Mạc Ngôn: Người ghi chép lịch sử bằng văn chương

31/01/2026 - 08:02

PNO - Sau 2 thập niên kể từ lần đầu ra mắt, 2 tiểu thuyết lớn của Mạc Ngôn - nhà văn Trung Quốc đoạt giải Nobel Văn chương 2012 - vừa trở lại với độc giả Việt Nam.

Xuất bản lần lượt vào năm 1995 và 2001, Báu vật của đời Đàn hương hình được đánh giá là 2 tác phẩm tiêu biểu nhất của Mạc Ngôn.

Nếu Đàn hương hình nói về những năm cuối cùng của triều nhà Thanh, Báu vật của đời có độ dài sử thi, kéo dài suốt thế kỷ XX, bắt đầu từ khi Đức vào, Nhật sang, chuyển đến thời Dân quốc, Cách mạng văn hóa, Đại nhảy vọt cho đến những năm cuối thế kỷ, lúc đất nước chuyển mình theo hướng mở cửa, công nghiệp hóa, hiện đại hóa.

2 tiểu thuyết nổi bật của Mạc Ngôn vừa trở lại với bạn đọc Việt Nam - ẢNH: HUY HOÀNG
2 tiểu thuyết nổi bật của Mạc Ngôn vừa trở lại với bạn đọc Việt Nam - ẢNH: HUY HOÀNG

Đàn hương hình xoay quanh Tôn Bính - một nghệ sĩ hát Miêu Xoang nổi tiếng ở Đông Bắc Cao Mật, đại diện cho tiếng nói và sự phản kháng của người dân nơi đây. Trong khi đó, Báu vật của đời kể về cuộc đời Thượng Quan Lỗ Thị và 9 người con. Tác phẩm tôn vinh người phụ nữ nông thôn Cao Mật và sự mạnh mẽ của con người trong những thời khắc đen tối của lịch sử.

Qua 2 tác phẩm, có thể thấy tài năng của Mạc Ngôn trong việc tạo ra các câu chuyện phức tạp, lớp lang, được kể qua nhiều góc nhìn. Với Báu vật của đời, việc khai thác hơn một tá nhân vật trải dài suốt 3 đời cho thấy tài năng của ông trong việc kiểm soát, tính toán đường đi nước bước của các nhân vật để luôn mang lại yếu tố bất ngờ. Ở Đàn hương hình, bên cạnh Tôn Bính, ông còn khai thác nhiều nhân vật hấp dẫn.

Việc chọn bối cảnh Cao Mật khiến các tác phẩm mang đậm dấu ấn địa phương. Cùng với đó, ẩm thực, trang phục, cách ăn nói thường ngày được miêu tả chuẩn xác, không chỉ tôn vinh nơi tác giả chào đời mà còn mang đến nhiều khám phá thú vị cho độc giả nước ngoài.

Mạc Ngôn thành công trong việc khắc họa quá khứ xa xưa bằng bút pháp hiện thực điển hình. Không chỉ nêu bật những sự kiện lớn, qua lớp vỏ hư cấu với các nhân vật giàu cá tính, ông đã đẩy đến giới hạn những câu chuyện này.

Ủy ban Văn chương của Viện Hàn lâm Thụy Điển nhận định khi trao giải rằng Mạc Ngôn đã sáng tạo trong việc kết hợp chủ nghĩa hiện thực và văn hóa dân gian với những nét chấm phá hậu hiện đại theo hướng kỳ ảo độc đáo. Đây là điều hiếm thấy trong văn chương châu Á nhưng ông thể hiện một cách hài hòa, vừa tạo bất ngờ vừa để lại cảm giác ám ảnh.

Ngô Minh

 

news_is_not_ads=
TIN MỚI