Lo ô tô bị hư hỏng khi đạp hết chân ga để đo khí thải, Cục Đăng kiểm lên tiếng

Ngày 3/3, Cục Đăng kiểm Việt Nam (Bộ Xây dựng) cho biết, từ ngày 1/3, việc kiểm tra khí thải đối với ô tô tham gia giao thông sẽ chính thức thực hiện theo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 85:2025/BNNMT do Bộ Nông nghiệp và Môi trường ban hành.

Theo đó, kết quả đo khí thải được chia thành 5 mức, từ Mức 1 đến Mức 5, áp dụng theo lộ trình cụ thể do Thủ tướng Chính phủ quy định.

Kiểm tra khí thải tại Trung tâm đăng kiểm 50-03V đường Phú Châu, phường Tam Bình, TPHCM

Theo Quyết định số 43/2025/QĐ-TTg, kể từ ngày 1/03/2026, xe ô tô sản xuất trước năm 1999 áp dụng Mức 1, xe sản xuất từ năm 1999 đến hết năm 2016 áp dụng Mức 2, xe sản xuất từ năm 2017 đến hết năm 2021 áp dụng Mức 3, xe sản xuất từ năm 2022 áp dụng Mức 4.

Đáng chú ý, từ ngày 1/10/2027, các phương tiện sẽ áp dụng Mức 5 theo lộ trình chung.

Riêng tại Hà Nội và TPHCM, lộ trình được siết chặt hơn. Cụ thể, từ 1/1/2027, xe sản xuất giai đoạn 2017-2021 phải đạt Mức 4. Từ 1/1/2028, xe sản xuất từ năm 2022 phải đạt Mức 5. Từ 1/1/2029, tất cả ô tô lưu thông tại hai thành phố này phải đáp ứng tối thiểu từ Mức 2 trở lên. Việc áp dụng lộ trình riêng được kỳ vọng góp phần cải thiện chất lượng không khí tại các đô thị lớn.

Lo hỏng xe khi “đạp hết chân ga 3 lần”

Theo Cục Đăng kiểm Việt Nam, quy trình đo khí thải được thực hiện theo tiêu chuẩn quốc gia hiện hành. Đối với xe sử dụng động cơ cháy cưỡng bức (như động cơ xăng), nồng độ CO và HC được xác định theo TCVN 6204:2008.

Đối với xe sử dụng động cơ cháy do nén (như động cơ diesel), việc đo được thực hiện theo TCVN 7663:2007, áp dụng chu trình gia tốc tự do ít nhất ba lần. Kết quả đo là giá trị trung bình cộng của ba lần đo cuối cùng và chỉ được công nhận khi chênh lệch giữa giá trị lớn nhất và nhỏ nhất không vượt quá 10% HSU.

Việc kiểm tra khí thải được thực hiện đúng quy quy chuẩn

Cục Đăng kiểm Việt Nam cho biết, đối với xe diesel, quy trình đo yêu cầu đăng kiểm viên đạp bàn ga nhanh đến hết hành trình để động cơ đạt số vòng quay lớn nhất theo thiết kế của nhà sản xuất.

Tuy nhiên, trên thực tế nhiều xe đã qua sử dụng có thể gặp tình trạng hư hỏng, không được bảo dưỡng định kỳ hoặc bộ điều tốc hoạt động không đúng thiết kế. Khi đó, số vòng quay thực tế có thể vượt quá giới hạn cho phép, tiềm ẩn nguy cơ hư hỏng nghiêm trọng như gãy tay biên, vỡ nắp xi lanh…

Chủ xe cần chủ động bảo dưỡng

Hiện nay, cơ sở dữ liệu tại các trung tâm đăng kiểm vẫn đang thiếu thông tin về số vòng quay tối đa theo thiết kế của từng loại xe để đối chiếu chính xác.

Để giảm thiểu phát sinh hư hỏng trong quá trình đo khí thải, Cục Đăng kiểm Việt Nam đã hướng dẫn các cơ sở đăng kiểm: Chỉ thực hiện đo khi xe bảo đảm mức dầu bôi trơn theo quy định. Nhiệt độ dầu tối thiểu đạt 60°C và không quá nhiệt. Xe không có tiếng gõ lạ, không rò rỉ ống xả, không tăng tốc mất kiểm soát. Số vòng quay tối đa không vượt quá giá trị thiết kế.

Hiện nhiều ô tô đã đến các trung tâm đăng kiểm ở TPHCM kiểm tra khí thải theo quy định

Kết quả lấy trung bình 3 lần đo cuối, chênh lệch không vượt quá 10% HSU

Nếu phát hiện bất thường trước hoặc trong quá trình đo, phải dừng kiểm định để chủ xe mang phương tiện đi bảo dưỡng. Trường hợp vòng tua động cơ rơi vào “vùng đỏ” trên đồng hồ hiển thị, nếu không vượt quá giới hạn thiết kế, vẫn thực hiện đo. Nếu chưa xác định được giới hạn thiết kế, đăng kiểm viên phải giải thích cho chủ xe. Nếu chủ xe vẫn yêu cầu đo, phải ký cam kết. Nếu xác định vượt quá giới hạn thiết kế, tuyệt đối không thực hiện đo, kể cả khi chủ xe ký cam kết.

Cục Đăng kiểm nhấn mạnh, việc ký cam kết chỉ là giải pháp tạm thời trong giai đoạn đầu triển khai quy định mới. Sau khi hoàn thiện cơ sở dữ liệu vòng quay tối đa từ các nhà sản xuất, việc này sẽ không còn cần thiết. Đơn vị này đề nghị chủ phương tiện chủ động kiểm tra, bảo dưỡng, sửa chữa xe theo đúng khuyến cáo của nhà sản xuất trước khi đưa xe đi kiểm định.

Nếu phát hiện xe bất thường khi đo khí thải, phải dừng việc kiểm định

Việc bảo dưỡng đúng cách không chỉ giúp tăng tuổi thọ phương tiện, hạn chế hư hỏng khi đo khí thải mà còn phản ánh chính xác mức phát thải thực tế, giảm nguy cơ không đạt trong quá trình kiểm định.

Việc áp dụng quy chuẩn khí thải mới được xem là bước đi quan trọng trong kiểm soát ô nhiễm môi trường từ phương tiện giao thông, đồng thời đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan quản lý và chủ phương tiện để bảo đảm thực hiện hiệu quả, an toàn.

Tứ Quý