Doanh nghiệp thực phẩm lo mất thị trường Indonesia

Theo bà Nguyễn Thị Ngọc Hằng - Giám đốc Marketing HCA Việt Nam, ASEAN vốn được xem là “bàn đạp chiến lược” của doanh nghiệp Việt, nhờ vị trí gần và hơn 40% dân số là người Hồi giáo. Tuy nhiên mỗi quốc gia trong khu vực lại có hệ thống quản lý Halal riêng, không thể sử dụng một chứng nhận chung cho toàn bộ khu vực.

Cụ thể, tại Malaysia, tiêu chuẩn Halal do cơ quan JAKIM quản lý được áp dụng bắt buộc nghiêm ngặt đối với các sản phẩm giết mổ, trong khi các nhóm sản phẩm khác vẫn chủ yếu ở mức khuyến khích.

Trong khi đó, tại Singapore và Thái Lan, các quy định liên quan đến Halal hiện vẫn mang tính định hướng, chưa bắt buộc hoàn toàn đối với thực phẩm nhập khẩu.

Để thâm nhập thị trường Hala, doanh nghiệp phải tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc và phát triển bền vững

Ngược lại, Indonesia - thị trường lớn nhất khu vực đã quy định bắt buộc chứng nhận Halal đối với toàn bộ thực phẩm và đồ uống nhập khẩu. Điều đáng lưu ý là thời hạn hoàn tất thủ tục chỉ còn vài tháng bởi sau mốc tháng 10/2026, doanh nghiệp không đáp ứng sẽ gần như không thể đưa hàng vào thị trường này.

Bên cạnh đó, quy trình đăng ký không chỉ dừng ở chứng nhận trong nước. Sau khi được cấp chứng chỉ Halal, doanh nghiệp còn phải thực hiện đăng ký bổ sung trên hệ thống điện tử của Indonesia thông qua đối tác nhập khẩu, với các yêu cầu nghiêm ngặt về hồ sơ, thời hạn xử lý và thanh toán.

Theo ông Trương Xuân Trung - Trưởng Thương vụ Việt Nam tại các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, Halal hiện không còn giới hạn trong thực phẩm mà mở rộng sang dược phẩm, mỹ phẩm, thời trang… tạo thành một hệ sinh thái tiêu dùng khổng lồ. So với trước đây, yêu cầu Halal hiện nay không chỉ dừng ở yếu tố tôn giáo mà đã gắn với tiêu chuẩn an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc và phát triển bền vững.

“Xu hướng Halal xanh, ứng dụng blockchain, truy xuất QR… đang trở thành yêu cầu mới. Doanh nghiệp muốn vào thị trường này phải nâng chuẩn toàn diện, chứ không chỉ dừng ở giấy chứng nhận” - ông nói. Điều này đồng nghĩa, Halal không còn là một “thủ tục”, mà là cả một hệ thống sản xuất, từ nguyên liệu, quy trình đến quản trị chuỗi cung ứng.

Bà Lý Kim Chi - Chủ tịch Hiệp hội Lương thực thực phẩm TPHCM

Ở góc độ hiệp hội, bà Lý Kim Chi - Chủ tịch Hiệp hội Lương thực Thực phẩm TPHCM - cho rằng, doanh nghiệp Việt thực tế đã tham gia thị trường Hala nhiều năm nay, đặc biệt là nhóm chế biến lương thực - thực phẩm. Tuy nhiên điểm nghẽn lớn hiện nay là tâm lý “đủ rồi” của doanh nghiệp khi đã quen với các thị trường truyền thống.

“Nhiều doanh nghiệp cho rằng thị trường cũ đã ổn định nên không cần mở rộng. Nhưng nếu không tham gia ngay từ bây giờ, vài bữa nữa sẽ là người chậm” - bà nói.

Theo bà Chi, việc đáp ứng tiêu chuẩn Halal có thể làm tăng chi phí ban đầu, nhưng khi đã thiết lập được hệ thống sản xuất phù hợp thì không còn là rào cản lớn. Quan trọng hơn, trong bối cảnh thị trường Trung Đông chịu tác động từ xung đột địa chính trị, doanh nghiệp không nên vì khó khăn trước mắt mà chậm lại.

“Doanh nghiệp phải chấp nhận chia sẻ lợi nhuận, giữ đơn hàng đã ký. Nếu không đi trong giai đoạn này, khi thị trường phục hồi, chúng ta sẽ là người đi sau” - bà nói.

Mai Ca