Mua thịt rừng, coi chừng bị lừa, bị phạt

Theo lời mời chào từ một tài khoản Facebook chuyên bán đồ rừng, anh Quốc Hùng (TPHCM) đặt mua dúi với giá 700.000 đồng/kg. Anh thắc mắc vì sao giá rẻ hơn các nơi bán khác thì được giải thích rằng, giá thấp là do bán với số lượng lớn, lấy hàng tận nguồn, không qua trung gian, đồng thời khẳng định “hàng rừng chuẩn, không phải hàng lai”.

Người bán gửi hình ảnh thịt đã sơ chế, nguyên con và cam kết giao hàng tận nơi, bên nhận được kiểm tra hàng trước khi thanh toán. Tin lời, anh Quốc Hùng đồng ý đặt trước 10kg và chuyển 1 triệu đồng tiền cọc theo yêu cầu. Thế nhưng, sau khi chuyển tiền, anh không thể liên lạc được với người bán do tài khoản Zalo của người bán không tồn tại, tài khoản bán hàng trên Facebook cũng biến mất. Truy tìm được một tài khoản Zalo có liên quan, anh nhắn tin hỏi thì nhận được câu trả lời: “Ngu thì ráng chịu”.

Thịt heo được một cơ sở tại TPHCM “phù phép” thành thịt nai - Ảnh do Công an TPHCM cung cấp

Nếu không bị lừa, dù nhận được hàng, người mua cũng khó mà yên tâm về chất lượng sản phẩm. Chị N.K. (TPHCM) từng đặt mua chồn hương rừng qua mạng xã hội với giá gần 900.000 đồng/kg. Khi nhận hàng, thịt đã được tẩm ướp gia vị rất đậm, mùi nồng đến mức lấn át mùi thịt nên chị cũng không rõ thịt gì, còn dùng được không, đành đổ bỏ.

Hiện tại, trên mạng xã hội Facebook, TikTok, nhiều chủ tài khoản rao bán thịt rừng công khai, gồm heo rừng, chồn hương, nhím, dúi, thỏ… Trong đó, thịt thỏ rừng được chào giá 245.000 đồng/kg, thịt chồn hương 890.000 đồng/kg, thịt heo rừng 490.000 đồng/kg, thịt dúi rừng 790.000 đồng/kg, thịt nhím rừng 490.000 đồng/kg…

Ngoài bán lẻ, thịt rừng còn được đóng thành các gói (combo) có giá vài triệu, thậm chí vài chục triệu đồng. Người mua có thể đặt vài ký hoặc nguyên con, chỉ cần chuyển cọc trước để giữ hàng. Việc mua bán là theo thỏa thuận, bên bán không cung cấp giấy tờ kiểm dịch hay thông tin về nguồn gốc sản phẩm.

Theo ông Lê Xuân Lâm (Trung tâm Cứu hộ động vật hoang dã Dầu Tiếng, TPHCM), khi mua các mặt hàng gắn mác “đồ rừng”, người tiêu dùng đối mặt với 2 nguy cơ: hoặc mua phải hàng giả, hoặc mua được hàng thật nhưng là loại hàng cấm săn bắt, mua bán. Ông phân tích, bên bán có thể làm giả thịt rừng từ thịt gia súc, gia cầm bằng cách tẩm ướp đậm gia vị, sơ chế kỹ, chẳng hạn biến thịt mèo thành thịt báo, biến thịt heo thành thịt đà điểu, nai, bò rừng…

Theo quy định hiện hành, mọi sản phẩm từ động vật không chứng minh được nguồn gốc hợp pháp đều là vi phạm pháp luật. Đặc biệt, các loài thú rừng như nai, tê tê, voọc trong tự nhiên thuộc diện cấm săn bắt, mua bán. Việc mua, tàng trữ, sử dụng các sản phẩm từ động vật hoang dã trái phép đều bị xử phạt.

Ông Nguyễn Quang Huy - Phó chi cục Quản lý thị trường TPHCM - lưu ý, tình trạng vi phạm liên quan đến chất lượng, nguồn gốc hàng hóa - nhất là thực phẩm - vẫn còn khá phổ biến trên môi trường trực tuyến (online). Nhiều đối tượng lợi dụng các mạng xã hội Facebook, Zalo, TikTok để kinh doanh thực phẩm không rõ nguồn gốc, hàng giả, hàng nhập lậu với thủ đoạn xé lẻ đơn hàng, gửi qua dịch vụ chuyển phát nhanh.

Trong năm 2025, lực lượng quản lý thị trường của TPHCM đã kiểm tra, xử lý 268 vụ vi phạm trong lĩnh vực thực phẩm, tạm giữ hơn 121 tấn thực phẩm các loại không có hóa đơn, chứng từ, không rõ nguồn gốc, xử phạt hơn 3,7 tỉ đồng và chuyển 9 vụ có dấu hiệu hình sự sang cơ quan điều tra. Trong đó, chi cục đã phát hiện và xử lý 186 vụ vi phạm xảy ra trên môi trường mạng, phổ biến là thực phẩm, thực phẩm chức năng.

Ngọc Thùy