Câu chuyện 100 năm sao Michelin - biểu tượng danh giá của ẩm thực thế giới

Ngày nay, Michelin Guide vinh danh hàng ngàn cơ sở ăn uống tại hơn 40 quốc gia. Nhưng hành trình ấy bắt đầu rất khác.

Từ cuốn sổ cho tài xế đến thước đo ẩm thực

Đầu thế kỷ XX, 2 anh em André Michelin và Édouard Michelin - chủ hãng vỏ xe Michelin - phát hành một ấn phẩm nhỏ dành cho tài xế, cung cấp bản đồ và mẹo bảo dưỡng xe. Năm 1920, cuốn sách được tái khởi động, lần đầu liệt kê các nhà hàng trên khắp nước Pháp, với mục tiêu thúc đẩy du lịch đường bộ để… bán được nhiều vỏ xe hơn.

Ảnh: Pure France

Đến 1926, Michelin bắt đầu cử thanh tra ẩn danh và trao sao cho 46 nhà hàng cao cấp tại Pháp. Năm 1931, hệ thống 1 sao được nâng cấp thành 3 sao. 5 năm sau, tiêu chí xếp hạng được công bố:

1 sao: nhà hàng rất tốt trong phân khúc.

2 sao: ẩm thực xuất sắc, đáng để trải nghiệm.

3 sao: ẩm thực đặc biệt, đáng cho một chuyến đi riêng.

Những định nghĩa này gần như không thay đổi cho tới hôm nay.

Mở rộng tiêu chí, song hành tranh cãi

Theo thời gian, Michelin bổ sung nhiều hạng mục: Bib Gourmand (1997) cho các địa chỉ ''ngon - giá tốt'', Michelin Plate (nay là Selected Restaurants) cho những nơi ''đơn giản là nấu ăn ngon'', và Michelin Green Star (2020) nhằm vinh danh các nhà hàng theo đuổi ẩm thực bền vững.

Dù vậy, hệ thống cũng vấp phải chỉ trích về áp lực giữ sao. Đầu bếp Marco Pierre White được cho là người đầu tiên trả lại sao năm 1999. Song, với đa số đầu bếp, sao Michelin vẫn là đỉnh cao sự nghiệp.

Những cột mốc đáng nhớ của lịch sử sao Michelin

Nhà hàng giữ sao lâu nhất

Nhà hàng Georges Blanc ở miền đông nước Pháp được thành lập năm 1872 và giành được ngôi sao Michelin đầu tiên vào năm 1929 - Ảnh: Hemis, Alamy

Georges Blanc tại thị trấn Vonnas (miền đông nước Pháp) liên tục sở hữu ít nhất 1 sao gần suốt lịch sử giải thưởng. Thành lập dưới tên La Mère Blanc, nơi đây nhận sao đầu tiên năm 1929. Sau khi đổi tên thành Georges Blanc, nhà hàng từng giữ 3 sao cho đến năm 2025, nổi tiếng với các món theo mùa như sò điệp với hành Roscoff hay gà Bresse nướng muối đen.

Địa điểm Michelin ''rẻ'' nhất

Ở Mexico, quán taco El Califa de León bán mỗi chiếc taco chỉ khoảng 58 peso (xấp xỉ 85.000 đồng). Không chỗ ngồi, không cầu kỳ, quán vẫn giành sao Michelin từ năm 2024 nhờ nguyên liệu tươi và salsa tự làm.

3 sao lâu đời nhất

Ảnh: SCMP

Đầu bếp huyền thoại Paul Bocuse - được mệnh danh là ''Giáo hoàng ẩm thực Pháp'' - giữ 3 sao cho nhà hàng Paul Bocuse suốt 55 năm liên tiếp (1965-2020), một kỷ lục chưa từng có.

Sao Michelin ''ngắn ngủi'' nhất

Nhà hàng Taian Table tại Thượng Hải đóng cửa chỉ 1 ngày sau khi nhận sao năm 2016 vì vấn đề giấy phép. Tuy nhiên, đầu bếp Stefan Stiller nhanh chóng tái xuất ở địa điểm mới và sau đó giành tới 3 sao cùng 1 Green Star.

Nhà hàng thuần chay đầu tiên có sao

Nhà hàng Seven Swans ở Frankfurt là nhà hàng thuần chay đầu tiên nhận được sao Michelin nhờ đầu bếp người xứ Wales gốc Đức, Ricky Saward - Ảnh: Alliance, Alamy

Tại Frankfurt, Seven Swans trở thành nhà hàng thuần chay đầu tiên nhận sao Michelin năm 2020. Thực đơn hoàn toàn từ rau củ trồng tại nông trại riêng, nhấn mạnh kỹ thuật muối chua và lên men.

Sao Michelin đến nhanh nhất

Ở London, nhà hàng Behind chỉ mất 20 ngày hoạt động để nhận sao năm 2021. Đầu bếp Andy Beynon gây ấn tượng với thực đơn nếm thử tập trung vào hải sản, phục vụ trong không gian bếp mở.

Sau 100 năm, sao Michelin không chỉ là sự công nhận cho kỹ thuật nấu nướng, mà còn phản ánh xu hướng ẩm thực, văn hóa và cả lối sống bền vững của thời đại. Từ một cuốn cẩm nang cho tài xế, Michelin đã trở thành biểu tượng danh giá bậc nhất của ẩm thực thế giới, chỉ 1 ngôi sao nhỏ cũng đủ thay đổi số phận của cả nhà hàng.

Hải Vân (theo National Geographic)