Hang ngàn dự án bất động sản sắp được tháo gỡ vướng mắc

Đây được kỳ vọng là "chìa khóa" để giải quyết dứt điểm các dự án tồn đọng kéo dài, khơi thông nguồn lực đất đai và dòng vốn khổng lồ đang bị ách tắc trong nền kinh tế. Tuy nhiên, tính thực thi của chính sách này hiện vẫn đang chờ đợi "ngòi nổ" cuối cùng: Nghị định hướng dẫn thi hành.

Hiệp hội Bất động sản TPHCM (HoREA) cho biết, Nghị quyết 20 đã được thông qua ngày 24/4/2026, có hiệu lực từ 1/5/2026. Điểm cốt lõi của Nghị quyết này là cho phép áp dụng các cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý những vi phạm pháp luật đất đai phát sinh trước khi Luật Đất đai 2024 có hiệu lực.

Tầm quan trọng của Nghị quyết 29 càng trở nên rõ nét khi nhìn vào bức tranh toàn cảnh về các dự án "đắp chiếu". Dữ liệu từ Bộ Tài nguyên và Môi trường (cập nhật đến ngày 30/3/2025) cho thấy một thực trạng đáng báo động: Cả nước có tới 4.489 dự án đang gặp khó khăn, vướng mắc. Tổng diện tích đất bị kẹt lại lên đến hơn 198.428 ha, tương ứng với tổng mức đầu tư khổng lồ khoảng 3,35 triệu tỉ đồng.

Nghị quyết 29/2026 được kỳ vọng gỡ vướng mắc cho hàng ngàn dự án đất đai

Trong thời gian qua, các bộ, ngành và địa phương đã nỗ lực xử lý một phần khối lượng công việc này theo thẩm quyền. Cụ thể, khoảng 52.790 ha đất đã được khơi thông; 129 dự án được Chính phủ ban hành nghị quyết tháo gỡ riêng biệt; và 1.814 dự án khác đang được các địa phương tích cực giải quyết. Tuy nhiên, vẫn còn khoảng 3.338 dự án đang trong tình trạng chờ đợi, trong đó có 1.524 dự án thuộc thẩm quyền quyết định của Quốc hội. Đây chính là nhóm đối tượng trọng tâm mà Nghị quyết 29 hướng tới để "giải cứu".

Ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch HoREA, nhận định rằng Nghị quyết 29 không chỉ đơn thuần là tháo gỡ vướng mắc cho hàng ngàn dự án, mà còn là hành động bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người dân và doanh nghiệp. Khi hàng triệu tỉ đồng vốn hóa được giải phóng, nó sẽ tạo ra cú hích trực tiếp vào tăng trưởng GDP và ổn định thị trường bất động sản.

Điểm đáng chú ý trong dự thảo Nghị định hướng dẫn (hiện đang được Bộ Tư pháp thẩm định) là tinh thần cắt giảm thủ tục hành chính. Theo đó, các quy trình xử lý được thiết kế theo hướng rút ngắn tối đa thời gian. Thậm chí, có những khâu xử lý hồ sơ chỉ giới hạn trong vòng 5 ngày làm việc. Dự thảo cũng quy định rõ trình tự điều chỉnh đối với các Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã cấp sai quy định trước đây - một trong những nút thắt khó gỡ nhất tại các dự án tồn đọng.

Đặc biệt, cơ chế "thực hiện đồng thời nhiều thủ tục" được kỳ vọng sẽ giúp doanh nghiệp giảm bớt gánh nặng chi phí tuân thủ. Việc xác định nghĩa vụ tài chính bổ sung cũng được làm rõ trên cơ sở giá đất tại thời điểm được phép điều chỉnh, giúp minh bạch hóa dòng tiền và trách nhiệm của chủ đầu tư.

Mặc dù khung pháp lý cao nhất là Nghị quyết 29 đã có hiệu lực, nhưng trên thực tế, các địa phương và doanh nghiệp vẫn chưa thể triển khai ngay do phải chờ Nghị định hướng dẫn chi tiết từ Chính phủ.

Hiện tại, Bộ Tư pháp đã hoàn tất việc thẩm định dự thảo Nghị định trên cơ sở Tờ trình của Bộ Tài nguyên và Môi trường. Dự thảo đang được khẩn trương hoàn thiện để trình Chính phủ xem xét ban hành trong thời gian sớm nhất.

Tuy nhiên, các chuyên gia cũng lưu ý rằng, bên cạnh việc ban hành văn bản, yếu tố then chốt vẫn nằm ở khâu thực thi tại địa phương. Dự thảo Nghị định đặt ra yêu cầu rất chặt chẽ về trách nhiệm rà soát pháp lý, xác định giá đất và kiểm soát rủi ro. Chính quyền các cấp cần phải bản lĩnh và quyết liệt để vừa tháo gỡ được khó khăn cho doanh nghiệp, vừa đảm bảo không hợp thức hóa các sai phạm mang tính cố ý hoặc để xảy ra tình trạng trục lợi chính sách.

Sự mong mỏi của thị trường hiện nay là một Nghị định hướng dẫn thực sự thông thoáng, dễ vận hành và có sự phối hợp thống nhất giữa các ban ngành. Chỉ khi "mắt xích" cuối cùng này được lắp vào, nguồn lực đất đai và tài chính khổng lồ mới thực sự được kích hoạt, tạo đà cho chu kỳ phát triển mới của kinh tế đất nước.

Thanh Hoa