Giáo dục và đào tạo đang bước vào giai đoạn tạo đột phá

Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn cho biết, Nhiệm kỳ 5 năm thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc của Đảng lần thứ XIII là giai đoạn tiếp tục triển khai mạnh mẽ việc đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo theo tinh thần Nghị quyết số 29-NQ/TW. Nhiều nội dung của Nghị quyết được triển khai hiệu quả, mang lại kết quả rõ nét.

Mở rộng quy mô giáo dục

Theo Bộ trưởng Bộ GD-ĐT, quy mô của nền giáo dục tiếp tục được mở rộng ở tất cả các cấp học. Tổng quy mô người học của hệ thống giáo dục quốc dân hiện đã vượt qua con số 24,5 triệu người. Hoàn thành phổ cập giáo dục cho trẻ em 5 tuổi, giáo dục tiểu học và THCS. Tỉ lệ xóa mù chữ đạt trên 99,5%, thuộc nhóm cao so với nhiều quốc gia trên thế giới.

Đẩy mạnh phổ cập giáo dục, phân luồng học sinh trong giáo dục phổ thông - Ảnh: Moet

Tỉ lệ người lao động qua đào tạo, huấn luyện, được cấp văn bằng, chứng chỉ đã đạt xấp xỉ 30%. Tính đến tháng 12/2025, chúng ta đạt được khoảng 225 sinh viên trên một vạn dân.

Kết quả giáo dục phổ thông đạt được ghi dấu ấn rõ nét cả về chất lượng giáo dục đại trà và giáo dục mũi nhọn. Nhiều năm liền, Việt Nam thuộc nhóm 10 quốc gia có kết quả tốt nhất tại các kỳ thi Olympic Toán học, Vật lý, Hóa học, Sinh học và Tin học trên thế giới.

Mạng lưới cơ sở giáo dục đại học không ngừng mở rộng quy mô, cơ cấu ngành nghề và nâng cao chất lượng đào tạo; đặc biệt trong đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao và các lĩnh vực công nghệ, kỹ thuật mũi nhọn phục vụ phát triển đất nước. Đến tháng 12/2025, số lượng học sinh theo học các ngành công nghệ, kỹ thuật thuộc nhóm STEM đã đạt trên 33%.

Nhiều cơ sở giáo dục đại học Việt Nam có mặt trong các bảng xếp hạng quốc tế, trong đó có nhóm 1.000 và thậm chí nhóm 500 trường đại học hàng đầu thế giới và châu Á.

Giáo dục nghề nghiệp ngày càng gắn chặt hơn với nhu cầu của doanh nghiệp và thị trường lao động. Nhiều cơ sở từng bước được đầu tư cơ sở vật chất, điều kiện dạy và học được cải thiện rõ rệt so với các giai đoạn trước, từng bước tham gia vào các mạng lưới cơ sở đào tạo của khu vực và thế giới.

Trong giai đoạn đại dịch COVID-19, toàn ngành đã kịp thời chuyển đổi hình thức tổ chức dạy học, trong đó dạy và học trực tuyến được triển khai rộng khắp. Hệ thống bài giảng điện tử, học liệu số, học liệu mở và các phương thức đào tạo trực tuyến tiếp tục được phát triển và mở rộng.

Một điểm nhấn quan trọng khác là chuyển đổi số. Từ năm 2022, cơ sở dữ liệu học sinh phổ thông đã cho phép việc đăng ký dự thi tốt nghiệp THPT, xét tuyển đại học thực hiện trên nền tảng số, trực tuyến. Các cơ sở giáo dục đại học cũng đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong dạy học, quản lý và xây dựng mô hình trường học thông minh.

Quyết tâm mới

Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 71-NQ/TW vào tháng 8/2025; xác định mục tiêu đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, hiện đại hóa, nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo nhằm phát triển con người toàn diện, cung cấp nguồn nhân lực chất lượng, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của sự nghiệp phát triển đất nước.

Theo tinh thần của Nghị quyết, Bộ GD-ĐT đã đưa vào Kế hoạch công tác 5 năm nhiều nhiệm vụ. Đối với giáo dục mầm non, ngành sẽ tập trung hoàn thiện và triển khai Chương trình giáo dục mầm non mới song song, đồng bộ với việc thực hiện phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ em từ 3 đến 5 tuổi.

Đối với giáo dục phổ thông, một trong những trọng tâm là hoàn thiện việc trang bị kỹ năng, phát triển toàn diện người học; tổ chức đào tạo tốt hơn các môn học mới như mỹ thuật, giáo dục thể chất… nhằm bảo đảm mục tiêu giáo dục toàn diện. Từng bước đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học.

Tiếp tục đẩy mạnh chuyển đổi số; xây dựng và hoàn thiện hệ thống cơ sở dữ liệu ngành; phát triển hệ thống học liệu mở, học liệu dùng chung. Đồng thời, xây dựng và triển khai chiến lược về AI, ứng dụng AI trong giáo dục theo hướng có kiểm soát, an toàn và hiệu quả.

Ngành giáo dục sẽ tiếp tục quan tâm triển khai các giải pháp bảo đảm công bằng trong tiếp cận giáo dục, đặc biệt đối với học sinh ở vùng khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, vùng biên giới và hải đảo.

Thời gian qua, Trung ương Đảng và Chính phủ đã dành sự quan tâm đặc biệt cho việc triển khai xây dựng 248 trường học tại các xã biên giới. Dự kiến trong năm 2026, 100 trường học đầu tiên sẽ hoàn thành và đưa vào sử dụng trước thềm năm học mới; 148 trường còn lại cũng đang được triển khai và sẽ sớm hoàn thành.

“Bước sang năm 2026, năm đầu tiên thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, các nhiệm vụ, giải pháp của Nghị quyết 71-NQ/TW tiếp tục được cụ thể hóa thông qua việc hoàn thiện hệ thống văn bản dưới luật, tổ chức tập huấn, hướng dẫn để bảo đảm triển khai thống nhất ngay khi các luật có hiệu lực. Đồng thời sắp xếp lại mạng lưới các cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp cũng như mạng lưới cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông gắn với đổi mới quản trị và tổ chức hệ thống giáo dục theo hướng tinh gọn, hiệu quả”, Bộ trưởng nhấn mạnh.

B.T.