Lệnh cấm hát nhép giúp thanh lọc thị trường âm nhạc

Công nghệ không thể che giấu giọng hát yếu

Sở Văn hóa và Thể thao (VH-TT) TPHCM vừa ban hành văn bản nhằm chấn chỉnh việc biểu diễn, tổ chức biểu diễn; ứng xử văn hóa của cá nhân, tổ chức trên môi trường số. Trong đó, điểm đáng chú ý là việc nghiêm cấm hành vi lạm dụng phương tiện kỹ thuật, sử dụng âm thanh từ bản ghi âm thay cho việc biểu diễn trực tiếp trên sân khấu (còn gọi là hát nhép).

Tại các chương trình mang nhiều yếu tố trình diễn, nghệ sĩ gặp áp lực lớn về thể lực, ảnh hưởng đến giọng hát - Nguồn ảnh: Concert Chị đẹp đạp gió

Sở VH-TT TPHCM kỳ vọng cá nhân tham gia trình diễn nghệ thuật liên tục trau dồi kỹ năng chuyên môn và đạo đức nghề nghiệp, giữ vững hình ảnh đẹp của nghệ sĩ đối với công chúng. Đồng thời, sở sẽ phối hợp các đơn vị liên quan tăng cường công tác kiểm tra đối với các hoạt động biểu diễn nghệ thuật. Mọi hành vi vi phạm quy định liên quan sẽ bị xử lý nghiêm và công khai kết quả xử lý theo quy định.

Quy định này nhanh chóng gây chú ý và châm ngòi tranh luận trên mạng xã hội, trong bối cảnh thời gian gần đây liên tiếp xuất hiện những màn hát nhép, hát đè lộ liễu và phản cảm.

Ở các đêm nhạc đòi hỏi nghệ sĩ phải vừa hát vừa trình diễn vũ đạo, giao lưu cùng khán giả, đa phần ca sĩ và đơn vị tổ chức đều chọn hát nhép hay hát đè nhằm đảm bảo chất lượng âm thanh. Sự lựa chọn này cũng phản ánh thực tế: thị trường nhạc Việt không hiếm ca sĩ thực lực, hát live tốt nhưng để đảm bảo vừa hát, vừa nhảy, vừa biểu diễn liên tục với cường độ cao thì không nhiều ca sĩ làm được.

Ngoài ra, ở những chương trình truyền hình trực tiếp với những yêu cầu khắt khe về đường truyền, việc sử dụng bản thu sẵn cũng giúp hạn chế rủi ro. Tuy nhiên, theo thời gian, sự lựa chọn an toàn này dần bị lạm dụng và trở thành thói quen đáng lo ngại của không ít nghệ sĩ. Thậm chí ở một số chương trình, khán giả cho biết họ đến “xem” ca sĩ là chính, nếu chỉ cần “nghe” thì có thể ở nhà vì sẽ không khác những bản nhạc đã đăng tải trên các nền tảng.

Cuộc sàng lọc khắc nghiệt

Lệnh cấm hát nhép từ Sở VH-TT TPHCM được nhiều khán giả ủng hộ vì nếu chấp hành nghiêm, tính trung thực trong nghệ thuật sẽ được đảm bảo. Đây không chỉ là biện pháp mạnh tay từ phía cơ quan quản lý mà còn đặt ra tiêu chuẩn về nghề nghiệp, tạo sự thay đổi lớn. Trước hết, lệnh cấm góp phần thanh lọc đội ngũ nghệ sĩ. Những người thực sự có năng lực sẽ có cơ hội khẳng định bản thân. Ngược lại, những nghệ sĩ phụ thuộc quá nhiều vào công nghệ buộc phải thay đổi nếu không muốn bị đào thải. Điều đó tạo ra môi trường cạnh tranh lành mạnh, tôn vinh đúng tài năng, thúc đẩy nghệ sĩ làm nghề nghiêm túc hơn.

Nhiều năm qua, thị trường nhạc Việt rộng cửa chào đón những tân binh, tay ngang. Giọng hát của họ được máy móc, công nghệ can thiệp trong khi thực tế không đủ lực vô tình tạo ra một lớp ca sĩ... phòng thu. Lệnh cấm hát nhép có thể xem là thử thách buộc họ phải đầu tư nhiều hơn vào giọng hát, kỹ thuật thanh nhạc và khả năng trình diễn.

Quy định mới của sở còn đặt ra yêu cầu cao hơn với các đơn vị tổ chức. Một khi ca sĩ hát live, hệ thống âm thanh, ánh sáng hay cơ bản là micro cũng cần đạt chuẩn. Yêu cầu trên không chỉ giúp hạn chế rủi ro mà còn nâng tầm các sự kiện âm nhạc, đưa trải nghiệm của khán giả tiệm cận các tiêu chuẩn quốc tế. Trước đây, khi đến Việt Nam biểu diễn, nghệ sĩ quốc tế thường đặt ra những yêu cầu khắt khe về máy móc và kỹ thuật, thậm chí mang theo toàn bộ thiết bị từ nước ngoài. Sự kỹ lưỡng đó nhằm đảm bảo khán giả được trải nghiệm âm thanh live ở chất lượng tốt nhất.

Thị trường nhạc Việt đang bùng nổ các chương trình âm nhạc, đóng góp rất lớn vào mục tiêu phát triển công nghiệp văn hóa nói chung. Việc Sở VH-TT TPHCM ban hành văn bản nhằm chấn chỉnh việc biểu diễn, tổ chức biểu diễn là kịp thời, cần thiết, tạo ra những thay đổi tích cực cho thị trường, đặc biệt từ phía khán giả.

Khi ca sĩ nói không với hát nhép, văn hóa thưởng thức âm nhạc của khán giả cũng dần thay đổi. Công chúng sẽ đặt ra những tiêu chuẩn cao hơn trong cách đánh giá nghệ sĩ. Về lâu dài, những chuyển biến này mang ý nghĩa tích cực, buộc thị trường vận động theo hướng đề cao chất lượng thay vì chạy theo hình thức.

An Trịnh