Bài ca về những nữ anh hùng mãi còn vang

“Giặc đến nhà, đàn bà cũng đánh”

Bà Phạm Thị Diệu - Phó giám đốc Bảo tàng Phụ nữ Nam Bộ - cho biết, trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy xuân Mậu Thân 1968 có hơn 2 triệu lượt phụ nữ miền Nam cùng nổi dậy vũ trang, phát huy cách đánh 3 mũi giáp công (chính trị, quân sự, binh vận) sở trường, trong đó có cả trăm đơn vị nữ thuộc các binh chủng bộ binh, pháo binh, công binh, đặc công, biệt động.

Và để chuẩn bị cho cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa xuân 1975, hàng vạn phụ nữ ở vùng căn cứ, vùng giải phóng đã tự nguyện tham gia vào các đoàn dân công phá đá, mở đường, đào hầm, làm cầu. Xe đạp thồ do các nữ chiến sĩ đoàn H50 đảm nhiệm làm việc suốt ngày đêm, góp phần đảm bảo hậu cần, nhất là vũ khí, đạn dược.

Tọa đàm là cuộc hạnh ngộ xúc động giữa các thế hệ cán bộ, chiến sĩ lực lượng vũ trang trong kháng chiến chống Mỹ, cứu nước và cán bộ trẻ hôm nay

Đại tá, tiến sĩ Thái Doãn Tước - Trưởng phòng Khoa học quân sự, Tổng cục Chính trị - thông tin, trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, ở miền Bắc, năm 1966 chỉ có 1.931 phụ nữ vũ trang thì đến năm 1968 đã tăng lên 10.481 phụ nữ nhập ngũ tham gia chiến đấu và phục vụ chiến đấu. Các nữ quân nhân được biên chế vào các nhà máy, xí nghiệp, kho quân khí và các cơ quan, đơn vị thông tin, cơ yếu, quân y, kỹ thuật, hậu cần, văn công… với quyết tâm “Tất cả vì miền Nam ruột thịt”, “Sống bám cầu đường, chết kiên cường dũng cảm”, “Tay cày, tay súng”, “Tay búa, tay súng”…

Đại tá Mai Thị Ngọc - Phó chủ nhiệm chính trị Binh chủng Pháo binh - khiến đại biểu dự tọa đàm xúc động khi nhắc đến những đơn vị nữ pháo binh trong kháng chiến, tiêu biểu là Đại đội pháo binh dân quân gái Ngư Thủy (Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình); Đại đội 5, nữ pháo binh Bến Cát, tỉnh Sông Bé; Đội nữ pháo binh huyện đội Cái Nước, tỉnh Cà Mau; Khẩu đội nữ cối 82mm, huyện Mộ Đức, tỉnh Quảng Ngãi.

Thành viên các đội nữ pháo binh đều là những chị em đang trực tiếp lao động sản xuất tại địa phương, chưa qua đào tạo về sử dụng vũ khí pháo binh. Đại đội pháo binh Ngư Thủy lúc mới thành lập có 37 chị, tuổi đời từ 16-22, đều là xã viên hợp tác xã ngư nghiệp. Trong khi vũ khí mà họ được trang bị là những khẩu pháo 85mm có khối lượng lên đến 1,72 tấn, tính năng kỹ chiến thuật phức tạp. Đại tá Mai Thị Ngọc đặt câu hỏi: Điều gì tạo nên sức mạnh để những người phụ nữ “chân yếu, tay mềm” có thể đảm nhận xuất sắc công việc tưởng chỉ dành cho nam giới? Và bà đưa ra câu trả lời: Chắc hẳn là vì lòng yêu nước, quyết tâm đánh giặc!

Bên cạnh các đơn vị chiến đấu, hành trình băng qua mưa bom, bão đạn để đến với nhân dân, đến với bộ đội của các nữ văn công cũng thật đặc biệt. Theo trung úy quân nhân chuyên nghiệp Bùi Tuấn Ngọc (nhà hát ca múa nhạc Quân đội), những người phụ nữ mặc áo lính, dùng âm nhạc thay tiếng súng, đã viết nên những trang sử hào hùng bằng nghệ thuật, biến chiến hào thành sân khấu, biến lời hát thành lời hiệu triệu trái tim.

Chẳng ngại hiểm nguy, các chị đã vượt qua những địa hình hiểm trở nhất để đến biểu diễn ở Trường Sơn, Khe Sanh hay Hà Nội trong những năm B52 rải thảm. Giọng ca của họ vang lên giữa đêm đen như lời thề “Xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước” đã xóa tan bao nỗi sợ hãi, hàn gắn những vết thương tinh thần. Bên cạnh biểu diễn, các chị còn gánh vác cả những công việc hậu cần như nấu cơm, cứu thương, đào hầm…

“Chẳng có chiến trường nào là không có mất mát, hy sinh, cũng chẳng có tấc đất nào chịu cảnh đạn cày, bom xới mà không nhuộm máu, pha xương. Biết bao nữ chiến sĩ đã mãi mãi nằm lại nơi chiến trường ở tuổi 20, tuổi đẹp nhất của đời người con gái. Nhưng họ đã, đang và sẽ mãi bất tử trong hồi ức đồng đội, trong trái tim nhân dân” - trung úy Bùi Tuấn Ngọc khẳng định.

Những hy sinh thầm lặng

Thượng úy Nguyễn Thị Mỹ Nhung (tên thường gọi là Tám Thảo) - nguyên cán bộ cụm tình báo H63, Đoàn J22, Cục Nghiên cứu, Bộ Tổng tham mưu (nay là Tổng cục II, Bộ Quốc phòng), là 1 trong 4 nữ Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân - đã đến dự tọa đàm. Nhiều năm hoạt động thầm lặng trong lòng địch, cuộc đời và sự nghiệp cách mạng của nữ anh hùng Tám Thảo đã trở thành huyền thoại. Và, tại tọa đàm chiều 15/4, bà là nhân vật chính trong tham luận của thượng tá Nguyễn Pha Nam - Phó cục trưởng Cục 12, Tổng cục II - về chiến công thầm lặng của các nữ tình báo trong kháng chiến chống Mỹ, cứu nước.

Sinh ra trong gia đình buôn bán ở chợ Bến Thành, 16 tuổi, bà Tám Thảo theo cha về Vĩnh Long rồi vào chiến khu công tác trong tổ tình báo. Nhiệm vụ ban đầu của bà là lái đò đưa cán bộ qua sông. Người bà từng đưa đón chính là nhà tình báo nổi tiếng Phạm Ngọc Thảo. Sau một thời gian, bà được tổ chức đưa vào nội thành Sài Gòn làm giao thông viên bí mật, là cánh tay nối dài của thiếu tướng tình báo, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Phạm Xuân Ẩn.

Năm 1965, tiệm vải Tâm Mỹ của gia đình bà trở thành bức bình phong vững chắc cho chỉ huy cụm tình báo H63 - anh hùng Nguyễn Văn Tàu (Tư Cang) - hoạt động chỉ đạo công tác điệp báo tại nội thành Sài Gòn. Gan dạ, mưu trí, cùng với khả năng tiếng Anh và tiếng Pháp lưu loát, bà trúng tuyển và được phân công làm thông dịch viên cho sĩ quan cố vấn người Mỹ trong Bộ Tư lệnh hải quân của chính quyền Sài Gòn.

Ở tuổi 93, nữ anh hùng Tám Thảo (hàng đầu, thứ hai từ trái qua) vẫn giữ được sự minh mẫn, hồn hậu

Thời gian này, bà thu thập được nhiều tin tức, tài liệu quan trọng, đặc biệt là sơ đồ bố trí lực lượng của Tổng bộ Hải quân ngụy, tài liệu đánh giá của Mỹ và chính quyền Việt Nam Cộng hòa về cuộc Tổng tiến công và nổi dậy xuân Mậu Thân 1968…

Đã 93 tuổi, không còn khỏe, nhưng nữ anh hùng Tám Thảo vẫn minh mẫn và hồn hậu. Bà có cuộc sống bình dị bên con cháu, trồng rau, trồng hoa, tập thể dục và đọc sách mỗi ngày. Thượng tá Nguyễn Pha Nam đúc kết: “Những chiến công vẻ vang của nữ chiến sĩ tình báo Tám Thảo là minh chứng đanh thép về sức mạnh quật cường của phụ nữ quân đội và các nữ chiến sĩ tình báo.

Dù phải đối mặt hiểm nguy, song những bông hồng thép của tình báo quốc phòng vẫn luôn dũng cảm, kiên cường, một lòng trung thành với cách mạng, phát huy sự tự tin, độc lập, sáng tạo trong hoạt động, sẵn sàng hy sinh, tận hiến vì nhiệm vụ được tổ chức phân công. Lịch sử 80 năm phát triển của tình báo quốc phòng đã khẳng định, những phẩm chất cao quý đó là hành trang quý giá để các thế hệ cán bộ ghi nhớ và noi theo trong thực hiện nhiệm vụ tình báo. Đến nay, những phẩm chất đó vẫn còn nguyên giá trị và ngày càng được tô thắm”.

21 năm trường kỳ kháng chiến, có biết bao người mẹ, người chị, người em gái đã âm thầm chiến đấu và hy sinh khi tuổi đời chỉ mới đôi mươi. Đại tá Nguyễn Kim Hùng - Phó chủ nhiệm chính trị, Binh chủng Thông tin liên lạc - nhắc đến sự hy sinh anh dũng của 10 cô gái Trạm Thông tin A69. Trong kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, Trạm Thông tin A69 (đóng quân tại hang Lèn Hà, xã Thanh Hóa, huyện Tuyên Hóa, tỉnh Quảng Bình) là trạm thông tin chiến lược làm nhiệm vụ trung gian chuyển tiếp trên trục thông tin quân sự Bắc - Nam và sang chiến trường các nước Đông Dương, đồng thời, là kho dự trữ chiến lược vật tư, trang bị kỹ thuật sẵn sàng thay thế cho tuyến đường trục dây trần trên “tuyến lửa” Quảng Bình.

Khoảng 13g5 trưa 2/7/1972, Mỹ mở đợt không kích vào khu vực trạm, gây tổn thất nặng nề. 13 chiến sĩ thông tin, trong đó có 10 chiến sĩ nữ đã anh dũng hy sinh. Lúc ấy, 2 chiến sĩ Chu Thị Mạnh và Hoàng Thị Liên, quê Phú Thọ, chỉ mới 16 tuổi. Trong mịt mù lửa khói, 3 nữ chiến sĩ còn lại vẫn kiên cường giữ trạm, kết nối thông tin liên lạc.

Mẫn Nhi