Tiết kiệm nhưng không khổ sở

Thực tế, rất nhiều người đã và đang rơi vào trạng thái "ám ảnh tiết kiệm" như lời tâm sự của em đồng nghiệp này khi họ cắt giảm mọi thứ từ ly cà phê, cuốn sách đến những bữa ăn nhẹ, cuối cùng cảm thấy "không còn là chính mình" nữa .

Theo tôi, vấn đề ở đây không phải là tiết kiệm hay hưởng thụ mà phải làm sao để 2 yếu tố này luôn được hài hòa. Sau đây là một số mẹo tiết kiệm mà tôi đã tham khảo từ các chuyên gia và một số đồng nghiệp xung quanh.

Phải có chiếc lọ hưởng thụ

Thực tế, cảm giác khổ sở khi tiết kiệm thường đến từ việc chúng ta không có một kế hoạch rõ ràng, thường chi tiêu vô tội vạ rồi tiết kiệm phần còn lại. Hoặc việc gom hết tiền vào quỹ tiết kiệm mà không để lại phần tiền cho sở thích cá nhân cũng dễ dẫn đến hiệu ứng "chi tiêu trả thù" – bùng nổ mua sắm sau những ngày kìm nén.

Theo các chuyên gia tài chính, nên chia tiền thành “các hũ tài chính” với nguyên tắc: 50% cho nhu cầu thiết yếu (ăn ở, đi lại, hóa đơn), 20% cho tích lũy/đầu tư (tiết kiệm, đầu tư, trả nợ), 30% cho mong muốn cá nhân (đi du lịch, ăn nhà hàng, mua sắm, theo đuổi sở thích). Khi đã hoàn thành nghĩa vụ tích lũy sau nhận lương, chúng ta có thể sử dụng phần tiền cho sở thích cá nhân mà không cắn rứt lương tâm.

Trong tác phẩm nổi tiếng mang tên “Bí mật tư duy triệu phú”, tác giả T.Harv Eker lập ra quy tắc 6 chiếc lọ để phân chia thu nhập hàng tháng gồm:

Lọ nhu cầu thiết yếu (55%): Chi phí cố định như tiền điện, internet, thuê nhà,…;

Lọ tiết kiệm dài hạn (10%): Tiết kiệm, dựng quỹ dự phòng.

Lọ tự do tài chính (10%): Đầu tư để tăng thu nhập cá nhân.

Lọ giáo dục (10%): Phục vụ việc học thêm và phát triển bản thân.

Lọ hưởng thụ (10%): Du lịch, xem phim, mua sắm,…

Lọ từ thiện (5%): Dùng vào các hoạt động cộng đồng, từ thiện,...

Trong đó, chiếc lọ hưởng thụ với 10% thu nhập, số tiền này, ông cho rằng bắt buộc phải được tiêu hết mỗi tháng cho những điều yêu thích, như một sự tưởng thưởng xứng đáng. Tư tưởng ở đây rất tiến bộ, bởi vì hưởng thụ giúp bạn có thêm năng lượng và động lực để làm việc và tiết kiệm hiệu quả hơn.

Tôi có một người em đồng nghiệp, em ấy sẽ dùng một phần thu nhập của mình để làm những việc khiến em vui như mua một bó hoa đem về nhà tự cắm...

Chuyển từ “không tiêu” sang chi tiêu một cách thông minh

Triệu phú tự thân Ramit Sethi nổi tiếng với triết lý: nếu ép bản thân sống khổ sở giống như một chế độ ăn kiêng hà khắc, sẽ khó lòng theo đuổi được lâu dài và dễ thất bại bất cứ lúc nào.

Thay vì tính toán từng ly cà phê hay bữa ăn sáng, ông ủng hộ việc xây dựng một "kế hoạch chi tiêu có ý thức". Hãy thiết lập chuyển khoản tự động ngay khi nhận lương vào các tài khoản tiết kiệm hoặc đầu tư để loại bỏ cám dỗ chi tiêu, số còn lại hãy thoải mái sử dụng cho cuộc sống.

Theo ông Ramit Sethi, chi tiêu khôn ngoan giúp chúng ta có thêm thời gian cho những việc quan trọng. Ông chia sẻ rằng, ông sẵn sàng mua rau củ cắt sẵn dù đắt hơn vì điều đó mua lại cho ông thời gian quý giá để làm các công việc khác.

Lập quỹ “tự do cảm xúc”

Tôi có một em đồng nghiệp, mỗi tháng em ấy đều chi một khoản tiền nhỏ từ 500.000 – 1 triệu đồng vào quỹ “tự do cảm xúc”. Khoản tiền này, em ấy sẽ dùng để làm những việc khiến em vui như mua một bó hoa đem về nhà tự cắm, xem một bộ phim mình thích hoặc một suất massage thư giãn cuối tuần.

Em ấy sẽ tiêu nó mà không cần bất kỳ sự tính toán hay hối tiếc nào. Em cho biết, khi tâm lý thoải mái và không bị dồn nén, tinh thần của em phấn chấn hơn, em làm việc hiệu quả hơn. Thậm chí còn tránh được việc mua sắm bốc đồng sau những cơn stress.

Nếu bạn cân bằng được giữa tiết kiệm và chi tiêu, tiết kiệm không còn là một gánh nặng nữa mà nó sẽ trở thành công cụ giúp bạn xây dựng được cuộc sống như mình mong muốn.

Đăng Khoa (TPHCM)