Khoa Nội thần kinh, Bệnh viện Thống Nhất

Còn ông N.V.D. - 50 tuổi, quê tại tỉnh Tây Ninh, làm thợ hồ. Ông D. được người dân đưa tới cấp cứu vào buổi trưa. Bệnh nhân có tiền sử tăng huyết áp và hút thuốc lá. Tình huống xảy ra khi ông đang trộn vữa ngoài trời lúc 11 giờ trưa thì bỗng nhiên chóng mặt và choáng váng. Ông đã được những thợ hồ làm cùng chở đi cấp cứu. Tại bệnh viện, bác sĩ ghi nhận thân nhiệt bệnh nhân lên tới trên 380C, mạch nhanh, thở gấp, mặt đỏ bừng.

Ông được chẩn đoán bị sốc nhiệt, phải làm mát cơ thể tích cực, bù nước và cân bằng điện giải. Khi tỉnh táo bệnh nhân đã chia sẻ lúc làm việc dưới ánh nắng gắt thì rất khát nước nhưng ráng nhịn, chờ tới giờ nghỉ trưa sẽ đi ăn uống. Chút xíu nữa ông đã nguy hiểm tính mạng, trong khi đang là trụ cột nuôi gia đình.

Bác sĩ chuyên khoa 2 Nguyễn Thị Phương Nga - Trưởng khoa Nội thần kinh, Bệnh viện Thống Nhất - cho biết, hiện nay, do chịu tác động trực tiếp từ kiểu thời tiết nắng nóng cực đoan, lượng bệnh nhân sốc nhiệt và đột quỵ nhập Khoa Nội thần kinh đang tăng đáng kể so với thông thường. Trung bình mỗi ngày, khoa tiếp nhận điều trị khoảng vài trường hợp bị sốc nhiệt và trên 20 trường hợp đột quỵ não.

Tuy nhiên, số lượng bệnh nhân sốc nhiệt trên thực tế ước tính còn nhiều hơn do các ca bệnh nhập viện rải rác ở nhiều khoa.

Qua ghi nhận, nhóm dễ bị tổn thương là người cao tuổi, người có bệnh nền như huyết áp, đái tháo đường, tim mạch và người thường xuyên lao động, di chuyển ngoài trời, nhất là trong khung giờ nhiệt độ tăng cao đỉnh điểm.

Sốc nhiệt không được can thiệp sẽ dẫn tới đột quỵ

Vậy cơ chế nào khiến nắng nóng trở thành yếu tố làm tăng nguy cơ sốc nhiệt và đột quỵ, nhất là với người già và người có bệnh nền? Bác sĩ Nguyễn Thị Phương Nga lý giải: Khi nắng nóng gay gắt từ 320C, cơ thể bị mất nước trầm trọng qua mồ hôi, khiến máu bị cô đặc, tăng độ nhớt và dễ hình thành cục máu đông. Sốc nhiệt xảy ra khi hệ thống điều nhiệt của cơ thể thất bại, khiến thân nhiệt tăng cao. Không được can thiệp kịp thời, nạn nhân dễ lâm vào tình trạng viêm hệ thống và suy đa tạng, đe dọa tính mạng.

Đáng lưu ý, nếu sốc nhiệt không được can thiệp kịp thời sẽ dẫn tới đột quỵ. Điều này là do sự thay đổi nhiệt độ đột ngột làm mạch máu co giãn thất thường, kết hợp với tình trạng thiếu nước làm giảm lưu lượng máu nuôi não, từ đó gây ra các cơn đột quỵ não cấp tính.

Do đó, người dân cần nắm rõ các dấu hiệu nhận biết để xử lý kịp thời. Với sốc nhiệt, bệnh nhân thường có biểu hiện da đỏ, nóng và khô, nhịp tim nhanh, nhức đầu, buồn nôn, nặng hơn là mê sảng. Còn dấu hiệu của đột quỵ thường là đột ngột méo miệng, yếu liệt tay chân một bên hoặc nói đớ.

Để phòng ngừa, nếu không thật sự cần thiết thì nên hạn chế ra đường từ 10 giờ sáng đến 16 giờ. Nên chuyển thời gian tập thể dục sang sáng sớm hoặc tối mát. Khi ra ngoài, cần mặc áo chống nắng dài tay sáng màu để giảm hấp thụ nhiệt, đội nón và chọn quần áo thoáng khí. Quan trọng là phải uống đủ nước, luôn mang theo bình nước bên mình để bổ sung kịp thời.

Ngoài ra, dù trời nóng nhưng khi sử dụng điều hòa chỉ nên để mức 24-250C nhằm tránh chênh lệch quá lớn với nhiệt độ bên ngoài. Tuyệt đối không tắm ngay sau khi vừa đi từ ngoài trời nắng về để tránh gây sốc nhiệt cho cơ thể.

Thanh Huyền