Bù đắp lỗi “bất công” với con

Chào chị Hạnh Dung,

Tôi có 1 con trai lớn 18 tuổi và 1 bé gái 15 tuổi. Con trai tôi điềm đạm, hiểu chuyện, ân cần và luôn thể hiện sự quan tâm ba mẹ bằng cách làm việc nhà, đỡ đần mọi lúc mọi nơi. Cháu đậu học bổng du học Úc. Chỉ còn vài tuần trước khi lên đường, cháu dành nhiều thời gian để trò chuyện với tôi về việc dạy dỗ em gái.

Cháu nói em gái có một “thiệt thòi” là từ nhỏ đã được ba mẹ cưng chiều, thừa chăm sóc nhưng lại thiếu dạy dỗ, không giống như anh trai. Rồi từ nỗi “thiệt thòi” của em gái, cháu tâm sự là kể từ khi em gái ra đời, cháu đã cảm nhận rằng mình phải tự trưởng thành. Năm 4 tuổi, cháu đã có nhiều đêm nằm khóc một mình, phải tự xoay xở vì lỡ tè dầm trong khi ba mẹ mải chăm em. Cháu đã lớn lên bằng kỷ luật, còn em gái thì luôn được nuông chiều.

Con trai nhắc chuyện cũ chỉ để phân tích, góp ý với mẹ về cách dạy em, nhưng lại khiến tôi đau lòng vô cùng. Đúng là vợ chồng tôi đã nghiêm khắc với con trai và rất nuông chiều con gái. Giờ nhìn lại tôi mới thấy đó là thiên vị. Bây giờ, con trai sắp xa gia đình, tôi không biết lấy gì bù đắp cho cháu. Hơn hết, tôi hoang mang không biết liệu những thiệt thòi trong quá khứ có tạo nên chấn thương tâm lý nào cho con không và tôi có thể làm gì để bù đắp cho con?

Diệu Hồ (Cần Thơ)

Ảnh minh họa

Bạn Diệu Hồ mến,

Cần thẳng thắn thừa nhận rằng, ba mẹ rất khó tránh khỏi sự thiên lệch trong hành xử với từng đứa con. Có đứa con vừa mới có chút nhận thức, ta đã mong nó trở thành một người chuẩn mực, biết điều. Có đứa con thì ta luôn sẵn tâm thế nâng đỡ, bảo bọc, bất chấp tuổi tác. Sự thiên lệch phổ biến này khác với các trường hợp ba mẹ bỏ bê đứa con này để chăm lo đứa con khác.

Trường hợp của bạn có lẽ chỉ là sự thiên lệch thường tình. Bằng chứng là con trai bạn có vẻ rất hiểu cho mẹ và vẫn có thể nhắc về chuyện cũ một cách cởi mở, nhẹ nhàng.

Quay về sự thiên lệch của bạn, điều đó không có nghĩa là bạn yêu đứa con này hơn đứa con khác. Chỉ đơn giản là vì… ba mẹ cũng là con người và tâm thế của ba mẹ sẽ bị ảnh hưởng bởi tính cách, năng lực của con cũng như hoàn cảnh, tâm lý của ba mẹ trong từng giai đoạn; chưa kể đến những khác biệt trong quan niệm về con trai và con gái… (thường nghiêm khắc và đòi hỏi cao hơn ở con trai).

Sự thiên lệch này rất phổ biến, nhưng nếu bạn nhận biết sớm hơn, có lẽ bạn đã chủ động hơn trong việc điều tiết sự cân bằng và tránh được trạng thái “giật mình xót xa”.

Nhưng có một may mắn là con cái luôn có khả năng cảm nhận được tình yêu thực sự của ba mẹ đằng sau sự “thiếu công bằng” đó. Nói cách khác, bọn trẻ có thể hiểu rằng đó là một khuyết điểm của ba mẹ - một khuyết điểm có thể thông cảm. Qua những gì bạn chia sẻ, có lẽ con trai bạn đã hiểu và thông cảm cho ba mẹ. Và vì đã hiểu, con sẽ không quá tổn thương.

Dẫu vậy, ngay lúc này, khi bạn đang thấy khổ sở và dằn vặt, hãy chia sẻ với con. Hãy cho con biết bạn đang cảm thấy ra sao, bạn thương con và hối tiếc về những khiếm khuyết trong hành xử của mình thế nào. Sự thành thật và mở lòng của mẹ là “liều thuốc” quý, nhất là khi con còn một chút băn khoăn nào đó về sự thiên lệch nọ.

Thực tế, ai rồi cũng sẽ có cơ hội trải nghiệm sự khác biệt trong tâm thế của mình với những người khác nhau trong cùng một vai trò. Ví dụ, cùng là đồng nghiệp và cùng tôn trọng nhau, nhưng bạn sẽ có tâm thế/kỳ vọng/hành xử với người A khác với người B. Bạn ân cần, nâng đỡ người này nhưng lại có xu hướng dựa cậy người khác…

Càng sống, con sẽ càng có cơ hội để hiểu ba mẹ. Và những chia sẻ của bạn lúc này sẽ là “dữ liệu” để con tiếp tục hiểu và an tâm về tình yêu trong gia đình mình. Có lẽ, đó chính là sự “bù đắp”, “chữa lành” mà bạn đang mong mỏi.

Mọi đứa trẻ đều có khả năng trở thành một người bạn của ba mẹ, nếu ba mẹ thực sự cho chúng cơ hội. Hãy mở lòng và tin tưởng con, bạn nhé.

Hạnh Dung