Thi tốt nghiệp THPT 2026: Nhiều thay đổi trong bối cảnh mới

Nhiều thay đổi lớn trong tổ chức kỳ thi

Sáng 10/4, Bộ GD-ĐT tổ chức Hội nghị tập huấn công tác tổ chức thi và kiểm tra kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 tại Hà Nội với sự tham dự của Sở GD-ĐT các tỉnh, thành và các cơ quan liên quan.

Tại hội nghị, đại diện Bộ GD-ĐT cho biết kỳ thi năm 2025 đã được tổ chức thành công, ngày càng chuyên nghiệp, thể hiện rõ sự chủ động và phối hợp chặt chẽ giữa các bộ, ngành và địa phương. Công tác chuẩn bị được thực hiện từ sớm, từ xa; việc tổ chức thi gọn nhẹ, hiệu quả với một buổi thi bắt buộc và hai môn tự chọn theo Chương trình GDPT 2018.

Tuy nhiên, vẫn còn một số hạn chế như khâu in sao đề thi ở một số hội đồng, công tác coi thi chưa đồng bộ, việc chấm thi còn chậm ở một số nơi và vẫn còn bài thi phải phúc khảo.

Bước sang năm 2026, kỳ thi diễn ra trong bối cảnh có nhiều thay đổi đáng chú ý. Việc sáp nhập đơn vị hành chính cấp tỉnh đã hoàn tất, giúp giảm đầu mối các Sở GD-ĐT nhưng đồng thời làm tăng quy mô tổ chức thi tại mỗi địa phương.

Hệ thống thanh tra được sắp xếp theo hướng tinh gọn, không còn thanh tra chuyên ngành giáo dục, đặt ra yêu cầu mới trong công tác kiểm tra, giám sát. Bên cạnh đó, việc triển khai văn bằng số theo Thông tư số 10/2026/TT-BGDĐT cũng tạo ra những thay đổi trong quản lý và xác thực thông tin thí sinh.

Trên cơ sở đó, nhiều điều chỉnh quan trọng được đưa ra nhằm nâng cao hiệu quả tổ chức kỳ thi. Công tác thanh tra, kiểm tra được bổ sung, tăng cường phân cấp để giảm áp lực cho địa phương.

Các loại giấy tờ của thí sinh được tích hợp, giúp đơn giản hóa thủ tục. Quy trình chấm phúc khảo được siết chặt khi tất cả bài thi thay đổi điểm đều phải tổ chức đối thoại giữa các giám khảo.

Chính sách ưu tiên cũng được điều chỉnh theo trường THPT nơi thí sinh theo học thay vì nơi cư trú. Đồng thời, việc ứng dụng công nghệ thông tin được đẩy mạnh, với dữ liệu được quản lý qua hệ thống chung nhằm tăng tính minh bạch.

Các mốc thời gian thí sinh cần lưu ý khi tham gia kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 - Ảnh: MOET

Thử nghiệm thi trên máy tính, siết quy trình và ứng phó rủi ro

Theo kế hoạch, kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 sẽ được triển khai theo các mốc thời gian cụ thể: từ ngày 24/4 đến 5/5 tổ chức đăng ký dự thi; ngày 3/6 hoàn thành đánh số báo danh và xếp phòng thi; kỳ thi chính thức diễn ra trong hai ngày 11-12/6; ngày 28/6 thực hiện đối sánh dữ liệu và công bố kết quả thi vào ngày 1/7.

Tuy nhiên, công tác tổ chức kỳ thi tiếp tục đối mặt với nhiều thách thức khi quy mô tại các địa phương tăng mạnh, đòi hỏi phải xây dựng phương án tổ chức chặt chẽ, đặc biệt ở các khâu nhạy cảm như in sao và vận chuyển đề thi.

Việc sử dụng công nghệ cao, nhất là trí tuệ nhân tạo (AI), để gian lận trong thi cử cũng diễn biến phức tạp khi đã xuất hiện nhiều trường hợp trong năm 2025. Ngoài ra, yếu tố thời tiết bất thường như giông lốc, lũ quét, nắng nóng hay mưa lớn ở nhiều khu vực có thể ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình tổ chức kỳ thi.

Trong bối cảnh đó, Bộ GD-ĐT dự kiến tổ chức thử nghiệm thi trên máy tính với quy mô rộng trong tháng 4-5/2026 nhằm phục vụ nhiều mục tiêu, đồng thời chuẩn bị cho lộ trình chuyển đổi hình thức thi.

Bộ sẽ hoàn thiện và trình Chính phủ Đề án thi trên máy tính, xây dựng hệ thống văn bản pháp lý liên quan.

Các Sở GD-ĐT được yêu cầu chủ động tham mưu đầu tư cơ sở vật chất, không chỉ phục vụ kỳ thi mà còn đáp ứng nhu cầu dạy học và kiểm tra, đánh giá trong thời gian tới.

Nguyễn Loan