Mong xử phạt xả rác và hút thuốc nơi công cộng như xử phạt nồng độ cồn

Bây giờ ra nơi công cộng mọi người vẫn thường bắt gặp 2 hành vi khó chịu là rác thải vương vãi khắp nơi và hút thuốc lá bừa bãi của những người thiếu ý thức. 

Khách quan nhận định, việc xả rác và hút thuốc bừa bãi đỡ hơn xưa rất nhiều. Nhớ lại vài mươi năm trước ngay tại các bàn ăn thực khách cứ vô tư bỏ những gì không ăn xuống sàn nhà, cho dù nhà riêng hay quán, tiệm. Thậm chí chủ nhà hay chủ tiệm còn khuyến khích: “Bỏ đại xuống đất đi, chút xong rồi quét dọn chứ gì”. Hiện giờ thì ngay dưới chân từng bàn thường có giỏ rác để khách hàng quăng rác vào đó, nên các tiệm ăn tương đối sạch hơn trước. Nhưng tại nơi cộng cộng hiếm khi người ta chịu khó tìm thùng rác để bỏ ly, hộp xốp hay các thứ bao bì dựng đồ ăn vặt khác mà họ bày ra khi đi chơi ở công viên, quảng trường, sân vận động,…  

Việc hút thuốc nơi công cộng cộng cũng có chút tiến bộ. Trong phòng họp, trên xe buýt, xe đò… không còn có cảnh người ta hút thuốc vô tư như xưa. Công sở, bệnh viện, rạp hát, nhà hàng có máy lạnh,…nơi nào cũng có bảng cấm hút thuốc. Có nơi người ta chấp hành nghiêm, có nơi không, nhưng chưa nơi đâu có biện pháp chế tài nào ngoài chuyện các anh bảo vệ đến nhắc nhở. 

Cũng là những con người ấy khi ra nước ngoài chấp hành rất nghiêm việc không xả rác và hút thuốc bừa bãi. Từ cây tăm xỉa răng cho đến vỏ chai nước… họ đều phải tìm thùng rác để bỏ vào đúng theo quy định. Những người nghiện thuốc lá tranh thủ rít thuốc khi có chỗ được phép hút. Nhưng khi trở về nước, vừa ra khỏi sân bay thì đã vô tư quăng rác, vứt tàn thuốc khắp nơi.

Khác nhau chỉ vì khi ra nước ngoài mọi người đều đã được nhắc rằng sẽ bị phạt rất nặng nếu không giữ gìn vệ sinh nơi công cộng hoặc hút thuốc ở nơi không được phép. Còn ở Việt Nam thì không có biện pháp chế tài nào cả, dù đã có luật cấm từ lâu.

Có ý kiến cho rằng việc xử phạt người xả rác và hút thuốc nơi công cộng khó thực hiện. Nhưng mà nhiều nơi trên thế giới đã từ lâu không có cảnh xả rác, hút thuốc bừa bãi.  Tôi không tin là người dân những nơi ấy ngay từ đầu đã tự giác chấp hành lối sống văn minh. Vấn đề là những người có trách nhiệm, có thẩm quyền đã kiên quyết xử lý những người vi phạm. Hiện nay trong tầm tay chúng ta có nhiều phương tiện hiện đại hơn hẳn nhưng tại sao không thể xử lý những người vi phạm được.

Thiết nghĩ, trước tiên là kiên quyết “dọn dẹp” tại những nơi như quảng trường, phố đi bộ, công viên lớn, sau đó rút kinh nghiệm để lan tỏa đi những nơi khác. Người ta có câu “Gieo hành động, gặt thói quen. Gieo thói quen gặt tính cách”. Để người Việt Nam có lối sống văn minh buộc chúng ta phải mạnh tay xử lý từ việc nhỏ là không để tồn tại hành vi xả rác bừa bải và hút thuốc lung tung khắp nơi để tạo thói quen giữ sạch không gian công cộng. Từ đó mới xây dựng được lối sống tôn trọng môi trường công cộng.

Từ xa xưa, đối với nhà nước pháp trị, để người dân tuân theo một quy định nào đó bao giờ nhà cầm quyền cũng theo trình tự 3 bước: Tuyên truyền giáo dục để người dân biết quy định; Tạo điều kiện để người dân thực hiện quy định; Trừng phạt những người không thực hiện quy định. Vậy, muốn mọi người chấp hành tốt quy định giữ vệ sinh và không hút thuốc nơi công cộng, các cơ quan có trách nhiệm, có thẩm quyền cần rà soát lại trình tự 3 bước trên. Nếu đã thực hiện xong 2 bước đầu thì hãy quyết liệt thực hiện bước thứ 3 như cách cơ quan chức đang xử lý vi phạm nồng độ cồn. 

 Trang Đạt