'Sắm vàng' ăn tết

Ngày nay, khi giá vàng đã lên cao ngất ngưởng, báo chí đưa tin cập nhật hằng ngày, thậm chí hằng giờ. Xem chuyện giá vàng, tôi chợt nhớ về những cái tết thời ba, bốn chục năm về trước. Ngày đó, nhà tôi ở quê. Quanh năm tiền bán lúa, tiền hoa lợi cũng chỉ đủ ăn nhưng tết nào, cánh đàn bà, con gái và đám trẻ con trong nhà cũng háo hức “sắm vàng” ăn tết.

Tác giả từng theo mẹ đi mua trang sức được bày bán trong những góc chợ quê như thế này để đeo vào dịp tết. Thế nhưng, hình ảnh ấy giờ đây chỉ còn trong ký ức - Nguồn ảnh: Internet

Vàng mà tôi nói là những món nữ trang giả, không rõ làm bằng kim loại gì mà cũng lấp lánh, sáng bóng ánh vàng. Năm nào cũng vậy, tầm qua rằm tháng Chạp, đám nhỏ chúng tôi lại nhấp nhổm hỏi nhau chừng nào được theo má đi đò dọc vô chợ huyện sắm cà rá, dây chuyền, bông tai đeo tết. Thường thì má chờ sau ngày đám nhỏ nghỉ tết mới xếp lịch đi chợ sắm sanh. Thời đó, không hiểu sao trường quê hay cho nghỉ tết sớm, chừng qua 20 tháng Chạp là nghỉ rồi. Chắc thầy cô cũng hiểu rằng tầm đó, trong đầu đứa nhỏ nào cũng chỉ có bánh trái, củ kiệu, dưa hấu, quần áo mới…, còn chỗ đâu cho bài tập làm văn hay bài toán chen vô.

Ngày má thông báo sáng mai đi chợ tết, chị em tôi háo hức đến không ngủ được. Đề tài mấy chị em rủ rỉ với nhau chỉ quanh quẩn chuyện mai xin má mua món gì. Chị Hai thích bộ vòng ximen có khắc hình lá trúc lâu rồi, cứ ngắm nhìn mấy chiếc vòng leng keng, xinh xẻo trên tay nhỏ Trúc học chung lớp cả năm nay rồi thầm ao ước. Chị Ba khoái đôi bông tai có gắn mấy viên đá sáng lấp lánh mấy bà trong xóm hay gọi là “hột xoàn”. Còn tôi năm nào cũng trung thành với sở thích vòng cẩm thạch, vòng mã não màu xanh, màu đỏ. Năm nào, má cũng mua cho tôi một chiếc vòng nhưng chưa đầy 1 năm là bể hoặc nứt bởi tính tôi hiếu động, ham chạy nhảy, múa may như con trai.

Tờ mờ sáng cái ngày mong ước ấy, chừng hơn 4g má đã dậy nấu xôi. Xôi chín, má xới cho đám con mỗi đứa một nắm gói trong lá chuối, rắc thêm chút đậu phộng giã nhuyễn trộn muối, đường rồi má con dắt nhau xuống bến chờ đò. Chuyến đò đi chợ huyện ngày giáp tết hôm nào cũng đông và có thêm những khách hàng nhí. Những đứa trẻ tay chân đen nhẻm, tóc cháy nắng cố gắng ngồi im trong khoang đò theo lời dặn dò, mắt sáng lên lấp lánh khi chợ huyện dần hiện ra. Có lẽ tụi nó cũng được người lớn hứa hẹn sắm đồ tết.

Lên tới chợ, chị em tôi theo má đi mua thức ăn trước bởi má nói phải mua sớm mới lựa được đồ ngon. Hết mua thịt, mua cá, má lại tới hàng đồ khô mua lạp xưởng, tôm khô, nấm mèo, bún Tàu, măng khô… rồi vòng qua chỗ bán đồ rẫy mua cải bẹ, củ kiệu, cà rốt, củ cải… về muối dưa.

Ngày nay, vàng xi còn được bán nhiều trên không gian mạng để đáp ứng nhu cầu làm đẹp ngày tết - Nguồn ảnh: Internet

Đến khi mấy cái giỏ đệm mang theo đã nặng tay, má mới rảo bước về cuối chợ, nơi có vài mẹt trang sức, vòng vàng. Ôi, thiên đường tuổi thơ là đây! Những đôi bông treo trên giá, những dãy vòng tay bằng đá, bằng nhựa và kim loại đủ màu xếp chồng lên nhau. Những món “cao cấp” hơn được cô bán hàng bày sâu phía trong một chút để mấy đứa con nít khó sà tới cầm coi, thử tới thử lui. Đó thường là hàng xi nhưng nhìn rất giống vàng thật, được chế tác tinh xảo. Khách hàng của chúng thường là các bà, các cô. Má tôi thường mua cho mình và mấy dì sợi dây chuyền hay chiếc lắc, chiếc nhẫn vàng xi đeo tết.

Người miền Tây thích mua vàng, đeo vàng. Má tôi cũng vậy nhưng bà chọn đeo vàng xi cho vui, còn tiền làm ra bao nhiêu, ba má dồn hết cho chị em tôi ăn học. Nhờ vậy, bây giờ, chúng tôi đều thành tài, lấy chồng, sinh con, lập nghiệp chốn thị thành. Xuân lại về, nhìn những món trang sức được rao bán khắp cõi mạng, tôi lại nhớ nao lòng những lần theo má “sắm vàng” ăn tết.

Thiên Thu