Mua hàng online, tưởng rẻ đến cho tới khi ‘chốt đơn’ mới lộ giá thật

Chị Minh Thy (phường Hòa Hưng, TPHCM) kể, mới đây khi lướt Shopee chị thấy một chiếc áo khoác nỉ dáng rộng khá ưng ý có giá hiển thị chỉ 155.480 đồng, kèm nhãn “rẻ vô địch” (tương đương giảm đến 38%). “Mức giá đó thật sự rẻ, vì ngoài chợ hay cửa hàng cũng phải gần 300.000 đồng”- chị nói.

Mức giá đề xuất và mức giá thật phải chi trả khi chị Thy định mua chiếc áo

Tuy nhiên, khi chọn mua, chị mới nhận ra mức giá này chỉ áp dụng cho một số size nhất định. Với size S - phù hợp với chị thì giá sản phẩm không còn giữ mức 155.480 đồng như hiển thị ban đầu. Chưa dừng lại ở đó, khi đưa vào giỏ hàng và chuyển sang bước thanh toán, tổng chi phí tiếp tục thay đổi.

Cụ thể, đơn hàng được hiển thị gồm, tiền hàng 240.000 đồng, phí vận chuyển 37.700 đồng, dù sau đó chị được áp dụng freeship (giảm toàn bộ phí vận chuyển) và thêm voucher giảm 2.500 đồng thì mức giá vẫn còn 237.500 đồng.

“So với mức giá ban đầu hơn 155.000 đồng, số tiền thực tế gần như tăng thêm hơn 80.000 đồng. Lúc đó mới thấy giá hiển thị chỉ là một phần”- chị Thy chia sẻ.

Không chỉ dừng lại ở mức giá hiển thị gây hiểu nhầm, một số người bán còn tận dụng chiêu “giảm giá có thời hạn” để tạo cảm giác cấp bách, thúc đẩy người mua chốt đơn nhanh.

Chị Thu Hương (phường Bình Quới, TPHCM) kể, tối 14/4 khi lướt TikTok Shop, chị chọn sẵn 3 món đồ gồm áo thun, váy và quần, tổng giá trị hiển thị sau khi áp dụng ưu đãi chỉ khoảng 292.712 đồng, kèm thông báo “tiết kiệm 34%” và dòng nhắc voucher sắp hết hạn. “Lúc đó cũng định đặt nhưng còn phân vân, nghĩ để sáng hôm sau xem lại”- chị kể.

Tuy nhiên, đến hôm sau khi chị quay lại giỏ hàng, mức giá đã thay đổi đáng kể. Cụ thể, giá từng sản phẩm đều tăng so với trước đó: áo từ khoảng 71.000 đồng lên gần 79.900 đồng, váy từ khoảng 97.000 đồng lên hơn 109.990 đồng, quần từ khoảng 123.000 đồng lên 139.000 đồng. Tổng giá trị đơn hàng vì vậy tăng lên 328.890 đồng, dù vẫn hiển thị có ưu đãi và freeship. Như vậy, chỉ sau một đêm mà tổng tiền tăng thêm hơn 36.000 đồng, trong khi vẫn là đúng 3 món đó, cùng một shop.

Theo chị, việc hiển thị thời gian đếm ngược voucher, thông báo “chỉ còn vài sản phẩm” hay “ưu đãi sắp kết thúc” dễ khiến người mua có tâm lý sợ bỏ lỡ, từ đó quyết định nhanh hơn, đôi khi chưa kịp cân nhắc kỹ nhu cầu thực.

Mức bán giảm giá được tính theo thời gian giới hạn

Thực tế này cũng được phản ánh trong báo cáo được đưa ra bởi công ty nghiên cứu thị trường Momentum Works ngày 14/4. Theo đó, phần lớn mức giá hấp dẫn mà người tiêu dùng nhìn thấy hiện nay chủ yếu được hỗ trợ các chương trình trợ giá, voucher và ưu đãi từ nền tảng. Điều đó đồng nghĩa, giá hiển thị chưa phản ánh đầy đủ chi phí thực.

Cách nhìn này cũng tương đồng với cảnh báo được Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia đưa ra gần đây. Cơ quan này cho rằng trong môi trường thương mại điện tử, nhiều khoản chi phí không được thể hiện trực tiếp trong giá bán ban đầu, mà được “ẩn” dưới dạng phí dịch vụ, chi phí vận chuyển, hoặc các điều kiện đi kèm trong quá trình mua hàng.

Dẫn chứng cụ thể, cơ quan này cho biết, 1 chiếc áo được quảng bá với giá 300.000 đồng, tuy nhiên khi hoàn tất đơn hàng, người tiêu dùng phải trả thêm 30.000 đồng phí vận chuyển và 10.000 đồng phụ phí, nâng tổng chi phí thực tế lên 340.000 đồng. Hay giá bán 1 đôi giày được hiển thị với giá 250.000 đồng, nhưng mức giá này chỉ áp dụng khi sử dụng mã giảm giá và thanh toán qua ví điện tử cụ thể. Nếu không đáp ứng điều kiện, mức giá thực tế có thể là 300.000 đồng hoặc cao hơn.

Ở góc độ thị trường, việc duy trì mặt bằng giá trên sàn cũng gắn chặt với cách các nền tảng cạnh tranh và phân chia thị phần. Khi cuộc chơi ngày càng tập trung vào một số ít doanh nghiệp lớn, chiến lược giá không còn đơn thuần là ưu đãi cho người mua, mà còn là công cụ để giữ thị phần.

Người tiêu dùng Việt Nam quen với mua sắm online và săn khuyến mãi

Thực tế, theo dữ liệu từ Momentum Works, 3 nền tảng gồm Shopee, Lazada và TikTok Shop (bao gồm Tokopedia tại Indonesia) hiện đã chiếm tới 98,8% thị phần thương mại điện tử nền tảng trong khu vực. Điều này gần như đồng nghĩa với việc các nền tảng nhỏ không còn nhiều cơ hội tồn tại, trong khi các “ông lớn” phải duy trì sức hút bằng nhiều hình thức, trong đó có giá.

Theo Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia, mức giá “rẻ bất ngờ” mà người tiêu dùng thường thấy trên các sàn có thể chỉ là một phần của cuộc cạnh tranh giữa các nền tảng. Khi thị trường dần tập trung vào một số ít doanh nghiệp lớn và áp lực lợi nhuận gia tăng, các chương trình trợ giá khó có thể duy trì ở quy mô như trước. Điều này cũng đồng nghĩa, người mua hàng cần thận trọng hơn với các mức giá hiển thị, thay vì chỉ nhìn vào con số ban đầu. Việc đọc kỹ điều kiện áp dụng, so sánh tổng chi phí sau cùng và cân nhắc nhu cầu thực tế sẽ trở nên quan trọng hơn trong bối cảnh mua sắm trực tuyến ngày càng phức tạp.

Mai Ca