Chấm điểm công chức để nâng cao chất lượng phục vụ

Cán bộ, công chức hướng dẫn người dân làm hồ sơ tại Trung tâm Phục vụ hành chính công TPHCM

Tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh

Từ thực tế tiếp dân, tiếp nhận và tham mưu giải quyết hồ sơ, chị Nguyễn Thị Kim Ánh - chuyên viên Trung tâm Phục vụ hành chính công phường Hạnh Thông - cho rằng, với người làm việc nghiêm túc, đây là cơ hội để công sức được ghi nhận xứng đáng, tạo ra môi trường cạnh tranh lành mạnh: làm nhiều, làm được việc khó, làm nhanh thì sẽ được chấm điểm cao, đồng nghĩa thu nhập sẽ cao theo.

Chị nhận xét, các tiêu chí đánh giá công chức theo Nghị định 335/2025 khá sát với đặc thù vị trí việc làm, đòi hỏi người thực hiện phải có kinh nghiệm và nghiệp vụ vững. Quy định mới buộc công chức phải biết lập kế hoạch, quản lý tiến độ, tự theo dõi sản phẩm của mình. Ai không làm việc khoa học, minh bạch sẽ khó đáp ứng yêu cầu.

Khi có tiêu chí rõ ràng, có công nghệ hỗ trợ, có công khai và phản biện, người làm việc tử tế sẽ bớt thiệt thòi. Tuy nhiên, khi xếp loại, cũng cần tính đến số lượng hồ sơ tiếp nhận, thụ lý và những yếu tố khách quan, bởi sau khi sáp nhập phường, lượng hồ sơ tăng mạnh, áp lực công việc lớn hơn.

Anh Nguyễn Phan Trung Nguyên - cán bộ Văn phòng Đảng ủy phường Cầu Ông Lãnh - nhận xét, trước đây, việc xếp loại thường mang tính “đến hẹn lại lên”, dựa nhiều vào cảm tính, chưa phản ánh đúng mức độ cống hiến. Nay, việc đánh giá, xếp loại công bằng hơn: ai làm nhiều, làm khó, làm nhanh thì được hưởng thu nhập cao hơn và có cơ hội thăng tiến. Điều này tạo động lực cho người thực sự muốn cống hiến.

Để quy định này đi vào cuộc sống một cách có thực chất, không bị biến tướng, theo anh, cần 3 yếu tố then chốt. Trước hết, định mức phải sát thực tế, không cào bằng giữa việc dễ và việc khó; bộ tiêu chí cho từng vị trí càng chi tiết càng hạn chế sự cảm tính.

Bên cạnh đó, cần công nghệ hóa khâu đánh giá, tức là để phần mềm tự ghi nhận tiến độ, khối lượng công việc, còn lãnh đạo chỉ tập trung đánh giá chất lượng và thái độ. Cuối cùng, kết quả đánh giá, xếp loại phải được công khai trong đơn vị để cùng giám sát và có cơ chế cho công chức giải trình, khiếu nại khi thấy điểm số chưa phản ánh đúng nỗ lực của mình.

Nâng cao chất lượng phục vụ

UBND phường Gò Vấp đang khẩn trương hoàn thiện quy trình đánh giá công chức theo Nghị định 335/2025, dựa trên vị trí việc làm và nhiệm vụ cụ thể của từng bộ phận. Sau khi sáp nhập phường, khối lượng và tính chất công việc có nhiều thay đổi nên UBND phường chủ trương ban hành quy trình linh hoạt, tránh áp một khuôn chung cho mọi lĩnh vực.

Phường có bộ tiêu chí đánh giá riêng, sát thực tế cho từng phòng, ban, công khai quy trình, thang điểm và kết quả đánh giá, ứng dụng công nghệ để theo dõi tiến độ và sản phẩm công việc.

Theo bà Nguyễn Thị Đoan Trang - Chủ tịch UBND phường Gò Vấp - nét mới căn bản của nghị định là đánh giá dựa trên kết quả đầu ra, quy đổi công việc thành sản phẩm cụ thể và chấm theo thang điểm 100. Cách đánh giá này kết hợp cả định lượng và định tính, xoay quanh các tiêu chí then chốt. Kết quả xếp loại gắn trực tiếp với thu nhập tăng thêm, tiền thưởng, qua đó vừa siết chặt kỷ luật hành chính, vừa khuyến khích công chức nâng cao năng suất và tinh thần trách nhiệm.

Theo bà, người đứng đầu có vai trò quyết định trong việc đánh giá, xếp loại công chức. Họ phải nêu gương, công tâm, chịu trách nhiệm toàn diện về kết quả đánh giá. Họ có trách nhiệm xây dựng tiêu chí khả thi, phù hợp thực tế, theo dõi tiến độ công việc thường xuyên chứ không chờ đến cuối kỳ mới chấm điểm. Việc đánh giá phải đúng người, đúng việc, tránh nể nang, hình thức và gắn chặt với đào tạo, bố trí, sử dụng cán bộ thì mới tạo chuyển biến thực chất ở cơ sở.

Tiến sĩ Nguyễn Thị Thiện Trí - giảng viên Trường đại học Luật TPHCM - cho rằng, Nghị định 335/2025 đã chuẩn hóa việc đánh giá cơ quan hành chính. Với công chức, công việc được lượng hóa theo đơn vị sản phẩm gắn với số lượng, chất lượng và thời gian hoàn thành. Việc đánh giá được thực hiện định kỳ theo tháng, quý, năm dựa trên tiêu chí chung và kết quả thực hiện nhiệm vụ.

Nhờ đó, mỗi cơ quan và mỗi cá nhân vừa tự đánh giá, vừa được đánh giá, chủ động xây dựng chuẩn mực hoạt động, tạo uy tín và bản sắc riêng. Cách làm này giúp cơ quan hành chính vận hành theo mục tiêu rõ ràng hơn, tạo sự cạnh tranh lành mạnh và phù hợp với chủ trương tinh gọn bộ máy, quản trị theo vị trí việc làm, ứng dụng công nghệ số.

Theo bà, việc triển khai nghị định này là không đơn giản bởi không phải công việc nào cũng dễ lượng hóa. Có loại việc khó gọi tên thành đơn vị công việc, có những việc cùng loại nhưng khác nhau về độ phức tạp. Mỗi cơ quan có đặc thù riêng, lại thường xuyên phát sinh nhiệm vụ đột xuất nên việc định lượng càng đòi hỏi sự linh hoạt và thận trọng.

Để việc đánh giá theo sản phẩm đạt hiệu quả, điều quan trọng là xác định đúng đầu việc, mô tả rõ sản phẩm và quy đổi hợp lý theo mức độ khó, dễ. Các đơn vị phải xây dựng danh mục công việc theo chức năng, nhiệm vụ, dự liệu cả việc phát sinh, đồng thời phối hợp chặt chẽ khi có nhiều cá nhân, nhiều bộ phận cùng tham gia một đầu việc.

Cũng theo bà, kết quả của lãnh đạo, tập thể và từng cá nhân gắn bó chặt chẽ với nhau. Muốn chấm điểm công bằng, lãnh đạo đơn vị phải hiểu sâu công việc, nắm chắc nhân sự, giao đúng người, đúng việc, minh bạch hóa quá trình giao việc và đánh giá, không dung túng hay lạm quyền. Người đứng đầu đơn vị cũng là đối tượng được đánh giá nên càng phải nêu gương, tạo niềm tin để việc chấm điểm diễn ra nghiêm túc, thuyết phục.

Thanh Tâm