TPHCM tăng cường giám sát phòng chống bệnh do vi rút Nipah

Ngày 28/1, Sở Y tế TPHCM cho biết, các hoạt động giám sát dịch tễ bệnh do vi rút Nipah đã được Việt Nam triển khai liên tục trong nhiều năm qua và đến nay chưa ghi nhận vi rút Nipah lưu hành trong cộng đồng.

Trước thông tin một số ca bệnh do vi rút Nipah được ghi nhận tại bang West Bengal (Ấn Độ), nhằm bảo vệ sức khỏe người dân, Sở Y tế TPHCM cũng đã chủ động triển khai các biện pháp phòng, chống dịch phù hợp.

Ngoài ra, người dân cần chủ động cập nhật thông tin chính thống, nâng cao ý thức phòng bệnh, đồng thời không nên lo lắng quá mức, tránh tâm lý hoang mang không cần thiết.

Dịch do vi rút Nipah xuất phát từ loài dơi - Ảnh: WHO

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), vi rút Nipah được phát hiện lần đầu vào năm 1999 tại Malaysia trong một đợt bùng phát liên quan đến chăn nuôi heo. Các đợt bùng phát sau này tại Bangladesh và Ấn Độ cho thấy nguy cơ lây nhiễm qua thực phẩm và lây truyền thứ phát giữa người với người, trong đó nhân viên y tế và người chăm sóc bệnh nhân là nhóm có nguy cơ cao.

Sở Y tế TPHCM cho hay, bệnh do vi rút Nipah là bệnh truyền nhiễm nhóm A, có khả năng lây truyền từ động vật sang người, đặc biệt là dơi ăn quả - vật chủ tự nhiên mang vi rút nhưng không biểu hiện bệnh.

Vi rút có thể lây sang người qua tiếp xúc trực tiếp với động vật hoặc sản phẩm động vật nhiễm vi rút; tiêu thụ thực phẩm, đồ uống bị nhiễm nước bọt hoặc nước tiểu của dơi; lây từ người sang người thông qua tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết, dịch bài tiết của người bệnh, đặc biệt trong môi trường gia đình và cơ sở y tế.

Khi một người mắc bệnh, thời gian ủ bệnh trung bình từ 4 đến 14 ngày, có thể kéo dài đến 45 ngày. Triệu chứng ban đầu thường là sốt, đau đầu, đau cơ, nôn ói, đau họng.

Sau đó, bệnh có thể diễn tiến nhanh sang viêm não cấp, biểu hiện bằng rối loạn tri giác, lơ mơ, lú lẫn, co giật. Một số trường hợp kèm theo viêm phổi nặng và suy hô hấp cấp. Tỉ lệ tử vong trong các trường hợp nhập viện được ghi nhận dao động từ 40-75%. Hiện nay, chưa có vắc xin và thuốc điều trị đặc hiệu đối với bệnh do vi rút Nipah.

Mặc dù nguy cơ bùng phát dịch Nipah tại TPHCM hiện nay là không cao, tuy nhiên nguy cơ xâm nhập từ bên ngoài vẫn tồn tại trong bối cảnh giao lưu, đi lại quốc tế ngày càng gia tăng.

Để chủ động ngăn ngừa nguy cơ dịch bệnh xâm nhập và lây lan trong cộng đồng, Sở Y tế TPHCM triển khai đồng bộ các biện pháp phù hợp với mức nguy cơ hiện nay. Cụ thể:

Tăng cường giám sát y tế tại Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất, đặc biệt đối với hành khách đến từ hoặc quá cảnh qua các khu vực có ghi nhận bệnh Nipah; theo dõi chặt chẽ tình trạng sức khỏe và yếu tố dịch tễ, kịp thời phát hiện các trường hợp có biểu hiện sốt, triệu chứng hô hấp hoặc thần kinh bất thường để chuyển ngay về Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới cách ly, chẩn đoán và điều trị theo quy định.

Sở cũng chỉ đạo Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới sẵn sàng tiếp nhận, cách ly, chẩn đoán và điều trị bệnh nhân nghi ngờ hoặc xác định mắc Nipah; đồng thời tổ chức tập huấn về chẩn đoán, điều trị và kiểm soát nhiễm khuẩn liên quan đến bệnh Nipah cho các cơ sở y tế trên địa bàn.

Bên cạnh đó, tất cả cơ sở khám, chữa bệnh tuân thủ nghiêm các biện pháp phòng hộ cá nhân cho nhân viên y tế, tăng cường kiểm soát nhiễm khuẩn; đặc biệt lưu ý các trường hợp viêm não cấp tính chưa rõ nguyên nhân, cần khai thác kỹ yếu tố dịch tễ (đi lại, tiếp xúc, nghề nghiệp, động vật…) và chủ động hội chẩn với Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới, không để bỏ sót ca bệnh.

Người dân nên hạn chế đến những khu vực đang có dịch bệnh. Đối với người từ khu vực có dịch bệnh trở về Việt Nam cần chủ động theo dõi sức khỏe ít nhất 14 ngày sau khi nhập cảnh. Liên hệ ngay cơ sở y tế nếu xuất hiện triệu chứng nghi ngờ; không tự ý điều trị tại nhà, hợp tác với các hoạt động giám sát y tế tại cửa khẩu và tại cộng đồng khi được yêu cầu.

Đối với người đi công tác đến những khu vực có dịch bệnh phải tránh tiếp xúc với dơi ăn quả, lợn và các động vật có biểu hiện bệnh, không sử dụng thực phẩm, đồ uống có nguy cơ bị nhiễm chất thải của dơi (như trái cây rụng, nước ép trái cây tươi chưa được che chắn).

Đồng thời thực hiện tốt vệ sinh cá nhân, rửa tay thường xuyên bằng xà phòng, nếu có biểu hiện sốt, đau đầu, ho, khó thở hoặc rối loạn ý thức trong hoặc sau chuyến đi, cần đi khám ngay và thông báo rõ tiền sử đi lại cho cơ sở y tế.

Phạm An