Nắng nóng, ăn hàng quán cho mau: Coi chừng bị ngộ độc

Tiện đường mua đồ ăn, rước họa vào người

Trên đường đi làm, anh T.B.H. (ở TPHCM) nhìn thấy xe bánh mì nên ghé vào mua 1 ổ bánh mì thịt mang theo đến công ty ăn sáng. Khoảng 30 phút sau khi ăn, anh bị đau bụng, đi vệ sinh vài lần. Đến tối, các cơn đau quặn bụng lại kéo đến, anh H. tiêu chảy liên tục, sốt cao và mệt lả.

Bác sĩ thăm khám, tư vấn cho anh H. trước khi anh được xuất viện

Anh kể lại: “Tôi nghĩ mình bị rối loạn tiêu hóa nên mua thuốc cầm tiêu chảy, hạ sốt và oresol uống bù nước. Ráng chịu đến hôm sau, tay chân tôi bủn rủn, chóng mặt, còn sốt nên vào Bệnh viện Nhân dân Gia Định khám. Các bác sĩ nghi ngờ tôi bị ngộ độc thực phẩm nên chỉ định nhập viện”.

Hiện tại, sức khỏe của anh H. đã dần cải thiện, hết sốt, giảm đau bụng nhưng vẫn còn triệu chứng tiêu chảy nên vẫn cần theo dõi thêm.

Hay dùng bữa sáng ở một quán ăn gần công ty, anh V.V.Q.L. (40 tuổi) không nghĩ bản thân bị rối loạn tiêu hóa nghiêm trọng. Anh chia sẻ: “Quán bán nhiều thứ như bánh canh, hủ tíu, bánh mì bò kho… Tuy bàn ghế được đặt sát đường, nhưng đồ ăn hợp khẩu vị nên tôi thường đến ủng hộ. Tôi ăn ở quán nhiều năm rồi không sao, lần này lại bị nhập viện”.

Hôm đó, anh L. gọi món hủ tíu khô, ăn kèm bò viên, giò khoanh và thêm rau, nước chấm. Trong lúc ăn, anh cảm thấy khoanh giò có mùi lạ nên báo với người bán. Chủ quán cho biết thịt heo mua của người quen nhiều năm, luôn chế biến từ thịt heo mới, không nấu dồn đồ ăn thừa. Uổng khoanh giò, anh L. tiếp tục ăn.

Làm việc đến trưa, anh L. bắt đầu bị đau bụng râm ran, cơn đau ngày một nhiều, nôn ói, tiêu chảy nên đi mua thuốc uống. Cơn đau có giảm bớt nhưng anh nôn ói liên tục, làm cho đuối sức, người mệt lả. Anh nhờ đồng nghiệp đưa đến bệnh viện khám. Kết quả chẩn đoán cho thấy anh L. bị rối loạn tiêu hóa, có thể ăn phải thức ăn ôi thiu. Sau điều trị, anh hết đau bụng, không còn bị ói, dần hồi phục sức khỏe nên xin về nhà theo dõi.

Anh L. cho biết thêm: “Khi tôi quay lại chỗ ăn sáng để góp ý, chị chủ quán không tin, cho rằng tôi đến kiếm chuyện nên tôi rất buồn. Tôi ít khi ăn ở chỗ lạ, đây là quán quen, tiện đường nhưng từ hôm nay tôi sẽ không đến nữa”.

Thạc sĩ, bác sĩ Đặng Nam Long (Khoa Nội tiêu hóa, Bệnh viện Nhân dân Gia Định) thông tin, gần đây, khoa tiếp nhận một vài trường hợp nghi ngộ độc thực phẩm liên quan đến ăn uống tại nhà, hàng quán. Người bệnh có triệu chứng ngộ độc khá đa dạng như đau bụng, nôn ói dữ dội, sau đó là tiêu chảy nhiều lần trong ngày. Một số người có kèm theo sốt, mất nước… Hiện tại, các bệnh nhân đang dần ổn định sức khỏe.

Nguyên tắc ăn chín, uống sôi

Về nguyên nhân gây bệnh, bác sĩ Đặng Nam Long cho hay ngộ độc thực phẩm không chỉ do thức ăn bị nhiễm vi khuẩn, nhiễm bẩn, nguyên liệu không được bảo quản đúng cách, mà còn có thể đến từ dụng cụ ăn uống hoặc không vệ sinh tay sạch sẽ trong quá trình chế biến, ăn uống tạo điều kiện cho vi khuẩn tấn công vào cơ thể.

Khi bị ngộ độc, nếu nhẹ, người bệnh có thể chỉ bị mất nước và được truyền bù dịch. Nặng hơn, bệnh nhân phải được theo dõi sát, điều trị theo phác đồ phù hợp, tránh nguy cơ biến chứng nhiễm trùng máu. Vì vậy, sau khi ăn, nếu có dấu hiệu nghi ngờ ngộ độc, người bệnh nên đến cơ sở y tế sớm để được thăm khám.

Trong lúc chờ, có thể uống oresol hoặc nước điện giải để bù nước, nhưng không tự ý dùng kháng sinh.

"Khả năng bệnh nhân tiến triển nặng hoặc bị ngộ độc cấp tính khi: buồn nôn, nôn ói, đau bụng quặn, tiêu chảy nhiều lần, sốt nhẹ, mệt lả. Một số người có thể bị mất nước với dấu hiệu khát nhiều, tiểu ít, chóng mặt... Các triệu chứng này thường xuất hiện khá nhanh, chỉ sau 30 phút đến vài giờ sau khi ăn. Lúc này, bệnh nhân nên đến cơ sở y tế để được khám và đánh giá tình trạng bệnh. Tuyệt đối không tự truyền dịch, hay sử dụng các liệu pháp dân gian truyền miệng tại nhà” - bác sĩ Đặng Nam Long khuyến cáo.

Theo Giám đốc Sở An toàn thực phẩm TPHCM Phạm Khánh Phong Lan, những ngày qua, thời tiết oi bức, độ ẩm cao chính là điều kiện thuận lợi để vi khuẩn, nấm mốc sinh sôi nhanh. Nếu thức ăn không được bảo quản cẩn thận, chỉ sau vài giờ cũng có thể bị nhiễm khuẩn, gây hại cho sức khỏe.

“Thời tiết nắng nóng nên không ít người ngại đi chợ, nấu ăn, thường mua đồ bán sẵn cho nhanh. Nhưng nếu mua phải quán ăn không đảm bảo vệ sinh, nguy cơ ngộ độc rất cao. Đặc biệt lưu ý những hàng quán lề đường, chợ tự phát, hay thức ăn từ người bán hàng rong ở cổng trường, khu dân cư, khu công nghiệp… tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn thực phẩm. Chưa kể đến khó để xác định nguồn gốc thực phẩm, cách chế biến, bảo quản, rất dễ dẫn đến rối loạn tiêu hóa, thậm chí ngộ độc” - bà Phạm Khánh Phong Lan cho hay.

Chính vì vậy, dù chọn quán ăn hay mua sản phẩm về chế biến, người dân nên chọn mua thực phẩm có nguồn gốc rõ ràng, nơi bán uy tín. Nếu ăn bên ngoài hãy chọn quán sạch sẽ, người bán có đeo găng tay, thức ăn được che đậy trong tủ kính. Nguyên liệu phải tươi, không có mùi lạ, hạn chế ăn ở những nơi để thực phẩm ngoài trời nhiều giờ. Với thực phẩm mua về phải được nấu và ăn ngay, hoặc bảo quản đúng theo hướng dẫn của nhà sản xuất. Không để đồ ăn trong tủ lạnh quá lâu, khi lấy ra ngoài nên chế biến lại, hâm nóng kỹ trước khi sử dụng vì nhiệt độ lạnh chỉ làm chậm sự phát triển của vi khuẩn. Đồ ăn đã chế biến không để cạnh đồ sống bởi có thể bị nhiễm khuẩn.

Nguyên tắc quan trọng nhất trong phòng ngừa ngộ độc thực phẩm là phải ăn chín, uống sôi. Những món tái, hoặc ăn sống như gỏi, thịt bò, tiết canh… cần hạn chế sử dụng trong giai đoạn này bởi nắng nóng làm cho vi khuẩn phát triển rất nhanh.

Phạm An - Minh Khôi