Sóng nhiệt có thể đẩy nhanh lão hóa, tương đương tác hại của hút thuốc hay uống rượu

30/08/2025 - 13:10

PNO - Nghiên cứu mới trên tạp chí Nature Climate Change chỉ ra rằng, việc liên tục tiếp xúc với các đợt nắng nóng kéo dài có thể khiến cơ thể lão hóa nhanh không kém việc hút thuốc hay uống rượu bia thường xuyên.

Những đợt nắng nóng kéo dài có thể thúc đẩy quá trình lão hóa ở người - Ảnh minh họa: iStock
Những đợt nắng nóng kéo dài có thể thúc đẩy quá trình lão hóa ở người - Ảnh minh họa: iStock

Nghiên cứu do nhóm chuyên gia từ Đại học Hồng Kông thực hiện, dựa trên dữ liệu y tế của 24.922 người dân Đài Loan (Trung Quốc) từ năm 2008 đến 2022.

Các nhà khoa học đã so sánh hồ sơ sức khỏe của họ với số đợt nắng nóng kéo dài (sóng nhiệt) mà mỗi người có thể đã trải qua, dựa trên địa chỉ cư trú đã đăng ký.

Kết quả cho thấy, những người tiếp xúc với nhiều đợt sóng nhiệt hơn có các chỉ số liên quan đến lão hóa sinh học cao hơn. Khác với lão hóa theo tuổi đời (lão hóa thời gian), lão hóa sinh học là thước đo về chức năng của các mô, cơ quan và tế bào trong cơ thể.

Những người tham gia được chia thành bốn nhóm dựa trên mức độ tiếp xúc với sóng nhiệt tăng dần. Kết quả cho thấy, mỗi bước chuyển từ nhóm này sang nhóm khác có liên quan đến việc già đi thêm từ 0,023 đến 0,031 tuổi sinh học.

Các nhà nghiên cứu nhận định rằng, tác động của sóng nhiệt đến lão hóa sinh học tương đương với hút thuốc, uống rượu, chế độ ăn uống và tập thể dục.

Trong bài viết đã công bố, nhóm tác giả viết: "Các nghiên cứu trước đây nhấn mạnh những tác động tiêu cực của sóng nhiệt đến các tình trạng sức khỏe liên quan đến tuổi tác, đặc biệt ở người cao tuổi. Điều này cho thấy lão hóa có thể là một yếu tố quan trọng cần lưu ý khi thích ứng với sóng nhiệt".

Mặc dù không chứng minh được mối quan hệ nhân quả trực tiếp, nhưng nghiên cứu này có lợi thế hơn nhiều nghiên cứu trước đó, vì nó đo lường tác động của sóng nhiệt trong một thời gian dài trên một nhóm người lớn.

Phát hiện này bổ sung vào kiến thức chung về sóng nhiệt và lão hóa: nhiệt độ cực đoan có thể gây tổn hại cho cơ thể và lão hóa sinh học có thể bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố, từ béo phì, chế độ ăn uống cho đến tình trạng kinh tế - xã hội.

Trong những thập kỷ tới, nhiệt độ trung bình trên toàn cầu dự kiến sẽ tiếp tục tăng. Đồng thời, các nghiên cứu cũng chỉ ra rằng người lớn tuổi, người ở khu vực nông thôn và người lao động chân tay thường tiếp xúc với nhiệt độ cao hơn những nhóm khác.

Nhóm tác giả chia sẻ: "Nghiên cứu này nhấn mạnh sự cần thiết phải phát triển các chính sách nhằm giải quyết sự bất bình đẳng về môi trường và tăng cường khả năng thích ứng của người dân với các tác động sức khỏe do sóng nhiệt gây ra".

Phát hiện này cũng có ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh dân số thế giới đang già đi nhanh chóng. Dự kiến đến năm 2050, khoảng 16% dân số toàn cầu sẽ từ 65 tuổi trở lên. Vì vậy, việc đảm bảo những năm tháng sống thêm này được khỏe mạnh nhất có thể là một yêu cầu cấp bách.

Linh La (theo Science Alert)

 

news_is_not_ads=
TIN MỚI