Làm cho khu trọ an toàn hơn
Hơn 1 tháng nay, chủ khu nhà trọ Kiều Nga ở ấp 59, xã Vĩnh Lộc, đã sửa chữa, bổ sung nhiều hạng mục để tăng tính an toàn cho khu trọ: làm lối đi chung rộng và thông thoáng hơn; kiểm tra định kỳ và nạp dung dịch cho bình chữa cháy; kiểm tra, bảo dưỡng hệ thống camera giám sát.
Bà Nguyễn Thị Kiều Nga - chủ khu nhà trọ - cho biết, khu nhà 1 trệt, 2 lầu này có 30 phòng, được xây năm 2011 và cải tạo, nâng cấp vào năm 2017 với tổng kinh phí hơn 1 tỉ đồng từ nguồn vay ngân hàng. Người thuê trọ chủ yếu là công nhân khu công nghiệp Vĩnh Lộc, số ít còn lại là lao động tự do và sinh viên. Mỗi phòng có diện tích khoảng 16m², trong đó 14 phòng có 2 người ở, còn lại chỉ 1 người, đạt chuẩn về diện tích sử dụng tối thiểu.
 |
| Bà Nguyễn Thị Kiều Nga hướng dẫn người thuê trọ chấp hành các quy định về phòng cháy chữa cháy, đảm bảo an ninh trật tự cho khu nhà trọ |
Bà đã đăng ký tạm trú cho toàn bộ người thuê trọ; thu tiền điện, nước theo giá của ngành điện, ngành nước. Bà nói: “Tôi hoàn toàn đồng tình với các quy định của UBND TPHCM trong Quyết định 23/2026 bởi nó giúp người thuê trọ có môi trường sống thoải mái, an toàn và chủ nhà trọ yên tâm kinh doanh”.
Chị Phạm Nguyễn Mỹ Huyền - chủ khu nhà trọ số 78/33A Trần Thị Trọng, khu phố 16, phường Tân Sơn - cho biết, toàn khu có 45 phòng với gần 90 người thuê ở là công nhân và sinh viên. Mỗi phòng có diện tích từ 16 - 20m²/phòng, giá thuê từ 1,6-1,8 triệu đồng/tháng.
Để đảm bảo an toàn cho người thuê, chị Mỹ Huyền trang bị 12 bình chữa cháy, 4 quả cầu chữa cháy tự động, lắp đặt 8 camera giám sát cùng hệ thống đèn chiếu sáng ở khu vực sinh hoạt chung; kiểm tra định kỳ hệ thống điện, các lối thoát hiểm. Chị nói: “Khu trọ đạt khoảng 85% số tiêu chí mới, chỉ cần bổ sung một số hạng mục là đạt 100% tiêu chí”.
Theo chị, đối với các khu nhà trọ được xây dựng từ nhiều năm trước, việc cải tạo để đạt các tiêu chí mới là không dễ dàng. Chị mong cơ quan chức năng, chính quyền địa phương tiếp tục đồng hành với chủ nhà trọ thông qua các chính sách hỗ trợ vay vốn ưu đãi, hướng dẫn cụ thể và xây dựng lộ trình thực hiện phù hợp. Khi được hướng dẫn rõ ràng, hỗ trợ thiết thực, các chủ nhà trọ sẽ thực hiện quy định mới một cách thuận lợi, góp phần xây dựng môi trường lưu trú an toàn, văn minh cho người lao động.
Chính quyền đồng hành, hỗ trợ chủ nhà trọ
Ông Nguyễn Nam Phùng - Trưởng phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị phường Tân Sơn - cho biết, toàn phường có 396 nhà trọ, nhà ngăn phòng cho thuê.
Theo ông, hầu hết khu nhà trọ đạt yêu cầu về diện tích sử dụng tối thiểu (4m²/người); các chủ nhà trọ đã chủ động đầu tư bình chữa cháy, mặt nạ phòng độc, đèn chiếu sáng, hệ thống báo cháy và các thiết bị đảm bảo an toàn theo quy định. Tuy nhiên, vẫn còn một số khu trọ cần tiếp tục cải tạo, bổ sung lối thoát hiểm và hoàn thiện các điều kiện về phòng cháy chữa cháy (PCCC).
 |
| Lãnh đạo phường Tân Sơn cùng các lực lượng chức năng tham quan mô hình “Khu nhà trọ an toàn cho phụ nữ và trẻ em” tại số 78/33A Trần Thị Trọng |
Để giúp các chủ nhà trọ thực hiện hiệu quả quy định mới, chính quyền phường đẩy mạnh công tác tuyên truyền thông qua các cuộc họp khu phố, tổ dân phố, nhóm Zalo cộng đồng và phát tài liệu hướng dẫn đến từng cơ sở. Công an phường cũng trực tiếp đến từng khu trọ để khảo sát, hướng dẫn, hỗ trợ chủ cơ sở rà soát, đảm bảo các tiêu chí và điều kiện kinh doanh.
Ông Trần Vũ Hữu Duy - Phó chủ tịch UBND xã Vĩnh Lộc - cho rằng, Quyết định 23/2026 của UBND TPHCM là cần thiết, nhằm từng bước chuẩn hóa điều kiện nhà ở riêng lẻ cho thuê để ở, nâng chất lượng môi trường sống và đảm bảo an toàn cho người thuê trọ. Toàn xã có khoảng 598 nhà trọ. UBND xã đã tổ chức 2 lớp tập huấn kiến thức pháp luật, kỹ năng sử dụng thiết bị PCCC cho khoảng 200 chủ nhà trọ. Trong năm 2026, UBND xã sẽ hoàn thành việc tập huấn cho 100% chủ nhà trọ.
UBND xã đã chỉ đạo công an, phòng kinh tế và các trưởng ấp lên kế hoạch rà soát, hướng dẫn các chủ nhà trọ thực hiện quy định về PCCC, điều kiện cho thuê nhà ở, đăng ký hộ kinh doanh; yêu cầu các chủ nhà trọ ký cam kết thực hiện đúng quy định, đảm bảo an ninh trật tự, xây dựng môi trường sống văn minh cho người thuê, không thu tiền điện, nước sai quy định. Chính quyền xã cũng chỉ đạo rà soát toàn bộ cơ sở cho thuê, phân loại thành 3 nhóm gồm: cơ sở đạt chuẩn; cơ sở cần cải tạo, bổ sung; cơ sở vi phạm, cần xử lý.
Theo ông Trần Vũ Hữu Duy, trong thời gian tới, UBND xã tiếp tục đẩy mạnh công tác kiểm tra, tuyên truyền, vận động; tổ chức các buổi đối thoại, họp mặt với cơ quan chức năng liên quan để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các chủ nhà trọ, giúp họ sớm đạt các tiêu chí.
Cần kết hợp hài hòa giữa quản lý và hỗ trợ Tôi cho rằng, việc UBND TPHCM ban hành Quyết định 23/2026 là cần thiết trong bối cảnh loại hình nhà trọ, nhà ở cho thuê phát triển nhanh nhưng chưa được quản lý đồng bộ. Các quy định về PCCC, diện tích tối thiểu không nhằm gây khó khăn cho chủ nhà trọ mà là chuẩn hóa hoạt động cho thuê, đảm bảo môi trường ở trọ có chất lượng, an toàn, đảm bảo việc kinh doanh minh bạch, có trách nhiệm. Trong ngắn hạn, nhiều chủ nhà trọ sẽ phải đầu tư chi phí để cải tạo công trình, bổ sung thiết bị PCCC hoặc điều chỉnh mật độ người ở… nhưng đây là khoản đầu tư cần thiết để giảm rủi ro pháp lý cho người kinh doanh. Quyết định 23/2026 giúp người thuê trọ có môi trường cư trú tốt hơn, an toàn hơn. Các quy định về diện tích tối thiểu, lối thoát hiểm, hệ thống điện và thiết bị PCCC sẽ góp phần hạn chế tình trạng phòng trọ chật hẹp, xuống cấp hoặc tiềm ẩn nguy cơ cháy, nổ. Những cơ sở không đáp ứng các điều kiện theo quy định nhưng vẫn tiếp tục cho thuê có thể bị xử phạt vi phạm hành chính, buộc khắc phục hậu quả, tạm đình chỉ hoặc đình chỉ hoạt động. Đặc biệt, nếu vi phạm quy định về PCCC dẫn đến hậu quả nghiêm trọng thì người quản lý, vận hành cơ sở cho thuê trọ có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của Bộ luật Hình sự. Qua theo dõi loại hình kinh doanh này, tôi nhận thấy, các vi phạm phổ biến của chủ nhà trọ tập trung ở 3 nhóm chính: vi phạm an toàn PCCC như bịt kín lối thoát nạn, hệ thống điện không an toàn; vi phạm về xây dựng như cơi nới, tăng mật độ người ở vượt khả năng công trình; vi phạm về đăng ký kinh doanh, quản lý cư trú, nghĩa vụ thuế. Theo tôi, để Quyết định 23/2026 được thực thi nghiêm chỉnh, chính quyền các cấp cần kết hợp hài hòa giữa quản lý và hỗ trợ. Bên cạnh việc kiểm tra, xử lý vi phạm, cần có chính sách hỗ trợ chủ nhà trọ như ưu tiên cho vay vốn với lãi suất thấp, hướng dẫn kỹ thuật đơn giản và có lộ trình phù hợp đối với các khu nhà trọ cũ. Công tác tuyên truyền, hướng dẫn là rất quan trọng. Về phần mình, các chủ nhà trọ cần nhận thức rằng cho thuê nhà trọ là cung cấp dịch vụ lưu trú, để từ đó có trách nhiệm cải thiện môi trường ở trọ, đảm bảo an toàn cho người thuê trọ. Người thuê trọ cũng cần chủ động tìm hiểu quyền lợi của mình, lựa chọn nơi ở đảm bảo điều kiện an toàn và thực hiện đầy đủ các quy định về cư trú. Luật sư Trần Minh Hùng - Trưởng văn phòng Luật sư Gia Đình |