'This Is I': Hành trình tìm lại chính mình của hoa hậu chuyển giới Nhật Bản đầu tiên

This is I- bộ phim về hành trình tìm lại chính mình của Ai Haruna - hoa hậu chuyển giới đầu tiên của Nhật Bản - Ảnh: Netflix

Không chỉ dừng ở câu chuyện cá nhân, This Is I mở ra những trăn trở về khát vọng được sống đúng bản dạng, khi mỗi bước đi đều phải vượt qua những rào cản vô hình từ gia đình, y khoa đến ánh nhìn của cộng đồng suốt nhiều thập niên.

Khi tình thương mắc kẹt trong định kiến

Phim mở đầu bằng tuổi thơ của Kenji - cậu bé yêu âm nhạc, thích trang điểm và sớm nhận ra sự khác biệt của bản thân. Những phân đoạn phim ghi lại việc Kenji bị bạn bè trêu chọc, những ánh nhìn dò xét của hàng xóm, sự im lặng nặng nề trong gia đình… được đặt cạnh những khoảnh khắc Kenji đứng trước gương, thử gọi mình bằng cái tên khác. Từng tình tiết, diễn biến tâm lý nhân vật được kể bằng mạch phim chậm, với cảm giác lạc lõng của Kenji. Có lẽ vì vậy, người xem dễ đồng cảm, cảm nhận được hành trình chấp nhận chính mình và những khát vọng sâu thẳm trong tâm hồn nhân vật từ khi còn là cậu bé Kenji đến khi trở thành Ai.

Tâm lý Ai được khắc họa khá tinh tế theo thời gian. Từ mắc cỡ, tự phủ nhận đến chấp nhận bản thân và cuối cùng là dám sống thật với khát vọng, ước mơ. Phim không biến Kenji thành biểu tượng hoàn hảo. Ai vẫn có những khoảnh khắc yếu đuối, nghi ngờ chính mình, sợ làm mẹ buồn, sợ khiến cha tức giận, sợ ánh mắt xoi mói của xã hội… Chính những nỗi sợ rất đời khiến hành trình của AI không mang màu sắc tuyên ngôn mà gần gũi như câu chuyện của nhiều người trẻ đang loay hoay giữa hành trình khẳng định “mình là ai” và sống như cách “người khác muốn mình là ai”.

Cậu bé Kenji trưởng thành ngỡ ngàng với chính mình trong một bản dạng hoàn toàn khác biệt - Ảnh: Netflix

Tuyến nhân vật gia đình là phần giàu cảm xúc nhất của phim. Người mẹ đôi lúc khiến người xem thất vọng với cảm giác bà thiếu một trái tim nhạy cảm. Thạt ra bà không ghét con mà sợ con bị tổn thương. Bà muốn bảo vệ con nhưng lại sợ dư luận. Bà là đại diện cho một kiểu yêu thương đặc trưng ở không ít gia đình Á đông - yêu thương con hết lòng nhưng không biết cách đứng về phía con một cách trọn vẹn.

Người cha lại đại diện cho một chuẩn mực nam tính truyền thống. Ông yêu con theo cách cứng rắn, tin rằng xã hội không chấp nhận thì con phải thay đổi. Những cơn giận của ông không chỉ xuất phát từ định kiến mà còn từ sự bất lực khi không hiểu nổi thế giới nội tâm của con. Người xem sẽ thót tim với ánh mắt, phản ứng dữ dội của ông khi trực tiếp đối diện với sự thật, rằng đứa con trai cả chỉ mơ ước được là phụ nữ. Và rồi, những lời ông nói với con sau đó lại khiến người xem rưng rưng. Người cha đó bị đặt trong thế giằng xé giữa hình ảnh người đàn ông đúng chuẩn xã hội áp đặt và tình cảm ruột thịt. Tuyến nhân vật này không chỉ để kể về tâm lý của cha mẹ khi có con là LGBT mà còn đặt ra câu hỏi có bao nhiêu bi kịch của LGBT bắt đầu từ sự thiếu đối thoại trong gia đình.

Trailer phim This Is I:

Nhân vật bác sĩ - người đồng hành và hỗ trợ Ai trên hành trình chuyển giới - cũng là một trong những người đang chống chọi với định kiến nghề nghiệp và áp lực xã hội với mong muốn giúp những người thuộc cộng đồng LGBT được sống với cuộc đời của chính họ. Ông nhìn Ai như một con người cần được sống đúng bản dạng, thay vì một “trường hợp đặc biệt”. Bởi thế, phim đặt ra một thông điệp thầm lặng: sự thay đổi xã hội không bắt đầu từ luật mà từ cách từng con người nhìn về nhau.

Can đảm để được sống là chính mình

Nhật Bản từ lâu đã tồn tại một nghịch lý. Hình ảnh “newhalf” - hay nghệ sĩ chuyển giới - xuất hiện nhiều trong show truyền hình, câu lạc bộ đêm, văn hóa đại chúng. Sự hiện diện đó đôi khi mang tính giải trí hơn là công nhận bình đẳng. Người chuyển giới có thể được yêu thích trên sân khấu nhưng không dễ dàng được chấp nhận trong đời sống thường nhật. This Is I đặt câu chuyện của Ai vào chính ranh giới đó - ranh giới giữa ánh đèn và đời thường, giữa tiếng vỗ tay và cái nhìn đầy định kiến.

This is I đặt ra nhiều góc nhìn sâu sắc về cuộc sống của người chuyển giới và người thân của họ - Ảnh: Netflix

Phim chọn nhịp kể chậm, thiên về nội tâm. Một số đoạn có thể khiến khán giả cảm thấy kéo dài nhưng sự dàn trải đó cũng chính là thực tế của cộng đồng LGBT+. Hành trình tìm bản dạng của mỗi cá nhân không phải là một sự thay đổi nhanh chóng, dễ dàng. Trái lại, đó là một hành trình dài, đòi hỏi sự đồng cảm sẻ chia của gia đình, xã hội và cả ý chí, nỗ lực của từng cá nhân.

Điểm mạnh của phim nằm ở việc nhấn mạnh khát khao được gọi đúng tên mình, được gia đình thừa nhận, được xã hội nhìn nhận như một công dân bình thường. Khi Ai bước lên sân khấu và xưng danh bằng cái tên mình chọn, khoảnh khắc ấy không chỉ là chiến thắng cá nhân mà còn là tuyên bố về quyền được tồn tại.

This Is I có thể chưa phải tác phẩm xuất sắc về mặt cấu trúc nhưng là một bộ phim giàu cảm xúc với những góc nhìn mới mẻ, chân thực. Nó nhắc người xem rằng phía sau những tranh luận về giới tính là những con người bằng xương bằng thịt. Họ cũng có gia đình, người thân; có cả những ước mơ, kháy khao và những nỗi lo sợ thường trực. Và đôi khi, điều can đảm nhất không phải là thay đổi thế giới, mà là dám nói: “Đây chính là tôi”.

Anh Vy