Câu chuyện đầu tư: Mở quán cà phê tiền tỷ, tiền lời gom 'từng giọt'

Sau 1 năm mở quán cà phê, chủ quán choáng váng khi nhìn số tiền thâm hụt đổ sông đổ biển, tiền lời thì nhỏ giọt. Đúng như câu mà dân kinh doanh hay kháo nhau: Thời buổi này mở quán cà phê tưởng thu được quả ngọt, ai ngờ chỉ thu về trái đắng với vị không khác cà phê.

Sang là bạn hồi đại học của tôi. Đó là chàng trai tháo vát, nhanh nhẹn, tư duy khoáng đạt. Khi AI dần chiếm ngôi, các công ty siết lại những khâu quản lý, vận hành nên việc cắt giảm nhân sự là điều không tránh khỏi.

Sau nhiều năm miệt mài làm công ăn lương cho một công ty công nghệ, nghỉ việc trong đợt cắt giảm nhân công, Sang vắt óc suy nghĩ hướng làm ăn, quyết định rời khỏi áp lực làm thuê, chuyển sang làm chủ.

Với số vốn tiết kiệm gần 1 tỷ đồng, cậu háo hức tìm thuê một mặt bằng khá thoáng gần bờ sông, mở một quán cà phê tầm trung, bài trí đơn giản, tận dụng cây xanh và cảnh quan thiên nhiên sẵn có tại mảnh đất thuê. Số tiền đầu tư quán, vừa thuê mặt bằng, nhân viên, nhập nguyên liệu, thiết bị pha chế... tốn chưa tới 500 triệu. Tuy nhiên, thời gian đầu, quán chỉ đón những lượt khách thưa thớt, đa số khách lứa trung niên, thích ngồi cà kê dê ngỗng, đánh cờ giết thời gian.

Sang nghĩ do cà phê mình pha công thức chưa hợp gu giới trẻ. Sau khi nghiên cứu kỹ các quán đối thủ, anh nhận ra mình mắc một sai lầm lớn ở cách bài trí, decor quán. Các quán cà phê mới nổi lên gần đây không gian rộng rãi, lại được thiết kế quán theo nhiều phong cách phong phú, đa dạng: Đà Lạt thu nhỏ, Tây Bắc, Sapa, miền Tây, nhà vườn, nông trại thú cưng, nông trang hoa tươi, cà phê cá Koi, hoặc cà phê có cả hồ bơi, giếng trời, các tiểu cảnh phong cách Địa trung hải, rừng nhiệt đới, vườn địa đàng...

Những quán này cực kỳ hút khách, nhất là giới trẻ. Có những quán được khách quay clip check-in, viral rần rần trên mạng, khách đến ngày càng nhiều.

Đổ tiền tỷ mở quán cà phê, cuối cùng bạn tôi phải xoay xở tiền để bù lỗ (ảnh minh họa)

Liều ăn nhiều, Sang chơi lớn mang hết 500 triệu đồng còn lại thuê đội ngũ thiết kế, trang trí lại quán thật độc đáo. Không những vậy, cậu còn chi đậm cho các khoản chạy quảng cáo, mời các TikToker về quay clip để marketing.

Quả thật, thời gian đầu, khách kéo đến quán nườm nượp, nhân viên phục vụ không kịp thở. Sang phải thuê thêm nhân sự, còn mình đích thân đứng quầy pha chế. Đó là thời gian vất vả nhưng xem ra dễ thở nhất. Doanh thu của quán dư sức xoay vòng vốn.

Tuy nhiên, thị trường cà phê và thức ăn nhanh vốn là cuộc cạnh tranh khốc liệt. Sau thời gian ngắn đông khách vì các clip về quán được viral ầm ĩ trên mạng xã hội, quán cũng thưa thớt dần. Giới trẻ chuộng đi quán xá theo trend (xu hướng), quán nào đẹp họ chỉ đến để ngắm cảnh, chụp hình, quay clip check-in một hai lần rồi là tìm đến quán mới đẹp hơn, lạ hơn, hoặc những quán có thương hiệu nước ngoài.

Sang chịu khó chi tiền đổi chủ đề trang trí quán nhiều lần, nhưng số khách quen còn trụ lại chỉ đếm trên đầu ngón tay. Nhóm khách sinh viên, nhóm khách văn phòng chạy deadline nhiều, nhưng không mang lại lợi nhuận. Mỗi khách ngồi quán từ sáng đến chiều chỉ kêu 1 - 2 ly nước, ít đồ ăn vặt, trái cây, tính cả tiền phụ thu cũng không đủ bù tiền điện, nước và nhân viên phục vụ.

Doanh thu quán ngày càng ít. Sau khi trừ thuế và chi phí, tiền lời thu được đúng kiểu 'nhỏ giọt như cà phê phin'. 1 năm quần quật vừa làm chủ, vừa làm nhân viên, số tiền Sang nhận lại chỉ vừa bằng 2 tháng lương cậu đi làm công ty trước đây. Những nỗi lo gắn liền với tiền khiến tóc Sang bạc nhanh, nhiều đêm thức trắng suy tính cách xoay xở để bù lỗ cho quán, cơ thể cậu xuống sức thấy rõ.

Tôi gặp Sang khi cậu đã hoàn tất thủ tục sang quán cho chủ mới, lỗ hết 1/3 số vốn ban đầu. Sang cười chua chát, dặn tôi sau này có muốn kinh doanh nhất định phải có kiến thức kinh tế, phải hiểu rõ thị trường mới “thực chiến”.

Những con số Sang đưa ra khiến tôi xây xẩm. Tôi chưa có số vốn tiền tỷ trong tay, cũng chẳng đủ bản lĩnh, càng không có máu liều nhưng cũng rất ham hố bán buôn, trong đầu đã manh nha ý định mở quán đồ ăn thức uống. Nhưng ý định đầu tư vào kinh doanh ẩm thực của tôi đã tiêu biến sau cuộc gặp ấy.

Câu chuyện mất tiền tỷ khi đầu tư quán cà phê 'theo trend' của cậu bạn đã giúp tôi kịp dừng lại. Nếu không được Sang chia sẻ kinh nghiệm đau thương, tôi đã đi vào vết xe đổ của rất nhiều người ôm mộng kinh doanh quán xá để rồi một mai tay trắng hoàn trắng tay.

Đầu tư không phải là một cuộc dạo chơi mà là toàn bộ kỹ năng, bản lĩnh, kinh nghiệm thực chiến. Thời buổi thị trường và giá cả luôn biến động, kiểm soát tốt dòng tiền khi quyết định đầu tư vào một lĩnh vực nào đó cũng chính là kỹ năng sống còn quyết định việc thành bại của một cá nhân.

Mộc Anh (TPHCM)