'Trong tầm kiểm soát' - James Bond phiên bản tài liệu

Cùng xoáy vào chủ đề thế giới số và quyền riêng tư, nhưng phim tài liệu Everything’s under control (Trong tầm kiểm soát) có sức hấp dẫn và chiều sâu hơn hẳn những phim truyện đề tài tương tự ra rạp thời gian gần đây như Snowden (Mật vụ Snowden), The Circle (Vòng xoáy ảo)… 

Đạo diễn đi khắp thế giới để tìm câu trả lời về thế giới “trong tầm kiểm soát”

Google, Facebook, Amazon… mang lại rất nhiều tiện lợi trong đời sống hiện đại. Con người được nhận dạng qua những tương tác trên mạng, ở các camera an ninh, vân tay, đơn hàng trực tuyến, ảnh selfie… Everything’s under control hóm hỉnh so sánh: giả sử chính quyền yêu cầu công dân khai báo thông tin về mình và gia đình thì hầu như tất cả mọi người sẽ từ chối; nhưng nếu Google hay Facebook hỏi (thậm chí không hỏi) thì chúng ta sẽ răm rắp giao nộp. 

Khi những khái niệm như “cộng đồng mạng”, “công dân mạng” dần xóa nhòa ranh giới “thực” - “ảo” thì quyền riêng tư và những bí mật cá nhân cũng nhòa mờ, bị lãng quên. “Chẳng lẽ mọi người không còn quan tâm chút nào tới quyền riêng tư của mình nữa sao?” - đạo diễn Werner Boote nêu câu hỏi.

Với nhịp điệu nhanh, tiết tấu dồn dập, nhiều trường đoạn, bộ phim Đức dài 90 phút như những thước phim hành động về đề tài điệp viên. Không chỉ lôi cuốn ở các địa điểm ghi hình như căn cứ an ninh quốc gia, tập đoàn công nghệ, trường đại học và cả các vùng quê… khắp châu Á, Âu, Mỹ; Everything’s under control còn gây bất ngờ với những chi tiết nhỏ.

Một chuyên gia công nghệ ngồi trên ghế đá trò chuyện với Werner Boote sau cuộc diễn thuyết, cẩn thận chùi dấu vân tay để lại trên cốc nước. Một gương mặt khác ở Trung Quốc, từng có tên trong danh sách 30 Under 30 của tạp chí Forbes, chia sẻ về cách công ty của anh theo dõi, truy xuất, lưu trữ thông tin người dùng. Nhưng khi Werner Boote đưa ra một con chip, đề nghị vị CEO trẻ gắn lên cổ tay để thông tin cá nhân của anh được gửi đến ông thì nhà làm phim nhận ngay lời từ chối.

Qua hành trình đậm hơi thở cuộc sống, nhà làm phim cho thấy quyền riêng tư có thể là thứ quan trọng với người này nhưng người khác thì không. Ví như ở Ấn Độ, dự án nhận diện, lưu trữ đặc điểm sinh trắc của người dân bằng cách lưu ảnh mống mắt và dấu vân tay được triển khai. Khi được hỏi, nhiều người dân bảo việc này để đảm bảo an toàn cho họ. Werner Boote gặp người đề xuất và chịu trách nhiệm cho kế hoạch này, lý do về sự thuận tiện trong việc quản lý nhân khẩu và đảm bảo an toàn cho người dân lại được đưa ra; nhưng nếu nguồn dữ liệu đó bị sử dụng vào những mục đích khác hoặc bị phát tán thì sao?

Trong Everything’s under control, câu chuyện bảo vệ những giá trị cốt lõi của con người được truyền đạt, dẫn dụ bằng những thước phim chân thực, với lối kể vừa nhiệt huyết vừa có chút “tưng tửng”, vừa cẩn trọng vừa phiêu lưu. Phải rất yêu sự tự do thì Werner Boote mới có thể dấn thân và bộc lộ được phong thái ung dung, bình thản của “James Bond phiên bản phim tài liệu” như thế. 

Bùi Dũng