Chiến sự Trung Đông khiến doanh nghiệp Việt chật vật

Những ngày gần đây, ông Nguyễn Đặng Hiến - Tổng giám đốc Công ty TNHH Sản xuất và Thương mại Tân Quang Minh (TPHCM) - liên tục nhận được bảng báo giá mới từ các nhà cung cấp hạt nhựa. Giá tăng liên tục và vẫn có xu hướng tiếp tục tăng. “Với đà này, giá hạt nhựa có thể tăng khoảng 10% so với hồi tháng Hai” - ông nói.

Bà Nguyễn Thị Tuyết Mai - Trưởng đại diện Văn phòng Hiệp hội Dệt may Việt Nam tại TPHCM - cho biết, giá đầu vào tăng khiến doanh nghiệp khó chốt được đơn hàng dài hạn, lại phát sinh nhiều rủi ro về thanh toán, thực hiện hợp đồng. Khoảng 70% nguyên liệu polyester của ngành dệt may phụ thuộc vào hóa dầu nhập khẩu nên chịu ảnh hưởng mạnh của biến động năng lượng thế giới.

Theo bà, trước tình hình này, doanh nghiệp buộc phải thay đổi cách tiếp cận thị trường để giảm rủi ro. Chẳng hạn, thay vì giao hàng theo điều kiện CIF (giao tại cảng đến), nhiều doanh nghiệp đã chuyển sang FOB (giao tại cảng đi). Bà kiến nghị Bộ Công Thương xây dựng “bản đồ rủi ro” cho từng thị trường xuất khẩu, đồng thời cập nhật thường xuyên các thay đổi về kỹ thuật, rào cản thương mại để doanh nghiệp chủ động ứng phó.

Nguyên liệu dệt may phụ thuộc nhiều vào hóa dầu nên chiến sự ở Trung Đông chắc chắn làm tăng chi phí đầu vào của ngành này (ảnh chụp tại Công ty TNHH Việt Thắng Jean, TPHCM)

Theo ông Lư Nguyễn Xuân Vũ - Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty cổ phần Tập đoàn Xuân Nguyên (TPHCM) - nếu chiến sự ở Trung Đông kéo dài, doanh nghiệp trong nước sẽ phải tính toán lại toàn bộ phương án sản xuất, kinh doanh, từ chi phí đầu vào đến cách thức triển khai đơn hàng. Chi phí đầu vào tăng mạnh nhưng giá bán sản phẩm gần như đứng yên. Nhiều hợp đồng vận chuyển và đơn hàng đã được ký từ trước nên trong ít nhất 1-2 tháng tới, doanh nghiệp vẫn phải thực hiện theo mức giá cũ. Điều này khiến doanh nghiệp bị thiệt thòi. “Chúng tôi đang lên lộ trình điều chỉnh giá sản phẩm. Chúng tôi cũng mở thêm thị trường để bù đắp cho những đơn hàng đang chững lại, đồng thời tối ưu hóa chi phí để vượt qua giai đoạn này” - ông cho hay.

Ông Nguyễn Ngọc Hòa - Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp TPHCM (HUBA) - nhận định, chiến sự ở Trung Đông đang tạo ra những cú sốc lan rộng, tác động trực tiếp đến hoạt động xuất nhập khẩu của doanh nghiệp TPHCM. Chi phí logistics tăng đột biến lên 100%; thời gian vận chuyển cũng bị kéo dài thêm khoảng 15 ngày, khiến toàn bộ chuỗi chi phí bị đội lên và làm gián đoạn kế hoạch kinh doanh của nhiều doanh nghiệp.

Ông nói: “Không chỉ vậy, tâm lý thị trường cũng thay đổi. Nhiều chủ hàng chọn cách theo dõi thêm, giãn tiến độ hoặc kéo dài thời gian chốt đơn. Có doanh nghiệp chấp nhận điều chỉnh giá và đưa yếu tố bất khả kháng vào hợp đồng, nhưng với các hợp đồng đã ký thì vẫn phải thực hiện. Vì vậy, phần lớn doanh nghiệp đang cố gắng làm nốt các đơn hàng dở dang, còn những đơn hàng mới thì rất khó ký kết trong giai đoạn này”.

Theo ông, với những hợp đồng đã ký để xuất khẩu đến hết 6 tháng đầu năm, việc đàm phán lại giá là khó tránh khỏi. Với hàng nhập khẩu, giá bán trong nước đang không theo kịp tốc độ tăng của chi phí logistics và các yếu tố đầu vào khiến doanh nghiệp phải chịu thiệt hại trong ngắn hạn. Khó khăn của các doanh nghiệp có thể ảnh hưởng tới mục tiêu tăng trưởng kinh tế 2 con số trong năm nay của TPHCM. Do đó, nếu Nhà nước tiếp tục có các biện pháp kìm hãm chi phí đầu vào quan trọng - chẳng hạn giảm tốc độ tăng giá xăng dầu - sẽ góp phần giúp doanh nghiệp có thêm điều kiện để giữ giá.

Ông cũng kiến nghị Nhà nước cân nhắc các chính sách tài khóa như giảm thuế, phí - nhất là với xăng, dầu - để hỗ trợ doanh nghiệp và ổn định giá bán. Theo ông, điều này có thể ảnh hưởng đến nguồn thu ngân sách trong ngắn hạn, nhưng nếu giúp giữ giá hàng hóa, duy trì sức mua và mức tăng trưởng thì về dài hạn, vẫn có thể bù đắp thông qua nguồn thu từ sản xuất, kinh doanh.

Ông Nguyễn Nguyên Phương - Phó giám đốc Sở Công Thương TPHCM - cho biết, sở đang triển khai các giải pháp nhằm hạn chế tác động của chi phí đầu vào đến giá cả hàng hóa và sức mua, trọng tâm là đảm bảo nguồn cung hàng hóa thiết yếu, không để xảy ra gián đoạn lưu thông, đồng thời tiếp tục phối hợp với các hệ thống phân phối triển khai các chương trình bình ổn thị trường.

Mai Ca