Ở nhà chăm mẹ khó mà đi đâu...

Khi còn cha mẹ già (ảnh minh họa)

Người xưa dặn "Phụ mẫu tồn, tử bất khả viễn du" (cha mẹ còn, con không thể đi xa), đây cũng là vấn đề mà nhiều gia đình gặp phải. Một người Việt sống ở nước ngoài kể câu chuyện đặc biệt này:

Chuyện có thật ở Úc, vợ chồng cậu bạn anh ta đang đi du lịch, nhận được tin mẹ qua đời. Như người Việt thì tức tốc về ngay để còn lo hậu sự, đàng này anh ta nhắn về nhờ Viện dưỡng lão gửi mẹ ở nơi lưu giữ, đợi vợ chồng anh ta hoàn tất chuyến du lịch rồi về lo cho mẹ.

Quan điểm của họ là, dù sao mẹ cũng đã mất rồi, có về lo cho mẹ ngay lúc ấy hay lùi lại sau chuyến du lịch không khác nhau. Có thể thấy, họ quan niệm, không về ngay lo cho mẹ không phải là bất hiếu mà đó là phù hợp với thực tế.

Ở Việt Nam, như vậy là bất hiếu. Con phải có nhiệm vụ lo cho mẹ nằm xuống được chu đáo, ngay và luôn; không những thế, còn lệ thuộc những lễ nghi, tập tục của vùng, miền. Phải chọn ngày, giờ, coi đất… sao cho không vi phạm những thứ tối kị, để con cái làm ăn phát đạt về sau. Nhỡ có điều gì phạm kị, coi chừng con cái... ngóc đầu không nổi!

Nếu cho rằng cách cư xử của anh bạn người Úc kia là không chu toàn cho mẹ hay nặng nề hơn là bất kính mẹ chẳng hạn, thì không hẳn đúng với văn hóa phương Tây. Còn ở phương Đông, vì quan niệm phải lo cho cha mẹ mà nhiều người bị ràng buộc, đôi khi không biết đến hưởng thụ là gì. Và như thế, có cha mẹ già làm sao đi chơi xa được? Ai lo các cụ miếng ăn, đêm hôm trái gió trở trời thì sao? Gia đình có điều kiện thuê người trông bố mẹ già để đi chơi, nhưng chuyến đi cũng phấp phỏng, lo lắng, suốt ngày gọi điện về nhà hỏi thăm sức khoẻ các cụ. Chỉ mong mau chóng trở về kẻo có chuyện gì.

Bên trời Tây, đưa cha mẹ vào Viện dưỡng lão là giải pháp tối ưu khi cha mẹ già yếu, Con cái còn sự nghiệp và đời sống của chúng, không thể chăm sóc cha mẹ già.

Ở Việt Nam, chính vì ràng buộc bởi lễ nghi và chữ hiếu mà nhiều người phải hy sinh sự nghiệp, có người còn phải hy sinh cả hạnh phúc riêng. Đơn cử, nhiều gia đình phải có một người không đi làm, ở nhà chăm sóc cha mẹ. Người ở nhà luôn là người chịu thiệt thòi, đã không được đi ra ngoài xã hội còn chịu mang tiếng sống nhờ trợ cấp của anh/chị/em.

Thử so sánh, nếu người đi làm được cống hiến, được đi đây đó thì người ở nhà cả đời chỉ biết quanh quẩn từ nhà ra chợ. Nhiều anh chị em biết nghĩ, thương người ở nhà thiệt thòi, thỉnh thoảng hy sinh vài ngày nghỉ đến chăm cha mẹ cho người ở nhà đi chơi. Nhưng rồi, người ở nhà lại quen cái nếp xưa nay, đi chơi cũng phập phồng không biết anh/chị có chăm được cha/mẹ hay không; luôn kè kè điện thoại để người ở nhà hỏi phải làm sao, nếu có sự cố xảy ra… Cuộc đi chơi mất vui.

Ảnh minh họa - Shutterstock

Đó là nói "phụ mẫu tồn, tử bất khả viễn du", thực tế có nhiều người bỏ mặc cha mẹ phó thác hết cho người giúp việc, thậm chí có người xem cha mẹ già là gánh nặng. Anh chị nọ có một con gái ở Mỹ và chị có mẹ già gần trăm tuổi ở Việt Nam. Mẹ anh chị bệnh nhiều năm nay, lẫn, nằm một chỗ. Có người giúp việc chăm sóc, anh chị muốn đi đâu cũng thong thả. Tết vừa rồi, con gái ở Mỹ sinh cháu, anh chị bay qua với con gái và cháu ngoại, để mẹ già ở Việt Nam với người giúp việc.

Nhiều bạn bè hay chuyện lên tiếng trách cứ chị ta bỏ mẹ ở với người giúp việc, nhất là ngày tết, cháu ngoại rồi sẽ lớn lên, mẹ già thì sẽ mất đi. Có người lắc đầu bảo mỗi nhà mỗi cảnh, mình đâu hiểu hoàn cảnh người ta!

Không thể nói văn hoá phương Tây hay phương Đông chữ hiếu lớn hơn, mà là bởi văn hoá, tập tục. Người phương Đông không bỏ mặc cha mẹ mà đi chơi, hay người phương Tây cũng không vì cha mẹ già mà họ bỏ mất thú vui hưởng thụ.

Chỉ có điều, nếu cha mẹ còn và không khỏe mạnh, con cái thường khó đi xa được. Do đó, người con ở nhà chăm cha mẹ chọn một công việc hy sinh thầm lặng, thiệt thòi. Cho dù quà cáp thế nào cũng không thể bù lại được thiệt thòi ấy.

Kim Duy