Nhật Bản nuôi cấy thành công tinh hoàn từ tế bào gốc của chuột

27/02/2026 - 17:12

PNO - Một nhóm nghiên cứu tại Đại học Osaka (Nhật Bản) đã phát triển thành công kỹ thuật tạo ra tinh hoàn từ tế bào gốc phôi chuột trong phòng thí nghiệm.

ột tế bào chuột được tạo ra nhân tạo, có hình dạng giống tế bào gốc sinh tinh (màu trắng) – tức tế bào tiền thân của tinh trùng.
Một tế bào chuột nhân tạo, có hình dạng giống tế bào gốc sinh tinh (màu trắng) - tức tế bào tiền thân của tinh trùng - Ảnh: Đại học Osaka

Không chỉ tái tạo được mô tinh hoàn, nhóm nghiên cứu còn tạo ra các tế bào có khả năng phát triển thành tinh trùng bên trong cơ quan nuôi cấy này. Khi được cấy ghép vào những con chuột đực vô sinh, các tế bào trên tiếp tục trưởng thành thành tinh trùng chức năng và đã được sử dụng để tạo ra thế hệ chuột con.

Theo các nhà khoa học, việc tạo ra tinh trùng hoặc trứng từ tế bào gốc đa năng - loại tế bào có thể phát triển thành nhiều mô khác nhau có thể mở ra hướng đi mới trong điều trị vô sinh cũng như bảo tồn các loài động vật đang bị đe dọa tuyệt chủng. Trong đó, tế bào gốc phôi (ESC) được lấy từ trứng đã thụ tinh, còn tế bào gốc đa năng cảm ứng (iPS) có thể được tạo ra từ da hoặc các mô cơ thể khác, làm dấy lên triển vọng về những hình thức hỗ trợ sinh sản hoàn toàn mới.

Tuy nhiên, quá trình hình thành tinh trùng và trứng cực kỳ phức tạp, đòi hỏi môi trường sinh học đặc thù của tinh hoàn hoặc buồng trứng. Trước đây, chính nhóm nghiên cứu này từng tạo ra buồng trứng và trứng từ tế bào gốc chuột vào năm 2021, song chưa thành công với tinh hoàn và tinh trùng.

Trong nghiên cứu lần này, các nhà khoa học đã tạo ra 2 loại tế bào từ ESC của chuột: tế bào mầm nguyên thủy - tiền thân của tinh trùng, và tế bào soma tuyến sinh dục - cấu trúc nền tạo nên tinh hoàn. Khi nuôi cấy 2 loại tế bào này cùng nhau và mô phỏng môi trường giai đoạn bào thai bằng 3 hợp chất hóa học, các tế bào đã tự sắp xếp và hình thành mô tinh hoàn.

Bên trong các tinh hoàn nhân tạo có kích thước chỉ khoảng 0,5mm, các tế bào giống tế bào gốc sinh tinh đã xuất hiện. Khi được cấy vào những con chuột vô sinh đã bị chỉnh sửa gen để ngăn quá trình sinh tinh, việc sản xuất tinh trùng được khôi phục và tinh trùng có chức năng đã được xác nhận.

Ông Takeshi Yoshino - phó giáo sư đặc biệt về di truyền sinh sản tại Đại học Osaka - cho biết: ''Bằng cách tái tạo toàn bộ quá trình hình thành tinh hoàn, chúng tôi kỳ vọng nghiên cứu này sẽ góp phần làm sáng tỏ nguyên nhân gây vô sinh nam''.

Mục tiêu dài hạn của nhóm là tạo ra tinh trùng và trứng từ tế bào gốc đa năng bên ngoài cơ thể, không phụ thuộc vào các quá trình sinh học tự nhiên.

Giáo sư Katsuhiko Hayashi, cũng thuộc Đại học Osaka, nhận định: ''Ở chuột, chúng tôi đã đạt được khoảng 70% chặng đường tới mục tiêu và có thể hoàn thành trong vòng 5 năm. Với con người, hiện mới chỉ ở mức 20-30%, vì vậy có thể cần hơn 10 năm nữa''.

Gia Vũ (theo Mainichi)

 

news_is_not_ads=
TIN MỚI