Các đường dây lừa đảo trên mạng đang có hình thức hoạt động kiểu 'làng nghề'

Tại buổi họp báo về tình hình kinh tế - xã hội TPHCM chiều 21/5, Công an TPHCM đã cảnh báo về tình trạng lừa đảo trực tuyến đang diễn biến phức tạp với nhiều thủ đoạn ngày càng tinh vi, có tổ chức và mang tính xuyên quốc gia.

Theo Công an TPHCM, từ trước đến nay, thành phố luôn là địa bàn hoạt động của nhiều loại tội phạm, không chỉ ngoài đời thực mà cả trên không gian mạng. Các kịch bản lừa đảo liên tục được thay đổi theo từng thời điểm, bám sát nhu cầu, mối quan tâm của người dân để dễ tiếp cận và thao túng nạn nhân.

Dù thường xuyên biến tướng, song bản chất các hành vi phạm tội chủ yếu vẫn là mạo danh cơ quan, tổ chức; lừa đảo tình cảm; dụ dỗ đầu tư tài chính; phát tán mã độc để chiếm đoạt tài sản. Các đường dây lừa đảo được xây dựng bài bản, phân công vai trò cụ thể từ khâu tiếp cận, dẫn dụ, chiếm đoạt tài sản đến rửa tiền và tẩu tán tài sản bất hợp pháp.

Không chỉ người thiếu hiểu biết, nhiều người thành đạt, chuyên gia công nghệ cũng trở thành nạn nhân của các chiêu trò lừa đảo trực tuyến ngày càng tinh vi - Ảnh: Thanh Tâm

Đáng chú ý, Công an TPHCM cho biết các hoạt động lừa đảo hiện có sự câu kết giữa các đối tượng trong và ngoài nước, chủ yếu thực hiện qua nước thứ ba. Mới đây, lực lượng chức năng cũng phát hiện một cơ sở nghi vấn là “trung tâm” lừa đảo công nghệ cao.

Theo đánh giá của cơ quan công an, các đường dây này đang hoạt động theo kiểu “làng nghề”, dây chuyền hóa toàn bộ quy trình phạm tội. Từ xây dựng kịch bản, cung cấp công cụ, dữ liệu khách hàng đến tổ chức tiếp cận, thao túng tâm lý nạn nhân đều được thực hiện chuyên nghiệp.

Một số đối tượng sau thời gian hoạt động lừa đảo ở nước ngoài đã quay về Việt Nam tự lập nhóm riêng. Các nhóm này thường thuê nhà nguyên căn, nhà cao tầng tại khu vực nông thôn hoặc nơi dân cư tách biệt, núp bóng doanh nghiệp công nghệ để che giấu hoạt động phạm pháp.

Công an TPHCM cũng chỉ ra, các đối tượng lợi dụng tính chất không biên giới của không gian mạng cùng các dịch vụ internet, viễn thông, thanh toán trực tuyến để thực hiện hành vi lừa đảo. Trong khi đó, công tác quản lý Nhà nước ở một số lĩnh vực vẫn còn bất cập, việc kiểm soát, định danh người dùng còn hạn chế, tạo kẽ hở cho tội phạm hoạt động.

Theo cơ quan công an, nạn nhân của các vụ lừa đảo trực tuyến có thể là bất kỳ ai, không phân biệt tuổi tác, giới tính, nghề nghiệp hay trình độ học vấn. Thậm chí, nhiều người thành đạt, chuyên gia công nghệ cũng trở thành bị hại.

Điểm chung của các nạn nhân là thiếu kiến thức về an toàn mạng, chủ quan hoặc mất cảnh giác trước các thủ đoạn thao túng tâm lý. Một số trường hợp bị đánh vào lòng tham, ham muốn lợi ích vật chất nên dễ rơi vào các “bẫy” đầu tư, hứa hẹn lợi nhuận cao.

Ngoài ra, có những nạn nhân chủ động tham gia các hoạt động thiếu lành mạnh trên không gian mạng như đánh bạc trực tuyến, vay tín dụng đen, truy cập nội dung đồi trụy hoặc tham gia các hội nhóm tiêu cực. Từ đó, các đối tượng thu thập thông tin nhạy cảm để khống chế, tống tiền hoặc cưỡng đoạt tài sản.

Để phòng tránh lừa đảo trực tuyến, Công an TPHCM khuyến cáo người dân thường xuyên cập nhật các phương thức, thủ đoạn mới qua các kênh thông tin chính thống; bảo vệ dữ liệu cá nhân; không truy cập đường link lạ và chỉ cài đặt ứng dụng từ nguồn chính thức.

Người dân cũng cần đặc biệt cảnh giác trước các yêu cầu cung cấp thông tin cá nhân, tài khoản ngân hàng, mã OTP hoặc yêu cầu chuyển tiền trên mạng, bởi đây là mục tiêu mà các đối tượng lừa đảo luôn nhắm đến.

Thanh Tâm