Làng bánh tráng Ea Nuôl đỏ lửa những ngày giáp tết

Những ngày này, từ sáng sớm tinh mơ, tiếng nhóm lửa, tiếng khuôn bánh khẽ chạm vào nồi tráng đã vang lên đều đặn ở các cơ sở làm bánh tráng trên địa bàn xã Ea Nuôl (tỉnh Đắk Lắk). Không khí nhộn nhịp bao trùm khắp làng nghề, báo hiệu một mùa tết đang cận kề.

Làng nghề bánh tráng tất bật vào vụ tết

Các hộ làm bánh tráng ở Ea Nuôl chủ yếu là người Bình Định (trước đây), nay thuộc tỉnh Gia Lai, di cư đến lập nghiệp từ năm 1982. Trải qua hơn 40 năm bám đất, bám nghề, từ vài lò bánh thủ công ban đầu, địa phương đã hình thành làng nghề bánh tráng với hàng chục hộ tham gia sản xuất.

Đặc biệt, nhiều gia đình vẫn kiên trì giữ nghề tráng bánh thủ công, dù năng suất thấp hơn nhiều so với việc tráng bánh bằng máy.

Trong căn nhà nhỏ ở thôn 5, bà Hà Thị Yến (sinh năm 1953) nhóm lửa từ 2 giờ sáng, cần mẫn tráng bánh đến chiều muộn mới nghỉ tay. “Dịp này bánh tráng bán rất chạy, không làm thì không kịp giao cho các mối”, bà Yến vừa nói vừa thoăn thoắt đưa tay tráng những chiếc bánh mỏng tang, nóng hổi.

Những vỉ bánh tráng được dựng phơi khắp các các con đường

Để bánh tráng tay giữ được hương vị truyền thống, thơm ngon và dẻo dai, người thợ phải pha bột gạo và bột mì theo tỷ lệ 7 – 3, rồi cho thêm ít mè (vừng). Bột được chuẩn bị từ chiều hôm trước, ủ kỹ để sáng hôm sau kịp tráng. Với 20kg bột gạo và 7kg bột mì, mỗi ngày bà Yến làm ra hơn 1.000 chiếc bánh cung cấp cho thị trường.

Hơn 4 thập kỷ gắn bó với nghề, đôi tay bà Yến vẫn nhanh nhẹn, đều đặn bên bếp lửa đỏ rực. Thế nhưng, đằng sau những chiếc bánh mỏng thơm là không ít nhọc nhằn. Người tráng bánh tay phải chịu sức nóng hầm hập từ bếp lửa và hơi nước bốc lên liên tục. Mỗi lần mở nắp nồi hay đưa bột vào khuôn, bà lại bặm môi để né tránh hơi nóng.

“Ngồi một chỗ suốt ngày nên đau lưng, mỏi cổ là chuyện thường. Có lúc tôi cũng muốn bỏ nghề, nhưng nghĩ đến kế sinh nhai và nghề truyền thống của gia đình, tôi lại tiếp tục gắn bó đến nay”, bà Yến trải lòng.

Bà Hà Thị Yến cần mẫn tráng bánh bằng tay suốt hơn 40 năm nay

Cách nhà bà Yến không xa, gia đình anh Lê Văn Mạnh (thôn 5, xã Ea Nuôl) cũng đã hơn 20 năm theo nghề tráng bánh thủ công. Theo anh Mạnh, bánh tráng làm thủ công có hương vị đặc trưng, dẻo và thơm nên người tiêu dùng rất ưa chuộng. “Những ngày cận tết, bánh làm ra không kịp để cung cấp cho thị trường”, anh Mạnh nói.

Nhu cầu tiêu thụ tăng cao khiến vài năm trở lại đây, nhiều hộ dân ở Ea Nuôl mạnh dạn đầu tư hàng trăm triệu đồng mua máy móc, thiết bị để mở rộng quy mô sản xuất. Việc đưa máy móc vào làm bánh giúp tăng sản lượng và nâng cao thu nhập cho người dân.

Ông Nguyễn Văn Hoàng (sinh năm 1974, thôn 7, xã Ea Nuôl) cho biết, nhờ máy móc vận hành ổn định, mỗi ngày gia đình ông tráng được hơn 100kg bột, với hàng chục nghìn chiếc bánh.

Tương tự, gia đình chị Nguyễn Thị Bé (trú thôn 7) cũng tăng công suất, mỗi ngày làm ra hơn 10.000 chiếc bánh để kịp phục vụ thị trường tết.

Nguyên liệu để tráng bánh gồm bột gạo và bột mì được pha theo tỉ lệ 7-3 và một ít mè hòa cùng

Bánh tráng sau khi tráng xong được mang ra phơi nắng, dựng kín trên hàng rào, ven đường, trong các con hẻm và bãi đất trống. Chỉ sau 3–4 giờ dưới nắng, những vỉ bánh lại được thu vào, chuẩn bị cho công đoạn cắt, đóng gói.

Không chỉ mang lại thu nhập ổn định cho nhiều hộ gia đình, làng nghề bánh tráng Ea Nuôl còn tạo việc làm thời vụ cho lao động địa phương, nhất là dịp cận tết.

Bà Hoàng Thị Hạnh (70 tuổi, trú tại xã Ea Nuôl) cho biết, những ngày cuối năm bà thường đi làm thuê cho các cơ sở sản xuất bánh tráng để có thêm tiền sắm tết. “Mỗi ngày làm được 240.000 đồng, có thêm đồng ra đồng vào cũng đỡ lo cho gia đình”, bà Hạnh cười hiền.

Ngoài các địa phương trong tỉnh Đắk Lắk, hiện nay bánh tráng của xã Ea Nuôl đã được mở rộng thị trường tiêu thụ đến các tỉnh, thành khác trên cả nước.

Niềm vui của những người làm nghề dịp cuối năm

Nghề làm bánh tráng giúp nhiều gia đình ổn định thu nhập, đặc biệt là vào dịp tết

Những chiếc bánh mỏng nổ lách tách khi được phơi dưới nắng

Những khu đất trống trở thành nơi lý tưởng để phơi bánh tráng

Sau 3-4 tiếng phơi dưới nắng, bánh tráng được lấy vào để cắt, đóng gói

Những chiếc xe tự chế được người dân dùng để đẩy bánh tránh

Từng công đoạn sản xuất bánh tráng đòi hỏi sự khéo léo, để tránh bị hư hỏng, bể bánh

Các hộ dân trong làng nghề tranh thủ tăng công suất vào dịp cuối năm

Những chiếc bánh tráng nghệ vàng ươm dưới nắng

Nghề làm bánh tráng ở xã Ea Nuôl góp phần tạo công ăn việc làm cho nhiều lao động tại địa phương

Văn Nguyên