Miền thảo nguyên kể chuyện tuổi thơ

27/01/2026 - 06:41

PNO - Miền thảo nguyên Panduranga - tác phẩm vừa được trao giải Văn học thiếu nhi của Hội Nhà văn Việt Nam - là câu chuyện về miền gió cát, với những lát cắt về hình ảnh của trẻ chăn cừu du mục.

Nhà văn Lê Đức Dương (Khánh Hòa) từng ghi dấu ấn với các tác phẩm cho thiếu nhi có bối cảnh, đề tài về biển (Đảo Thần Kiếm, Cá voi Eren đến hòn Mun - giải thưởng Sách quốc gia năm 2022, Cuộc phiêu lưu của Còng Gió Vân Xanh…). Miền thảo nguyên Panduranga là câu chuyện khác biệt và cũng là tác phẩm anh đã dành rất nhiều tâm huyết và yêu thương.

Miền thảo nguyên Panduranga là một trong những  tác phẩm văn học thiếu nhi nổi bật của năm 2025
Miền thảo nguyên Panduranga là một trong những tác phẩm văn học thiếu nhi nổi bật của năm 2025

Tác phẩm từng tham dự giải thưởng Văn học Kim Đồng lần thứ nhất (giai đoạn 2023-2025) và cuối năm 2025 đã nhận được Tặng thưởng Văn học nghệ thuật tỉnh Khánh Hòa, giải thưởng Văn học thiếu nhi của Hội Nhà văn Việt Nam.
Panduranga là tên gọi của vùng đất Chăm xưa, với những dấu tích và văn hóa tinh thần vẫn còn đó, thấm đẫm nơi dải đất miền Trung đầy nắng gió. Trong câu chuyện về những đứa trẻ, nhà văn Lê Đức Dương đã đưa không gian văn hóa Chăm vào tác phẩm với trang phục, lễ hội, ngôn ngữ, sinh hoạt… tạo nên màu sắc rất riêng.

Truyện viết cho bạn đọc nhỏ tuổi lâu nay phổ biến ở thể loại đồng thoại, phiêu lưu khám phá hoặc những câu chuyện đời thường, tình cảm gia đình… Miền thảo nguyên Panduranga khai thác chiều kích dữ dội hơn. Đó là số phận những đứa trẻ chăn cừu du mục phải đối mặt biết bao khó khăn, thử thách, chống chọi với thiên nhiên để sinh tồn và chiến đấu để sống sót.

Từ chương sách đầu tiên, Miền thảo nguyên Panduranga đã mở ra một không gian thảo nguyên bát ngát với hình ảnh bầy dê, đàn cừu, đồng cỏ, đồi cát, những cơn gió, đỉnh núi và dòng sông… Không gian khoáng đạt và mênh mông ấy được miêu tả trải dài xuyên suốt tác phẩm theo hành trình chăn cừu của 2 nhân vật chính: Thẩm và Len cùng những người bạn 4 chân: chú chó Luốc, 2 “công chúa” cừu tên Trà My và Châu Anh, chú dê Kaleng, chú khỉ Còm…

Thẩm và Len là 2 đứa trẻ chăn cừu thuê trên đồng cỏ với bạn bè cùng trang lứa. Dẫu vất vả, thiếu thốn, chúng vẫn hồn nhiên như cỏ cây và mạnh mẽ như nắng gió. Chúng luôn có cách để vui chơi trong cơ cực, luôn hồn nhiên trong cuộc mưu sinh khó nhọc. Không chỉ có những ngày “nắng như rang, gió như phang” giữa thảo nguyên mênh mông, những đứa trẻ và bầy dê, cừu còn phải đối mặt với lũ lụt, hạn hán, cháy rừng và cả những hiểm nguy khôn lường đến từ thú dữ và con người.

Nhà văn Lê Đức Dương dẫn dắt người đọc theo từng trang viết từ bình yên đến dữ dội; từ đồng cỏ, đồi sim với những trò chơi tuổi thơ đến “gió xalattan”, mùa hạn và hành trình du mục đi tìm sự sống cho cả người và vật. Rừng xanh núi thẳm chở che nhưng cũng tiềm ẩm nhiều mối hiểm họa mà những đứa trẻ chăn cừu phải đối mặt, vượt qua.

Những đứa trẻ ở miền gió cát đi vào trang sách để kể với bạn đọc một tuổi thơ rất khác mà cũng rất thật, rất đời. Nơi ấy không chỉ có niềm vui thơ trẻ mà còn có những số phận, những ước vọng, những giấc mơ nhỏ bé như hạt cát bỏng rát thả vào gió trời. Miền thảo nguyên Panduranga như một dấu ấn khác biệt trong dòng chảy chung của văn học thiếu nhi hiện nay - một câu chuyện dành cho tuổi thơ để lại rất nhiều suy ngẫm trong lòng người lớn.

Vẫn còn đó những “tuổi thơ dữ dội”

Thân phận con người là giá trị cốt lõi làm nên chiều sâu trong các tác phẩm văn chương. Với văn học thiếu nhi, những câu chuyện luôn được mềm hóa để trang viết trao tặng các em sự hồn nhiên, trong trẻo, tình yêu thương, giá trị nhân văn, hướng thiện. Bên cạnh những tác phẩm phiêu lưu khám phá, bay bổng, hài hước, giàu trí tưởng tượng…, vẫn còn đó những câu chuyện chưa kể về thế giới tuổi thơ ở những miền quê.

Chú bé Thất Sơn trong phiên bản mới sau 30 năm ra mắt
Chú bé Thất Sơn trong phiên bản mới sau 30 năm ra mắt

Hàng thập niên trước, từng có những tác phẩm viết về “tuổi thơ dữ dội”: Chú bé Thất Sơn của nhà văn Phạm Công Luận (về những đứa trẻ sống ở miền biên giới An Giang); Chú bé có tài mở khóa của nhà văn Nguyễn Quang Thân (về những đứa trẻ đối mặt bao khó khăn, nguy hiểm khi phải vật lộn với cuộc sống)... Xa hơn là Đất rừng phương Nam (Đoàn Giỏi), Tuổi thơ dữ dội (Phùng Quán)…

Năm 2019, nhà văn Nguyễn Trí có tác phẩm Trên đồi đất đỏ viết về cuộc sống nghèo khó của trẻ thơ trong rừng thẳm. Và Miền thảo nguyên Panduranga có lẽ là một trong những tác phẩm thiếu nhi hiếm hoi khai thác cuộc sống chăn cừu du mục của những đứa trẻ trên nền bối cảnh văn hóa Chăm Pa. Ở nhiều vùng quê, những câu chuyện đặc biệt về thế giới trẻ thơ vẫn âm thầm tồn tại, tiếp tục chờ đợi người cầm bút tìm đến, lắng nghe và kể lại.

Lục Diệp

 

news_is_not_ads=
TIN MỚI