PNO - Bạn đã bao giờ tự hỏi tại sao bản thân lại liên tục mắc cùng một sai lầm, hay vì sao việc loại bỏ thói quen xấu lại khó khăn đến thế? Hóa ra, nguyên nhân không hẳn nằm ở sự thiếu ý chí, mà do cách bộ não phản ứng với những "cám dỗ" vô hình từ môi trường.
 |
| Một số người đặc biệt nhạy cảm với những hình ảnh và âm thanh xung quanh, từ đó dẫn đến các lựa chọn sai lầm lặp đi lặp lại - Ảnh: Shutterstock |
Một nghiên cứu mới trên tạp chí bình duyệt Journal of Neuroscience của Hiệp hội Khoa học Thần kinh (Mỹ) đã hé lộ lý do vì sao một số người thường bị mắc kẹt trong những quyết định sai lầm.
Khi bộ não "lắng nghe" môi trường quá mức
Trong cuộc sống hằng ngày, chúng ta liên tục tiếp nhận hình ảnh và âm thanh từ thế giới xung quanh. Theo thời gian, bộ não học cách kết nối những tín hiệu này với các kết quả sẽ xảy ra sau đó.
Chẳng hạn, khi nhìn thấy biển hiệu của quán cà phê quen thuộc (tín hiệu), não bộ lập tức phát tín hiệu về hương vị thơm ngon (phần thưởng).
Quá trình này được gọi là "học tập liên tưởng". Về cơ bản, nó giúp chúng ta đưa ra quyết định nhanh chóng và hiệu quả hơn dựa trên kinh nghiệm cũ. Tuy nhiên, hệ thống này không hoạt động giống nhau ở tất cả mọi người.
Các nhà nghiên cứu nhận thấy, một số cá nhân trở nên quá nhạy cảm với các tín hiệu từ môi trường. Thay vì chỉ xem chúng là thông tin tham khảo, não bộ của họ lại để các tín hiệu này chi phối hoàn toàn quyết định hành động.
Cái bẫy của sự "bảo thủ" trong tư duy
Vấn đề thực sự nảy sinh khi hoàn cảnh đã thay đổi, nhưng bộ não thì chưa.
Giáo sư Giuseppe di Pellegrino từ Đại học Bologna (Ý), người đứng đầu nghiên cứu, cho biết: Những người phụ thuộc quá nhiều vào tín hiệu môi trường thường gặp khó khăn lớn trong việc "cập nhật" thực tế.
Khi một thói quen cũ bắt đầu mang lại hậu quả xấu (ví dụ: ăn ngọt gây tăng cân, thức trễ gây mệt mỏi), não bộ của người bình thường sẽ học cách né tránh.
Nhưng ở nhóm người nhạy cảm với tín hiệu, não bộ của họ gặp khó khăn trong việc xóa bỏ các liên kết cũ. Họ vẫn phản ứng như thể "không có gì thay đổi", dẫn đến việc lặp đi lặp lại các quyết định rủi ro hoặc có hại, bất chấp hậu quả tiêu cực đã hiện rõ trước mắt.
Góc nhìn cảm thông
Phát hiện này mang lại một góc nhìn nhân văn và khoa học hơn về các chứng rối loạn hành vi.
Việc cứ mãi đi vào "vết xe đổ" thường thấy ở những người mắc chứng nghiện, rối loạn ám ảnh cưỡng chế hoặc lo âu. Nghiên cứu chỉ ra rằng, sự kết hợp giữa độ nhạy cảm cao với môi trường và khả năng thay đổi nhận thức kém chính là rào cản khiến họ khó thoát khỏi các thói quen xấu.
Hiểu được cơ chế này giúp chúng ta có cái nhìn bao dung hơn với bản thân và những người xung quanh. Đôi khi, việc lặp lại sai lầm không phải do sự ngoan cố, mà là một "lỗi kỹ thuật" trong cách bộ nhão xử lý thông tin. Đó là khi bạn cần những liệu pháp phù hợp để "lập trình" lại tư duy thay vì tự trách.
Linh La (theo Science Daily)
| Chia sẻ bài viết: |
Cuối năm, công việc bề bộn, nhiều người trẻ thường xuyên thức đêm cố gắng “chạy deadline” dẫn đến rối loạn giấc ngủ, rối loạn lo âu.
Khi biết vợ có ý định hiến gan, người chồng kiên quyết phản đối vì lo cho sức khỏe của chị và tương lai của các con...
Sở Y tế TPHCM cho biết, vừa đưa Hệ thống tiếp nhận và xử lý phản ánh trong lĩnh vực y tế vào hoạt động.
Mang thai 34 tuần, chị H. liên tục đau bụng, chị đến Bệnh viện Đa khoa Thủ Đức, bác sĩ phát hiện chị bị viêm ổ bụng, nguy kịch.
Xông hơi có lợi cho sức khỏe khi thực hiện đúng cách, nếu lạm dụng hoặc áp dụng sai có thể gây hại, nhất là với người có bệnh nền.
Nhờ vào vành tai mới, chị T. đã lấy lại được sự tự tin vốn có, sớm hòa nhập với cuộc sống bình thường.
Bệnh viện chuyên khoa Ký sinh trùng đầu tiên ở phía Nam tọa lạc trên đường Đặng Thúc Vịnh, xã Đông Thạnh, TPHCM.
Sau những cơn đau và bất tiện sinh hoạt kéo dài do tình trạng sa sinh dục gây ra, nữ bệnh nhân 69 tuổi đã tìm lại nhịp sống bình yên...
Sinh non, nhẹ cân và suy hô hấp ngay sau chào đời, bé gái nặng 1,7kg đã được các bác sĩ Bệnh viện Hoàn Mỹ Cửu Long can thiệp hồi sức...
Cục Quản lý Dược vừa quyết định đình chỉ lưu hành và thu hồi trên toàn quốc 77 sản phẩm mỹ phẩm của Công ty TNHH Ucanrely.
Ở những người trưởng thành ít vận động, các bài tập ngắn giúp cải thiện đáng kể hiệu quả hoạt động của tim và phổi trong khi vận động thể chất.
Gần tết, trên các trang mạng xã hội rao bán tràn lan các sản phẩm “uống cho khỏe”, “100% thảo dược, không tác dụng phụ”….
Bệnh viện Bạch Mai mới tiếp nhận một nam bệnh nhân 24 tuổi đến khám trong tình trạng lo lắng vì “mãi chưa thấy mình giống đàn ông”.
Người phụ nữ Campuchia quyết định chọn 1 bệnh viện tại Việt Nam để điều trị thông liên nhĩ, dù đã có chỉ định mổ tại quê nhà.
Khi đang chơi tennis, người đàn ông ngoài 50 tuổi bất ngờ ngã gục, ngừng tuần hoàn trước khi được chuyển tới bệnh viện.
Với mô hình hoạt động này, các trạm y tế phường, xã sẽ chủ động công tác chăm sóc sức khỏe ban đầu cho người dân trên địa bàn hơn.
Theo các chuyên gia, tư thế ngủ đóng vai trò quyết định đối với sự thẳng hàng của cột sống, hô hấp và chất lượng giấc ngủ tổng thể.
Cụ bà 71 tuổi bị chó cắn tổn thương mắt nghiêm trọng, bác sĩ buộc phải chỉ định múc bỏ nhãn cầu bên trái của nạn nhân.
